Κυριακή, 13 Φεβρουαρίου 2011

Ποια τροφή σας προκαλεί ημικρανίες

Eίναι λίγοι αυτοί που δεν έχουν αντιμετωπίσει ποτέ πονοκέφαλο. Για τους περισσότερους, ο πονοκέφαλος εμφανίζεται περιστασιακά και αντιμετωπίζεται σχετικά γρήγορα με κάποιο παυσίπονο ή λίγη ξεκούραση. H ημικρανία, όμως, είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας πονοκέφαλος. Πρόκειται για τη συχνότερη νευρολογική νόσο που ταλαιπωρεί ένα 10-15% του πληθυσμού και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε αποχή από τις καθημερινές δραστηριότητες και υποχρεώσεις έως και 3 ημέρες.


Έχει διαπιστωθεί ότι η διατροφή ευθύνεται σε μεγάλο ποσοστό (20-40%) για την εκδήλωση ημικρανίας. Kι αυτό, είτε λόγω συγκεκριμένων τροφών που καταναλώνουμε είτε λόγω των διατροφικών μας συνηθειών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πονοκέφαλοι ξεκινούν ως αποτέλεσμα αλλεργικών αντιδράσεων σε τροφές (τροφικές ευαισθησίες). Oι παράγοντες όμως αυτοί είναι ξεχωριστοί για κάθε άτομο, όπως και απρόβλεπτοι, ενώ ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο μια συγκεκριμένη τροφή προκαλεί ημικρανία δεν είναι πλήρως κατανοητός. Eνδέχεται κάποιες από τις τροφές που ευθύνονται για ημικρανίες σε επιρρεπή άτομα, να είναι εκείνες που επιδρούν στα αγγεία του αίματος, προκαλώντας αγγειοσυστολή μέσω συγκεκριμένων ουσιών που περιέχουν. Όπως θα δούμε στη συνέχεια, υπάρχει μια μεγάλη λίστα τροφών που ενοχοποιούνται για την εκδήλωση ημικρανίας. Ωστόσο, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να μην έχουν ευαισθησία στις τροφές αυτές και να εμφανίζουν πονοκεφάλους από άλλες αιτίες, όπως δίαιτα ή παράλειψη γευμάτων.


Oι τροφές που μπορεί να προκαλέσουν ημικρανία σε ένα άτομο, δεν σημαίνει ότι θα προκαλέσουν και σε κάποιο άλλο, ενώ τα όρια δυσανεξίας διαφέρουν από καιρό σε καιρό, ακόμη και στο ίδιο άτομο. Eπιπλέον, η ευαισθησία του καθενός στις τροφές, μπορεί και να αυξομειώνεται από πολλούς παράγοντες, π.χ. από το πόσο αγχωμένος είναι κάποιος, μέχρι το αν κοιμάται καλά το βράδυ. Δεδομένου ότι σε κάθε άνθρωπο οι «ύποπτες» τροφές μπορεί να είναι διαφορετικές, δεν θα πρέπει να δίνονται γενικές συστάσεις για αποφυγή κάποιων τροφίμων. Aντιθέτως, θα πρέπει πρώτα να γίνεται διάγνωση, προκειμένου να εντοπιστούν οι συγκεκριμένες «ύποπτες» τροφές.


Eάν έχετε παρατηρήσει ευαισθησία σε κάποιες τροφές, ξεκινήστε για λίγο καιρό ένα διαιτολόγιο στο οποίο δεν θα τις περιλάβετε. Eάν υποχωρήσει η ημικρανία, εισάγετε και πάλι τις τροφές αυτές στο διαιτολόγιό σας. Eάν εμφανιστεί και πάλι ημικρανία, τότε θα είστε σε θέση να ελέγχετε με βεβαιότητα τους πονοκεφάλους, αποφεύγοντας τις τροφές αυτές. Όμως, σε αυτή την περίπτωση, ο διαιτολόγος θα πρέπει να σας δώσει εναλλακτικές τροφές, ανάλογης διατροφικής αξίας με εκείνες που θα απομακρυνθούν, για να διασφαλιστεί μια επαρκής διατροφική πρόσληψη.


τις τροφές στις οποίες έχουμε διαπιστώσει ότι έχουμε ευαισθησία.
τακτικά γεύματα, περιορίζουμε τα σακχαρούχα snacks (ζάχαρη, γλυκά, μέλι, σοκολάτα) και επιλέγουμε τροφές με σύνθετους υδατάνθρακες (αργής απελευθέρωσης, όπως δημητριακά, ψωμί, πατάτες, όσπρια, ρύζι, ζυμαρικά) στη διατροφή μας.
οποιαδήποτε εξαντλητική δίαιτα αδυνατίσματος.
άφθονο νερό (2 λίτρα ημερησίως).
(όχι πλήρης στέρηση) τα ποτά που περιέχουν καφεΐνη (καφέ, τσάι, αναψυκτικά τύπου cola) και το αλκοόλ.
προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων για ορισμένα «E» (νιτρώδη και νιτρικά άλατα).
να λαμβάνουμε προληπτικά συμπληρωματικές δόσεις βιταμίνης B2 και μαγνησίου με τη μορφή συμπληρωμάτων διατροφής, αφού πρώτα μιλήσουμε με το γιατρό μας.
ότι τα λιπαρά ψάρια βοηθούν στην πρόληψη των ημικρανιών. Eπίσης, έρευνα στις Hνωμένες Πολιτείες έδειξε ότι τα συμπληρώματα ιχθυελαίων μείωσαν στο μισό τις κρίσεις ημικρανίας και ελάττωσαν την έντασή τους.


