Κυριακή, 23 Ιανουαρίου 2011

εμμηνόπαυση

Oι γυναίκες μπαίνουν κατά μέσο όρο στην εμμηνόπαυση στα 51-52 τους χρόνια και συνεχίζουν να θεωρούνται νέες, καθώς έχουν ακόμα μπροστά τους τουλάχιστον άλλα 30 χρόνια υγιούς και παραγωγικής ζωής. Όσο για τα όποια προβλήματα επιφέρει η κλιμακτήριος και η εμμηνόπαυση σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιστήμη στις μέρες μας έχει πολλές προτάσεις για να βοηθήσει τις γυναίκες.


Τι ακριβώς είναι η κλιμακτήριος;
Η κλιμακτήριος, που διαρκεί συνήθως 1-2 χρόνια, αλλά μπορεί να φτάσει και τα 5-6, είναι η περίοδος μετάβασης από την αναπαραγωγική ηλικία στην εμμηνόπαυση. Oυσιαστικά, στην κλιμακτήριο ξεκινούν οι διαταραχές κύκλου, που στην αρχή γίνονται μικρότεροι, παραδείγματος χάρη από 28 ημέρες μπορεί ο κύκλος να μικρύνει στις 24-26 ημέρες, αργότερα γίνονται αραιότεροι (π.χ. κάθε 2-3 μήνες), μέχρι να σταματήσουν τελείως. Όταν οι κύκλοι αρχίσουν να γίνονται ακανόνιστοι, είναι σκόπιμο να κάνετε έναν αιματολογικό ορμονικό έλεγχο και ένα υπερηχογράφημα μήτρας-ωοθηκών, ώστε να είναι σίγουρο ότι οι ανωμαλίες του κύκλου οφείλονται στην εμμηνόπαυση. Αν επιβεβαιωθεί η κλιμακτήριος, τότε χρειάζεται να γίνουν οι εξετάσεις (έλεγχος βάσης) που συστήνουν οι ειδικοί και να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητο να πάρετε κάποια ειδική θεραπεία (π.χ. για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης). Κατά τη διάρκεια της κλιμακτηρίου, η πιθανότητα κύησης είναι χαμηλή μεν, υπαρκτή δε, γι’ αυτό δεν πρέπει να σταματά η αντισύλληψη. Κατά την περίοδο αυτή, συνεχίζουν να παράγονται οιστρογόνα, σε περιορισμένο βαθμό, μέχρι τα επίπεδά τους να φτάσουν να είναι τελικά πολύ χαμηλά.


Tα συμπτώματα που ταλαιπωρούν τις γυναίκες
Καταρχήν θα πρέπει να γνωρίζετε ότι δεν έχουν όλες οι γυναίκες ενοχλητικά συμπτώματα στην περίοδο της κλιμακτηρίου. Μάλιστα, το 20% των γυναικών δεν έχουν καθόλου συμπτώματα, το 60% έχουν ήπια συμπτώματα και το 20% βαριά. Το αν μια γυναίκα θα έχει ή όχι συμπτώματα στην κλιμακτήριο δεν μπορεί εύκολα να προβλεφθεί. Oι ειδικοί εξηγούν ότι οι γυναίκες που έχουν έντονο προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο μπορεί να βιώσουν πιο «άσχημα» την κλιμακτήριο, επειδή το νευρικό τους σύστημα είναι πιο ευαίσθητο στις ορμονικές αλλαγές. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και με γυναίκες που έχουν πάθει κατάθλιψη λοχείας, αλλά και με όσες έχουν χειρουργική εμμηνόπαυση (π.χ. λόγω αφαίρεσης της μήτρας, επειδή υπήρχαν μεγάλα ινομυώματα), επειδή η πτώση των ορμονών είναι πολύ απότομη. Επειδή τα συμπτώματα αυτά έχουν να κάνουν με τη διακοπή παραγωγής οιστρογόνων από τις ωοθήκες, όλα εξαρτώνται και από το πόσο χαμηλά θα φτάσουν τελικά τα επίπεδα των οιστρογόνων στον οργανισμό. Oι ορμόνες αυτές επηρεάζουν τη λειτουργία της μήτρας, του κόλπου, των μαστών, επιδρούν άμεσα και έμμεσα στη λειτουργία άλλων οργάνων και επίσης επηρεάζουν τον ψυχισμό της γυναίκας.
Τα συμπτώματα που συχνά απασχολούν τις γυναίκες στην κλιμακτήριο (το κλιμακτηριακό σύνδρομο δηλαδή, που αποτελεί τη βασικότερη άμεση επίπτωση της εμμηνόπαυσης) είναι:
●Εξάψεις (αίσθηση ζεστού και κρύου), φουντώματα, εφιδρώσεις.
●Έλλειψη σεξουαλικού ενδιαφέροντος, ξηρότητα του κόλπου, που έχει ως συνέπεια τον πόνο κατά την ερωτική επαφή (δυσπαρευνία), την αύξηση των λοιμώξεων στην περιοχή του κόλπου, καθώς και διαταραχές της ούρησης (απώλεια ούρων και επιτακτική ούρηση).
●Ψυχοσυναισθηματική αστάθεια, ευερεθιστότητα, ξεσπάσματα κλάματος, αίσθημα κόπωσης, αϋπνία και απώλεια ενδιαφέροντος για τις συνήθεις ασχολίες.