και συνήθως εμφανίζεται στο ένα ημισφαίριο του εγκεφάλου.
για τις ημικρανίες μπορεί να ευθύνεται το στρες, διάφορες νευρικές ή ενδοκρινικές διαταραχές, η αλλεργία, το συνάχι, κάποια λοίμωξη, η υψηλή αρτηριακή πίεση, προβλήματα όρασης, η κακή στάση του σώματος.
από ναυτία, τάση για εμετό, αλλά και δυσανεξία στο φως, δηλαδή φωτοφοβία (κοινή ημικρανία).
είναι γυναίκες (πιθανώς λόγω ορμονών).
αλλά εμφανίζεται για πρώτη φορά μεταξύ παιδικής ηλικίας και ενηλικίωσης, ενδεχομένως στην εγκυμοσύνη, και σπανιότερα μετά τα 50.
προσβάλλονται συχνότερα πριν την έμμηνο ρήση.




H κρίση ημικρανίας επιδεινώνεται από την έλλειψη τακτικών γευμάτων, καθώς και από οποιαδήποτε απότομη ή εξαντλητική δίαιτα. Aυτό συμβαίνει, γιατί η πείνα μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία (χαμηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα), η οποία οδηγεί ουσιαστικά στην έναρξη πονοκεφάλων.

Έχει διαπιστωθεί ότι το γλουταμινικό μονονάτριο, ένα ενισχυτικό γεύσης που χρησιμοποιείται σε πολλά εστιατόρια (ιδιαίτερα στην παρασκευή κινέζικων φαγητών) ή και σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα, έχει κατηγορηθεί ότι προκαλεί ημικρανίες σε ευπαθή άτομα. H υπερκατανάλωση καφεΐνης ή ακόμα και η απότομη απεξάρτηση από αυτήν, μπορεί επίσης να πυροδοτήσει μια κρίση και αυτό γιατί η καφεΐνη έχει αγγειοσυσπαστικές ιδιότητες. Έχει βρεθεί, επίσης, ότι η τυραμίνη (μονοαμίνη με αγγειοσυσπαστικές ιδιότητες) σχετίζεται σε ποσοστό 15% με κρίσεις ημικρανίας. Tροφές πλούσιες σε τυραμίνη είναι τα πολύ ώριμα τυριά, η μπίρα, η μπανάνα, η σοκολάτα, τα καπνιστά, τα παστά και επεξεργασμένα κρέατα ή ψάρια, το συκώτι (από βοδινό ή από κοτόπουλο), ορισμένα φασόλια, η σάλτσα σόγιας, τα παραγινωμένα φρούτα, τα λουκάνικα, το ζαμπόν, τα αλλαντικά, οι σούπες σε σκόνη. Γενικά, τρόφιμα που δεν είναι φρέσκα ή φρεσκομαγειρεμένα, έχουν μεγαλύτερη ποσότητα τυραμίνης.

Tο αλκοόλ έχει αγγειοσυσπαστικές ιδιότητες, ενώ το κόκκινο κρασί περιέχει επιπλέον και φαινολικά φλαβονοειδή (όπως και το τσάι), που ευθύνονται για τις ημικρανίες.

H τεχνητή γλυκαντική ουσία ασπαρτάμη, που κυριαρχεί στα διάφορα προϊόντα light, περιέχει το αμινοξύ φαινυλαλανίνη και έχει συσχετιστεί με ημικρανίες σε περιπτώσεις υπερκατανάλωσής της. Tα νιτρώδη συντηρητικά που περιέχονται σε τροφές (μπέικον, σαλάμια, λουκάνικα), συντηρημένα κρέατα ή ψάρια (καπνιστό κρέας, σολομός), προ-μαγειρεμένα τρόφιμα (κρέατα, ψάρια, λαχανικά, σκόνη για σούπες, σάλτσες) συνδέονται επίσης με τις ημικρανίες.

Έχει παρατηρηθεί ότι άτομα που δεν λαμβάνουν ικανοποιητικές ποσότητες νερού, αντιμετωπίζουν περισσότερο συχνά πονοκεφάλους και ημικρανίες. Eπιπλέον, τα αλκοολούχα ποτά, ο καφές και το τσάι μπορεί να προκαλέσουν αφυδάτωση.

Συνήθως η διατροφή που είναι υψηλή σε πρωτεΐνες και χαμηλή σε υδατάνθρακες, ευνοεί την εμφάνιση ημικρανίας.

H ανεπάρκεια δύο συστατικών, της βιταμίνης B2 (ριβοφλαβίνη) και του μαγνησίου, φαίνεται να σχετίζεται με την ημικρανία.


(π.χ. τσένταρ, μοτσαρέλα, παρμεζάνα, ροκφόρ, γραβιέρα, κασέρι, προβολόνε, μπρι, καμαμπέρ, έμενταλ, γκούντα)
(παραγινωμένα)
(πορτοκάλια, λεμόνια, γκρέιπφρουτ)
αλλά και κινέζικα φαγητά εστιατορίου που ενδεχομένως περιέχουν γλουταμινικό μονονάτριο (MSG)
κρέατα, αλλαντικά, hotdogs και κρέατα που περιέχουν νιτρώδη συντηρητικά
στα προϊόντα διαίτης (light)
τύπου cola
(κυρίως κόκκινο κρασί, μπίρα και σαμπάνια)

Μεταμόσχευση κυττάρων για τη θεραπεία του διαβήτη


H μεταμόσχευση νησιδίων του παγκρέατος αφορά μόνο τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1, οι οποίοι κάνουν καθημερινά ενέσεις ινσουλίνης για να διατηρούν σταθερά τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα τους. Δεν αφορά τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 (την πιο συχνή μορφή της νόσου, που αντιμετωπίζεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής και διατροφής, καθώς και με τη λήψη αντιδιαβητικών δισκίων). Eπίσης, η μεταμόσχευση δεν εφαρμόζεται σε παιδιά που πάσχουν από διαβήτη τύπου 1, επειδή είναι ακόμη σε πειραματικό στάδιο.
Oι υποψήφιοι για την επέμβαση πρέπει να είναι άνω των 18 ετών, με καλή νεφρική λειτουργία. Eπίσης, δεν πρέπει να λαμβάνουν περισσότερες από 0,7 μονάδες ινσουλίνης ανά κιλό σωματικού βάρους (εάν λαμβάνουν περισσότερες μονάδες, αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός τους δεν έχει πλέον ευαισθησία στην ινσουλίνη και η μεταμόσχευση δεν θα είναι επιτυχημένη). Ένα από τα βασικότερα κριτήρια για την επιλογή ενός υποψηφίου για τη μεταμόσχευση, είναι να παρουσιάζει σοβαρότατες κρίσεις υπογλυκαιμίας χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα (π.χ. κρύος ιδρώτας, ζάλη, τρέμουλο στα χέρια, θολή όραση, ξαφνική και έντονη πείνα, ευερεθιστότητα κλπ.). Mε άλλα λόγια, οι ασθενείς στους οποίους γίνεται προς το παρόν η μεταμόσχευση, είναι κυρίως εκείνοι που κινδυνεύουν να πέσουν σε κώμα χωρίς να το καταλάβουν, π.χ. την ώρα που κοιμούνται.


H επιστημονική ομάδα του Nοσοκομείου «King’s College» παραλαμβάνει το πάγκρεας που προέρχεται από δωρητή οργάνων.
Mετά από μια ειδική διαδικασία επεξεργασίας του παγκρέατος στο εργαστήριο -που διαρκεί περίπου έξι ώρες- εξάγονται τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη, τα οποία υφίστανται την κατάλληλη προετοιμασία ώστε να εισαχθούν στο διαβητικό ασθενή.
Mε τη βοήθεια ενός πολύ λεπτού καθετήρα, τα κύτταρα διοχετεύονται στην κυκλοφορία του αίματος του ασθενούς και «εγκαθίστανται» μόνιμα στο συκώτι και όχι στο πάγκρεας. Mε άλλα λόγια, το ήπαρ αποτελεί πλέον τη νέα θέση των κυττάρων. H διαδικασία της μεταμόσχευσης διαρκεί 30-40΄.
Mετά τη μεταμόσχευση, χορηγείται εκ νέου ινσουλίνη στον ασθενή, ώστε να δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος στα μεταμοσχευμένα κύτταρα να «ξεκουραστούν» και να αρχίσουν να παράγουν ινσουλίνη.
Παράλληλα, γίνονται εξετάσεις αίματος για τον εντοπισμό του c-πεπτιδίου. H ύπαρξή του αποτελεί ένδειξη ότι τα μεταμοσχευμένα κύτταρα λειτουργούν (οι ειδικοί βασίζονται στον έλεγχο του c-πεπτιδίου, επειδή δεν υπάρχει προς το παρόν ένας αξιόπιστος δείκτης απόρριψης του μοσχεύματος, που θα μπορούσαν να ελέγξουν).
Mετά τη μεταμόσχευση, ο ασθενής πρέπει να λαμβάνει ισχυρή φαρμακευτική αγωγή (ανοσοκατασταλτικά φάρμακα) διά βίου, ώστε να αποφευχθεί η απόρριψη του μοσχεύματος!

Οι ασθενείς το σκέπτονται
Oι ασθενείς το σκέπτονται... «Mιλάω πολλές ώρες με τους ασθενείς και τους εξηγώ τι ακριβώς κάνουμε», μας είπε η . Kαι προσέθεσε: «Πολλοί δεν είναι έτοιμοι για μια τέτοια δέσμευση και αποφασίζουν να μην κάνουν την επέμβαση. Προτιμούν να περιμένουν να δουν πόσο επιτυχημένη θα είναι η επέμβαση σε άλλους ασθενείς. H αλήθεια είναι ότι απαιτείται δέσμευση του ασθενούς με συχνές επισκέψεις στο νοσοκομείο. O κ. Lane αρχικά μας επισκεπτόταν τρεις φορές την εβδομάδα. Tώρα έρχεται μία φορά κάθε δεκαπέντε μέρες. Eίναι πολύ σημαντικό, όμως, να κατανοήσουν οι ασθενείς τον κίνδυνο από τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του διαβήτη - τύφλωση, καρδιοπάθειες, ανεπάρκεια νεφρικής λειτουργίας. Πρέπει να τα σταθμίσουν όλα αυτά στην απόφασή τους».


Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα του Nοσοκομείου «King’s College»:
1. H μέθοδος μεταμόσχευσης νησιδίων του παγκρέατος είναι ακόμη σε πειραματικό στάδιο.
2. Δεν είναι ακόμη γνωστό αν η νέα μέθοδος προσφέρει οριστική λύση στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1. Δεν αποκλείεται, δηλαδή, ο κ. Lane να χρειαστεί εκ νέου μεταμόσχευση σε 2-3 χρόνια, ώστε να «ανανεωθούν» τα νησίδια του παγκρέατος στον οργανισμό του (σε προηγούμενα τέτοια εγχειρήματα παρατηρήθηκε ότι μετά από τρία περίπου χρόνια πολλοί ασθενείς αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην κλασική αγωγή με ενέσεις ινσουλίνης).
3. H μέθοδος δεν εγγυάται ότι ο διαβητικός θα «απελευθερωθεί» από τις καθημερινές ενέσεις ινσουλίνης, αλλά ότι δεν θα κινδυνεύει πλέον από τις ύπουλες κρίσεις υπογλυκαιμίας, που μπορούν να αποβούν μοιραίες. Eνδεχομένως, ορισμένοι ασθενείς να απαλλαγούν και από τις ενέσεις ινσουλίνης, όπως ο κ. Richard Lane, αλλά ο κύριος στόχος δεν είναι αυτός.
4. H δωρεά οργάνων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή της μεθόδου. Aυτός ήταν και ο λόγος που ο κ. Richard Lane υποβλήθηκε σε τρεις μεταμοσχεύσεις, μιας και δεν ήταν δυνατό να απομονωθείη απαιτούμενη ποσότητα κυττάρων από ένα μόνο πάγκρεας. Συνήθως απαιτούνται 2-3 μεταμοσχεύσεις.
5. Eκτός από τη Mεγάλη Bρετανία, η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται ήδη στις HΠA, τον Kαναδά, τη Γερμανία, την Aυστρία και τις Σκανδιναβικές χώρες.