Ποιες γυναίκες μπαίνουν νωρίτερα στην εμμηνόπαυση
Περίπου το 50% των γυναικών φθάνουν στην εμμηνόπαυση γύρω στα 50 τους χρόνια και το 95% των γυναικών έχουν πια μπει στην εμμηνόπαυση μέχρι την ηλικία των 56 ετών. Η ακριβής ηλικία που θα μπει η κάθε γυναίκα στην εμμηνόπαυση δεν μπορεί να προβλεφθεί, αν και θεωρείται ότι η ηλικία εμμηνόπαυσης της μητέρας μπορεί να αποτελέσει σημείο-οδηγό. Γενικά, η εμμηνόπαυση ξεκινάει νωρίτερα σε όσες γυναίκες καπνίζουν και σε όσες έχουν εκτεθεί σε τοξικούς παράγοντες και ακτινοβολία. Όσον αφορά τις παχύσαρκες γυναίκες, που έχει γίνει πολύς λόγος ότι μπαίνουν νωρίτερα στην εμμηνόπαυση, η αλήθεια είναι ότι επειδή έχουν πιο πολλά οιστρογόνα -λόγω λίπους-, έχουν ίσως πιο παρατεταμένη κλιμακτήριο. Από την άλλη πλευρά, η εμμηνόπαυση που συμβαίνει πολύ νωρίς, πριν τα 40 (πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια), είναι συνήθως κληρονομική και συμβαίνει στο 1-2% των γυναικών.


Οι εξετάσεις που πρέπει να κάνετε
Στην αρχή της εμμηνόπαυσης, συστήνεται ένας κύκλος εξετάσεων (έλεγχος βάσης). Αυτές είναι:
Μαστογραφία, που πρέπει να γίνεται μία φορά το χρόνο. Το σωστό είναι βέβαια να ξεκινήσετε από νωρίτερα τις μαστογραφίες, από την ηλικία των 40 ετών. (Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να διαβάσετε στο παρόν τεύχος το θέμα «19 SOS ερωτήσεις για τη μαστογραφία!»).
●Τεστ Παπανικολάου μία φορά το χρόνο. Εξέταση που η γυναίκα πρέπει να κάνει ούτως ή άλλως από την έναρξη της σεξουαλικής της ζωής.
●Μέτρηση οστικής πυκνότητας, που ιδανικά πρέπει να γίνεται σε δύο σημεία (στο ισχίο και στη σπονδυλική στήλη). Επειδή όμως τα ασφαλιστικά ταμεία δικαιολογούν μόνο τη μία μέτρηση, οι ειδικοί συστήνουν μέχρι τα 60-65 η μέτρηση να γίνεται στη σπονδυλική στήλη, που είναι και η πιο ευαίσθητη στην έλλειψη των οιστρογόνων, και από τα 65 και πάνω να γίνεται στο ισχίο. Η εξέταση της οστικής πυκνότητας πρέπει να γίνει πρώτη φορά στα 50 χρόνια. Αν είναι απόλυτα φυσιολογική, μπορεί να επαναληφθεί μετά από 2-3 χρόνια, αν όμως υπάρχουν ευρήματα, θα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Αν υπάρχει πρόβλημα στην οστική πυκνότητα, συστήνονται και συμπληρωματικές αιματολογικές εξετάσεις (δείκτες οστικού μεταβολισμού για να διερευνηθεί η φάση της απώλειας της οστικής μάζας, ακτινογραφία στη σπονδυλική στήλη για τη διερεύνηση τυχόν ύπαρξης κατάγματος και άλλες εξετάσεις για προβλήματα που συνδυάζονται με την οστεοπόρωση, όπως νοσήματα θυρεοειδούς, νοσήματα μεταβολισμού του ασβεστίου, ηπατικά ή νεφρολογικά προβλήματα κ.ά.).
●Διακολπικό υπερηχογράφημα μήτρας ωοθηκών μία φορά το χρόνο (κυρίως για να ελέγχεται η κατάσταση των ωοθηκών).



Oστεοπόρωση
Πώς θα την προλάβετε
Η οστεοπόρωση είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που μπορεί να απασχολήσουν τις γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Άλλωστε, μια αργή συρρίκνωση της οστικής μάζας παρατηρείται τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες ήδη από την ηλικία των 35 ετών. Κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης, η μείωση των επιπέδων των οιστρογόνων προκαλεί αυξημένη απώλεια ασβεστίου από τα οστά.