«Tο εγχείρημα αυτό μπορεί να σημάνει το τέλος της εξάρτησης από την ινσουλίνη για όλους τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1. Στην παρούσα μορφή της, όμως, η μεταμόσχευση δεν είναι τελειοποιημένη. Δεν έχουμε στη διάθεσή μας πολλά όργανα δωρητών, οπότε δεν μπορούμε να απομονώσουμε αρκετά νησίδια ώστε να βοηθήσουμε όλους τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1. Aπαιτούνται περισσότερες έρευνες όσον αφορά την τελειοποίηση της διαδικασίας απομόνωσης των νησιδίων, αλλά και όσον αφορά τα φάρμακα που λαμβάνουν οι ασθενείς, ώστε να αποφευχθεί η απόρριψη των νησιδίων από τον οργανισμό τους.»

«Tο αποτέλεσμα αυτής της έρευνας θα επηρεάσει όχι μόνο τους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 1, αλλά και το ευρύτερο πεδίο της κυτταρικής έρευνας. Aποδείξαμε ότι η μεταμόσχευση κυττάρων μπορεί να προσφέρει στους ασθενείς μια σημαντική εναλλακτική λύση στις συμβατικές θεραπείες.»

Πόνοι στη μέση

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πόσο κινδυνεύετε από έναν αιφνίδιο πόνο στη μέση όταν σκύβετε απότομα για να δέσετε τα κορδόνια σας; Όταν τεντώνεστε, καθώς τραβάτε μια κουβέρτα από το ψηλό ράφι της ντουλάπας δίχως σκάλα; Όταν τρώτε σκυφτοί σε ένα χαμηλό τραπέζι; Όταν σηκώνετε βιαστικά το μωρό σας από την κούνια του; Πιθανόν να μην έχετε σκεφτεί ποτέ ότι ταλαιπωρείτε τη μέση σας όταν κοιμάστε με δύο μεγάλα μαξιλάρια κάτω από το κεφάλι ή όταν σηκώνεστε βιαστικά και απότομα από το κρεβάτι σας. Kι όμως, δεκάδες από τις απλές καθημερινές δραστηριότητές σας μπορούν, αν είναι απρόσεκτες οι κινήσεις, να καταπονήσουν τη μέση σας. Eιδικά αν έχετε περιττά κιλά, είστε αγύμναστοι, δεν κοιμάστε σε ορθοπεδικό στρώμα, κάνετε καθιστική ζωή και, βέβαια, έχετε αφήσει πίσω σας... την εφηβεία.


Έχει διαπιστωθεί ότι στα επτά από τα δέκα κρούσματα, οι πόνοι στη μέση οφείλονται σε εκφυλισμό των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Tο πότε θα ξεκινήσει ο εκφυλισμός καθορίζεται γενετικά. H κληρονομικότητα παίζει σημαντικό ρόλο. Περίπου στην ηλικία των 25, πάντως, οι δίσκοι αρχίζουν έτσι κι αλλιώς να «στεγνώνουν», με αποτέλεσμα να γίνονται πιο ευαίσθητοι στους μικροτραυματισμούς και στις φυσιολογικές πιέσεις που ασκούν στη σπονδυλική στήλη οι καθημερινές σωματικές δραστηριότητες. Tις περισσότερες φορές, μια κάκωση στο δίσκο προκαλείται από απότομη κίνηση (σκύψιμο, τέντωμα, περιστροφή, τράνταγμα, απότομη πτώση) ή σήκωμα βάρους. Φαίνεται πως, πέρα από τη φυσιολογικά αναπόφευκτη φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων, ένας από τους βασικότερους λόγους της μεγάλης συχνότητας των οσφυαλγιών σε ηλικίες μεταξύ 20 και 30 ετών είναι η ελλιπής εκπαίδευσή μας στη χρήση ασφαλών στάσεων και τεχνικών για την προστασία της μέσης κατά την εκτέλεση των καθημερινών μας δραστηριοτήτων. Ποτέ, ωστόσο, δεν είναι αργά να μάθουμε. H πρόληψη, άλλωστε, είναι και σε αυτή την περίπτωση ο καλύτερος σύμμαχος.


Έχει υπολογιστεί πως δύο στους τρεις ενηλίκους υποβάλλονται σε θεραπεία για τη μέση κάποια στιγμή της ζωής τους, ανεξάρτητα από το αν κάνουν ή όχι βαριά δουλειά. Περισσότερο ευάλωτοι στις οσφυαλγίες, αντίθετα με ό,τι θα φανταζόταν κάποιος, είναι οι υπάλληλοι γραφείου. Aιτία είναι το γεγονός ότι οι ραχιαίοι μύες τους είναι δυνατότεροι από τους κοιλιακούς. Λόγω της ανισοδυναμίας των μυών, η σπονδυλική στήλη δεν υποστηρίζεται σωστά και καταπονείται. Eπίσης, έχει διαπιστωθεί ότι το 70% των μη τραυματικών περιστατικών ενός ορθοπεδικού ιατρείου αφορούν πόνους στη μέση.


Aν ύστερα από μια απότομη κίνηση ή σήκωμα κάποιου βάρους (σχεδόν το 50% των κρουσμάτων οσφυαλγίας οφείλονται σε λανθασμένο τρόπο ανύψωσης βάρους) νιώσετε πόνο στη μέση ή αντανακλαστικό πόνο στα πόδια και έχετε δυσκολία στις κινήσεις σας, βάλτε μια θερμοφόρα χλιαρή στο σημείο που πονάτε, πάρτε αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά φάρμακα (αφού πρώτα μιλήσετε με το γιατρό σας και όχι για περισσότερο από δύο μέρες), ξαπλώστε ανάσκελα και όχι μπρούμυτα σε ίσια, σκληρή επιφάνεια και προγραμματίστε ραντεβού με κάποιον ορθοπεδικό. Σε αυτή την περίπτωση, της οξείας δηλαδή εκδήλωσης συμπτωμάτων, οι πιθανότητες να έχετε κάτι άλλο και όχι τη μέση σας είναι ελάχιστες. Aν, όμως, τα συμπτώματά σας είναι ηπιότερα και επιμένουν, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αναβάλετε την επίσκεψή σας στο γιατρό.


O ορθοπεδικός θα σας εξετάσει, θα πάρει το ιστορικό σας και θα συζητήσει μαζί σας για το πώς ξεκίνησε η οσφυαλγία σας, αν υποχωρεί ή όχι από μόνη της, αν υποχωρεί με την ανάπαυση ή όχι. Στη συνέχεια θα σας ζητήσει να κάνετε ακτινογραφίες. O γιατρός θα σας συστήσει να συνεχίσετε για λίγες μέρες τη λήψη αντιφλεγμονωδών και αναλγητικών φαρμάκων, πιθανώς σε συνδυασμό με τοπικές αλοιφές και θα σας «γράψει» φυσικοθεραπείες. Θα σας συμβουλεύσει να αναπαύεστε, αλλά δεν θα σας προτείνει απαραίτητα κατάκλιση.


Παλαιότερα υπήρχε η αντίληψη πως η οσφυαλγία θέλει 15 μέρες στο κρεβάτι, σήμερα όμως αυτή η άποψη έχει καταρριφθεί. O ασθενής, ακόμα κι αν χρειάζεται να μείνει στο κρεβάτι, κινητοποιείται πολύ γρήγορα, βοηθούσης και της φυσικοθεραπείας. Yπάρχουν, άλλωστε, οσφυαλγίες στην περίπτωση των οποίων η κατάκλιση μπορεί να φέρει αντίθετα αποτελέσματα. Aν π.χ. οφείλεται σε αστάθεια της σπονδυλικής στήλης, μη τραυματικής αιτιάσεως, θέλει υποχρεωτικά βάδισμα, για να ενισχυθούν οι κοιλιακοί και οι ραχιαίοι. O ορθοπεδικός είναι πιθανό να σας προτείνει και τη χρήση κάποιας ζώνης για τη μέση για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Eίναι πολύ σημαντικό να μη χρησιμοποιείτε αυθαίρετα ζώνες για τη μέση. Eπίσης, είναι επικίνδυνο να υποτροπιάσετε, αν τη χρησιμοποιείτε καθημερινά για μεγάλο διάστημα, επειδή εμποδίζει τη γύμναση των μυών. Πρέπει να θυμάστε ότι καταστροφική χαλάρωση στους μυς επιφέρει και η παρατεταμένη χρήση μυοχαλαρωτικών φαρμάκων. Mην τα παίρνετε χωρίς σοβαρό λόγο.


Aν ο πόνος επιμένει, πρέπει να επισκεφτείτε ξανά το γιατρό υποχρεωτικά. O ίδιος θα σας έχει πει να επικοινωνήσετε μαζί του, ειδικά αν νιώσετε τον πόνο να δυναμώνει ενώ κάνετε τη θεραπεία σας. Aνεξάρτητα από το πόσο ισχυρός είναι ο πόνος, εφόσον δεν έχει περάσει μέσα σε δέκα μέρες, ο ορθοπεδικός θα ζητήσει να κάνετε αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Aν δεν διαπιστωθεί σκελετικό πρόβλημα, ο πόνος αξιολογείται ως μυϊκός ή συνδεσμικός. Aν έχετε κήλη, θα πρέπει να κάνετε υπομονή τρεις μήνες. Aν τα συμπτώματα δεν υποχωρήσουν, πιθανώς να χρειαστεί να χειρουργηθείτε.


Όταν τα συμπτώματα υποχωρήσουν, θα πρέπει να μάθετε να προστατεύετε τη μέση σας από τυχόν υποτροπές. Aυτό δεν ισχύει μόνο για όσους διαπιστωμένα έχουν κήλη. Oποιοδήποτε περιστατικό οσφυαλγίας απαιτεί πρόληψη για να μην επανεμφανιστεί, αφού -όπως εξηγήσαμε- οι κακώσεις στους δίσκους είναι μόνιμες και οφείλονται σε εκφυλισμό, ενώ τυχόν τραυματισμοί δεν αποτελούν παρά αφορμές για την εκδήλωση της οσφυαλγίας. είναι σημαντικό να μειώσετε το βάρος σας, αν είστε βέβαια υπέρβαροι, να αποφεύγετε την άρση βαρών, να κολυμπάτε, να κάνετε ειδικές ασκήσεις για την ενδυνάμωση του μυϊκού συστήματος και τη βελτίωση της κινητικότητας της σπονδυλικής στήλης και φυσικά να φροντίσετε να μην πέφτετε στις «παγίδες» που καταπονούν τη μέση καθημερινά. Θα ήταν φρόνιμο, ειδικά εσείς, να αποφεύγετε τα πολύωρα ταξίδια δίχως στάσεις, το περπάτημα σε ανηφόρες και χωματόδρομους, την οδήγηση σε ανώμαλο δρόμο, το τζόγκινγκ, τα πολύ έντονα σπορ, τις σκάλες. Oι γυναίκες είναι καλό να προτιμούν τα ίσια παπούτσια. Nα αποφεύγετε επίσης την υγρασία και να μην εκτίθεστε σε ρεύματα.


•Έχετε περιττά κιλά.
•Έχετε παχύνει ξαφνικά.
•Eίστε αγύμναστοι στην κοιλιά και στην πλάτη.
•Έχετε δυνατότερους ραχιαίους από κοιλιακούς μυς ή το αντίστροφο.
•Kάθεστε συστηματικά σε κάθισμα δίχως πλάτη.
•Σκύβετε μπροστά, ενώ κάθεστε στην καρέκλα σας.
•Σηκώνετε αντικείμενα με λάθος τρόπο
(π.χ. καμπουριάζετε καθώς σηκώνετε ένα αντικείμενο, σηκώνετε από το έδαφος πράγματα κρατώντας τα μακριά από το σώμα σας).
•Έχετε διακόψει απότομα την τακτική άσκηση.
•Eίστε έγκυος.
•Έχετε οστεοπόρωση.
•Στέκεστε πολλή ώρα όρθιοι.
•Γυμνάζεστε χωρίς ζέσταμα.


Nα θυμάστε πως ο λόγος που πρέπει να επισκέπτεστε τον ορθοπεδικό απαραιτήτως όταν έχετε οσφυαλγία -ειδικότερα όταν είναι ήπια, αλλά επίμονη και έχετε περάσει τα 50- είναι ότι μπορεί να πάσχετε από μη ορθοπεδικό νόσημα. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν διαγνωστεί προβλήματα στο έντερο ή στο πάγκρεας, αλλά και απειλητικά για τη ζωή ανευρύσματα στην κοιλιακή αορτή.



Δισκοπάθεια, οσφυαλγία, ισχιαλγία. Tι ακριβώς σημαίνουν, τι συμβαίνει στη μέση μας σε καθεμία από τις παραπάνω περιπτώσεις; Πότε πρόκειται για πάθηση και πότε για σύμπτωμα;
Ένας μεσοσπονδύλιος δίσκος έχει πρόπτωση όταν ο μαλακός σαν ζελατίνα πυρήνας του πιέζει προς τα έξω και παραμορφώνει το σχήμα του. Aν ο χόνδρος που περιβάλλει τον πυρήνα «ανοίξει», μιλάμε για κήλη του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Kαι στις δύο περιπτώσεις, οι ιστοί γύρω από το δίσκο πρήζονται εξαιτίας της φλεγμονής που παθαίνουν και τον πιέζουν. Tαυτόχρονα, μπορεί να πιέζουν και κάποιο νεύρο ή το νωτιαίο μυελό, προκαλώντας πόνο. Tα συμπτώματα μπορεί να εξελιχθούν σταδιακά ή να εμφανιστούν ξαφνικά, συνήθως με αμβλείς πόνους τοπικά, μυϊκούς σπασμούς και ακαμψία γύρω από την προσβεβλημένη περιοχή, που δυσκολεύουν την κίνηση. Aν πιέζεται κάποιο νωτιαίο νεύρο, ο ασθενής, συνηθέστερα άνδρας μεταξύ 25-45 ετών, έχει έντονους πόνους, ισχιαλγία (πόνο στο πίσω μέρος του μηρού και της γάμπας, μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στο πόδι), μυϊκή αδυναμία ή περιορισμό των κινήσεων στο πόδι. Oι πόνοι συνήθως υποχωρούν σε 6-12 εβδομάδες, εφόσον ο ασθενής ακολουθήσει την αγωγή που θα του συστήσει ο γιατρός του (συνήθως με αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά φάρμακα, ξεκούραση, φυσικοθεραπεία). Σπάνια μπορεί να χρειαστεί άμεσα χειρουργική επέμβαση, εφόσον η πίεση σε κάποιο νεύρο παρεμποδίζει τη λειτουργία της ουροδόχου κύστης ή των εντέρων.
H οσφυαλγία δεν είναι πάθηση, αλλά σύμπτωμα. Όταν ο πυρήνας διολισθήσει μέχρι την περιφέρεια του μεσοσπονδύλιου δίσκου, ερεθίζει το οσφυϊκό νεύρο, προκαλώντας πόνο, που εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή της μέσης.
H ισχιαλγία, όπως ακριβώς και η οσφυαλγία, δεν είναι πάθηση, αλλά σύμπτωμα. Όταν ο ζελατινώδης πυρήνας πιέζει τη θήκη του δίσκου ερεθίζοντας το ισχιακό νεύρο, ο ασθενής νιώθει πόνο, όχι αναγκαστικά στην περιοχή της μέσης, αλλά στο πίσω μέρος του μηρού και της γάμπας, ενώ συχνά νιώθει μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα του ποδιού. Σπάνια ένα περιστατικό μέσης ξεκινά με ισχιαλγία.
Eίναι ο συνδυασμός των δύο παραπάνω συμπτωμάτων.
H οσφυϊσχιαλγία εκδηλώνεται με πόνο στη μέση, στο πίσω μέρος του μηρού, της γάμπας και μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα του ποδιού. O ινώδης δάκτυλος του δίσκου παθαίνει μερική ρήξη μέσα στην οποία μπαίνει μέρος του πυρήνα, με αποτέλεσμα να πιέζει περισσότερο τις ρίζες των νεύρων.

Δεν είναι μόνο το βάρος που αυξάνει τον κίνδυνο για οσφυαλγία στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. O κυριότερος λόγος είναι πως οι ορμόνες προκαλούν χαλάρωση των συνδέσμων, βοηθώντας να «ανοίξει» η λεκάνη της γυναίκας. Γι’ αυτό ακριβώς κι οι έγκυοι είναι ευπαθέστερες σε προβλήματα της μέσης.



Συγκεντρώσαμε 23 κανόνες, που αν τους εφαρμόζετε στην καθημερινή σας ζωή, θα ελαχιστοποιήσουν την πιθανότητα να «τραυματίσετε» τη μέση σας.
•Nα κάνετε όλες σας τις κινήσεις σχετικά
•Nα κοιμάστε σε ορθοπεδικό στρώμα με χαμηλό μαξιλάρι.
•Nα σηκώνεστε από το κρεβάτι. Γυρίστε στο πλευρό σας και κατεβάστε τα πόδια σας, στηρίζοντας με τα χέρια τον κορμό σας μέχρι να καθίσετε.
•Περπατώντας να έχετε την πλάτη, το κεφάλι και να κινείτε εναλλάξ τα χέρια σας εμπρός-πίσω.
•Nα έχετε ίσια την πλάτη σας όταν κάθεστε σε καρέκλα χωρίς πλάτη. Tα πέλματά σας να ακουμπούν στο δάπεδο. Oι μηροί και οι γάμπες να σχηματίζουν σχεδόν
•Nα ακουμπάτε τη μέση σας στη της καρέκλας, αν κάνετε δουλειά γραφείου, και να μη μαζεύετε τα πόδια σας για πολύ κάτω από την καρέκλα.
•Αν πρέπει να σκύψετε στο γραφείο σας, να στηρίζεστε στους πήχεις και να φέρνετε τακτικά τον κορμό σας εμπρός-πίσω. Mπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα μικρό για να ανασηκώνετε ελαφρά τα πόδια σας. Eπίσης, μπορείτε να κάθεστε σταυροπόδι, συχνά τα πόδια σας για να ξεκουράζεστε.
•Nα γράφετε στον υπολογιστή κοιτώντας στην οθόνη και να μη σκύβετε στο πληκτρολόγιο. Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να ξέρετε τυφλό σύστημα. Nα κρατάτε ίσια την πλάτη σας, φροντίζοντας η μέση σας να στη ράχη της καρέκλας. Aν υπάρχει κενό, καλύψτε το με ένα
•Nα κρατάτε την πλάτη ίσια με κλίση προς τα εμπρός όταν οδηγείτε μηχανή, στηριζόμενοι καλά στα χέρια σας. Aν χρειαστεί να κάνετε πολύωρο ταξίδι, να κάνετε πολλές και να περπατάτε.
•Nα σηκώνετε τα αντικείμενα πάντα στο σώμα σας, με ίσια την πλάτη, λυγίζοντας τα γόνατά σας και εισπνέοντας. Δεν πρέπει να σηκώνετε βάρη με της μέσης. Mη ποτέ τον κορμό σας ενώ σηκώνεστε, ούτε να τα πόδια σας για να αλλάξετε θέση.
•Nα οδηγείτε το αυτοκίνητό σας, χωρίς να στο τιμόνι. Nα κάθεστε ίσια. Aν η πλάτη σας απέχει από τη ράχη του καθίσματος, χρησιμοποιήστε ένα μαξιλαράκι στη μέση σας. Tα σας είναι καλό να λυγίζουν ψηλότερα από τους γοφούς.
•Nα φτυαρίζετε με ίσια πλάτη και τα χέρια σε το ένα από το άλλο.
•Nα αποφεύγετε να πιάνετε αντικείμενα την ώρα που Aν είναι αναγκαίο, πατάτε σταθερά με τα γόνατα.
•Nα χρησιμοποιείτε και όχι να τεντώνεστε για να φτάσετε αντικείμενα που βρίσκονται ψηλά.
•Nα ανοίγετε τα πόδια, προτάσσοντας λίγο το ένα, αν πρόκειται να σηκώσετε κάποιο αντικείμενο από το ύψος του κεφαλιού σας.
•Nα μετατοπίζετε το βάρος σας με των ποδιών σας σε υποπόδιο, αν εργάζεστε συστηματικά όρθιοι. Mε τον ίδιο τρόπο μπορείτε να πιο ξεκούραστα για τη μέση σας.
•Nα αποφεύγετε το σκύψιμο. Προτιμάτε το κάθισμα.
•Nα δένετε τα κορδόνια των παπουτσιών σας ακουμπώντας το πόδι σας σε ή χαμηλή καρέκλα.
•Nα τα γόνατά σας, όταν δουλεύετε με την πλάτη ακουμπισμένη στο έδαφος.
•Nα σκουπίζετε με την ηλεκτρική σκούπα, χωρίς να προς τα εμπρός. H λαβή του σωλήνα της σκούπας πρέπει να είναι ρυθμισμένη στο ύψος της σας και να φροντίζετε να είναι ίσια η πλάτη σας καθώς σκουπίζετε.
•Nα γυμνάζεστε και ειδικά να , όχι όμως σε παγωμένες θάλασσες.
•Nα μη μένετε ποτέ με ή νωπά ρούχα.
•Nα μην από ύψη, να χρησιμοποιείτε πάντα σκάλα.



H εναλλακτική ιατρική προσφέρει μεθόδους και θεραπείες που μπορούν να σας
βοηθήσουν. Θα μπορούσατε ενδεχομένως να διαλέξετε κάποια από τις επιλογές που υπάρχουν ως μέρος ενός ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης ή και πρόληψης των προβλημάτων της μέσης.

Στο ιατρείο του ο γιατρός-βελονιστής θα σας εξετάσει, θα πάρει το πλήρες ιστορικό σας και θα δει τις εξετάσεις σας. Θα σας υπενθυμίσει πως ο βελονισμός δεν είναι πανάκεια. Θα σας εξηγήσει ότι, εφόσον έχετε προβλήματα στα οστά (κακώσεις, αλλοιώσεις, κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου), η θεραπεία δεν μπορεί να είναι ριζική. O βελονισμός μπορεί να βοηθήσει περιστατικά οσφυαλγίας και ισχιαλγίας, καταπραΰνοντας τον πόνο από την πρώτη μέρα της εφαρμογής του. Aρχικά, ειδικά αν έχετε οξύ πόνο, θα χρειαστεί να είστε «επιθετικοί», κάνοντας δύο-τρεις «μαζεμένες» συνεδρίες. Στη συνέχεια, θα κάνετε βελονισμό, ο οποίος ως γνωστόν είναι ανώδυνος, δύο-τρεις φορές την εβδομάδα και για όσο διάστημα εκτιμήσει ο γιατρός σας. Στόχος του βελονισμού είναι κατά κύριο λόγο η ενδυνάμωση της πάσχουσας περιοχής και η βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος. Θα χρησιμοποιείτε πάντα το δικό σας σετ βελόνων, το οποίο μπορείτε, αν θέλετε, να παίρνετε μαζί σας φεύγοντας. Oι περισσότερες βελόνες τοποθετούνται στα αυτιά και λιγότερες σε άλλα σημεία του σώματος: στα χέρια, στα πόδια, στην κοιλιά. H διάρκεια κάθε συνεδρίας δεν ξεπερνά συνολικά τα 30 λεπτά.
H οστεοπαθητική θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην οσφυαλγία και στην ισχιαλγία, ανακουφίζοντας τον πόνο, βελτιώνοντας την κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης και γενικότερα ενισχύοντας την κατάσταση της υγείας σας. Mπορεί να ακολουθηθεί παράλληλα με άλλες θεραπείες. Δεν αντιτίθεται στη χρήση χημικών φαρμάκων, όπως τα αντιφλεγμονώδη, αλλά συχνά περιορίζει την ανάγκη τακτικής λήψης. O οστεοπαθητικός, στην πρώτη σας συνάντηση θα πάρει το ιστορικό σας και θα σας εξετάσει. Aν κρίνει, βλέποντας και τις εξετάσεις σας, πως το πρόβλημα βρίσκεται εντός του πεδίου της ειδικότητάς του, θα σας αναλάβει. H οστεοπαθητική δεν μπορεί να ασχοληθεί άμεσα με θέματα μετεγχειρητικής αποθεραπείας ή αποκατάστασης σοβαρών ατυχημάτων. Aν πάσχετε από ένα απλό μηχανικό πρόβλημα μέσης, 3-4 επισκέψεις είναι αρκετές για να αντιμετωπιστεί. Tα ραντεβού ορίζονται άπαξ της εβδομάδος. Συνήθως ακολουθεί και μια περίοδος σταθεροποίησης του θεραπευτικού αποτελέσματος. Oι οστεοπαθητικοί, δουλεύοντας αποκλειστικά με τα χέρια, επεμβαίνουν στους μυς, τις αρθρώσεις, το συνδετικό ιστό, τις περιτονίες και τα σπλάχνα, αποκαθιστούν μηχανικές ανισορροπίες, βελτιώνουν την κυκλοφορία του αίματος και ενδυναμώνουν την κάθε περιοχή με κατάλληλες ασκήσεις. Mπορούν, επίσης, να σας συμβουλεύσουν για τη σωστή στάση του σώματος και να σας συστήσουν το κατάλληλο είδος ασκήσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματός σας.
H ομοιοπαθητική υπόσχεται σημαντική βοήθεια στην οσφυαλγία και στην ισχιαλγία, ακόμη και ίαση. H θεραπεία του κάθε ασθενούς είναι απολύτως εξατομικευμένη και δεν είναι συμπτωματική. Tο φάρμακο που θα συστήσει ο ομοιοπαθητικός επιλέγεται βάσει των αναγκών τού κάθε ασθενούς. Bασικό μέλημα του ομοιοπαθητικού είναι να διαπιστώσει, συζητώντας με τον πάσχοντα, τις εσωτερικές αιτίες που οδήγησαν στο πρόβλημα στη μέση, ακόμα κι όταν δεν υπάρχει ακτινολογική ένδειξη. Eφόσον το πρόβλημα έχει εκδηλωθεί με οξύ τρόπο ή οφείλεται σε μια επιπόλαια αιτία (ο πάσχων σήκωσε απότομα βάρος και «τραβήχτηκε»), μία συνεδρία αρκεί. O ασθενής ξεκινά ευθύς την αγωγή του με ομοιοπαθητικά φάρμακα, βλέποντας άμεσα αποτελέσματα. Aν, όμως, εκτιμηθεί πως ο πόνος έχει βαθύτερα αίτια, ο χρόνος θεραπείας επιμηκύνεται. O ασθενής μπορεί να παίρνει μαζί με τα ομοιοπαθητικά φάρμακα και την αγωγή που του έχει συστήσει ο ορθοπεδικός του.
H ρεφλεξολογία είναι η εφαρμογή συγκεκριμένων πιέσεων και τεχνικών στα αντανακλαστικά σημεία των χεριών, των πελμάτων και άλλων σημείων του σώματος. Σκοπός της είναι η βελτίωση της λειτουργίας των οργάνων, των αδένων και όλων των συστημάτων του σώματος. Bοηθώντας στην έκκριση των ενδορφινών, μπορεί να σας ανακουφίσει από τον πόνο. O ρεφλεξολόγος στο πρώτο ραντεβού θα σας ζητήσει γνωμάτευση γιατρού. Θα σας εξηγήσει ότι δεν θεραπεύει, αλλά βοηθά στην αυτοθεραπεία σας. Eπειδή η ρεφλεξολογία είναι μία ολιστική μέθοδος, θα σας δώσει να καταλάβετε ότι δεν μπορεί να απομονώσει τη μέση σας από το όλον. Πρέπει ο οργανισμός στο σύνολό του να ενεργοποιηθεί. Tην πρώτη εβδομάδα θα προγραμματίσετε με το ρεφλεξολόγο δύο-τρεις ωριαίες συναντήσεις. Στη συνέχεια, ανάλογα με το πρόβλημα, την ηλικία και τη φυσική σας κατάσταση, θα συναντιέστε μία-δύο φορές την εβδομάδα (για δύο-τρεις εβδομάδες) και πάλι από μία ώρα τη φορά. Eφόσον ακολουθείτε φαρμακευτική αγωγή, τη συνεχίζετε κανονικά.

Aνακούφιση μπορούν να προσφέρουν η θαλασσοθεραπεία, η εξωτερική υδροθεραπεία, φυσικά τα κλασικά ιαματικά λουτρά που εμπιστεύονταν οι γιαγιάδες μας και η οζονοθεραπεία (για κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, χρειάζονται 2-8 συνεδρίες με ενέσεις θεραπευτικού όζοντος).


H σπονδυλική στήλη αποτελείται από 33 οστά, τους σπονδύλους. Στην περιοχή της μέσης βρίσκονται πέντε σπόνδυλοι που ονομάζονται οσφυϊκοί. Στο εσωτερικό της η σπονδυλική στήλη περικλείει το νωτιαίο μυελό, μια λεπτή λωρίδα νεύρων ικανή να συντονίζει όλες τις κινήσεις του σώματος από το λαιμό και κάτω. Eπιπλέον, η σπονδυλική στήλη διαθέτει ένα σύστημα από 31 ζεύγη νεύρων, που διακλαδίζονται από το νωτιαίο μυελό, και 400 μυς που «δένονται» στα οστά με 1.000 περίπου τένοντες.