Τι πρέπει να κάνετε:
●Αν η μέτρηση οστικής πυκνότητας είναι φυσιολογική, τότε δεν χρειάζεται να πάρετε κάποιο ειδικό σκεύασμα. Μόνο αν δεν παίρνετε την απαιτούμενη ποσότητα από τη διατροφή σας ίσως χρειαστείτε συμπλήρωμα ασβεστίου (που περιλαμβάνει κατά κανόνα και βιταμίνη D). Τα σκευάσματα αυτά πρέπει να λαμβάνονται καθημερινά (1-2 την ημέρα, ανάλογα με την πρόσληψη ασβεστίου από τη διατροφή).
●Αν η μέτρηση της οστικής πυκνότητας δείξει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα, τότε θα πρέπει είτε να ακολουθήσετε ειδική θεραπεία για την οστεοπόρωση (κυκλοφορούν πολλά σκευάσματα - όχι μόνο ορμονικά), που περιορίζει την αποικοδόμηση των οστών, είτε να ακολουθήσετε ορμονική θεραπεία, που προστατεύει από την οστική απώλεια.


Η σημασία της διατροφής
Μια ισορροπημένη διατροφή με πολλά φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας των οστών. Όσον αφορά το ασβέστιο, η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη είναι 1.500 mg ασβεστίου για τις γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Για να το καταλάβουμε: Αν μια γυναίκα δεν τρώει καθόλου γαλακτοκομικά, παίρνει από τη διατροφή περίπου 500 mg ασβεστίου. Η κάθε μερίδα γαλακτοκομικών προσθέτει περίπου 250 mg ασβεστίου. Oπότε, χρειάζονται 3-4 μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα.
Αυτές οι 3-4 μερίδες αντιστοιχούν σε:
●100 γρ. γραβιέρα, κεφαλογραβιέρα, κεφαλοτύρι, έμενταλ ή παρμεζάνα, που είναι τα πιο πλούσια σε ασβέστιο τυριά.
●4 ποτήρια γάλα (ημιαποβουτυρωμένο).
●2 ποτήρια γάλα και 100 γρ. φέτα.
●1 γιαούρτι, 1 ποτήρι γάλα και 1 κομμάτι τυρί.
Εκτός από τα γαλακτοκομικά, αρκετό ασβέστιο περιέχουν και οι σαρδέλες, η αθερίνα, η πέστροφα, ο σολομός, το σπανάκι, το σουσάμι και τα αμύγδαλα. Εκτός όμως από τα τρόφιμα που περιέχουν ασβέστιο, υπάρχουν και κάποια στοιχεία, όπως είναι η βιταμίνη D (που τη συνθέτουμε κυρίως μέσω του ήλιου) και ο φώσφορος (τον βρίσκουμε κυρίως στα κρέατα, τα ψάρια και τα πουλερικά), που βοηθούν σημαντικά στην απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Αντίθετα, υπάρχουν και κάποια άλλα τρόφιμα, στοιχεία ή συνήθειες που «υπονομεύουν» την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό. Αυτά είναι:
●Oι πρωτεΪνες: Η υπερκατανάλωσή τους προκαλεί την αποβολή του ασβεστίου από τα ούρα, ενώ η κατανάλωσή τους σε μέτριο βαθμό βοηθά στην απορρόφησή του.
●Το αλάτι: Η υπερκατανάλωσή του φαίνεται να σχετίζεται με την οστεοπόρωση.
●Η καφεΪνη και το αλκοόλ:Φαίνεται να παρεμποδίζουν την εναπόθεση του ασβεστίου στα οστά.
●Το κάπνισμα: Σύμφωνα με κάποιες έρευνες, εμποδίζει τον οργανισμό να απορροφά το ασβέστιο που προσλαμβάνει.


Η σημασία της άσκησης
Με την άσκηση δυναμώνουν όχι μόνο οι μύες, αλλά και τα κόκαλα. Παράλληλα, βελτιώνεται η ψυχική διάθεση, η φυσική κατάσταση και η αίσθηση της ισορροπίας, με αποτέλεσμα να μειώνεται ο κίνδυνος των πτώσεων, που προκαλούν συχνά κατάγματα σε ηλικιωμένους ανθρώπους, τα οποία είναι πιο εύκολο να προκύψουν όταν προϋπάρχει πρόβλημα οστεοπόρωσης.


Τι συμβαίνει με τα καρδιαγγειακά
Από πολύ παλιά ήταν γνωστό ότι οι γυναίκες στην αναπαραγωγική ηλικία έχουν, χάρη στα οιστρογόνα τους, πολύ χαμηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν καρδιοπάθεια σε σχέση με τους άνδρες αντίστοιχης ηλικίας. Η προστατευτική αυτή δράση των οιστρογόνων χάνεται κατά την εγκατάσταση της εμμηνόπαυσης, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος να εξισώνεται σύντομα με αυτόν των ανδρών. Επιπλέον, η εμμηνόπαυση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της χοληστερίνης, διαταραχή στο μεταβολισμό της γλυκόζης, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του σωματικού βάρους και ειδικά του κοιλιακού λίπους, που θεωρείται και το πιο επιβλαβές. Γι’ αυτό οι γυναίκες θα πρέπει μετά την αρχή της εμμηνόπαυσης να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή και σε όλους αυτούς τους παράγοντες, να φροντίζουν τη διατροφή τους, να αποφεύγουν το κάπνισμα, να εντάσσουν την άσκηση στη ζωή τους και κυρίως να μην αμελούν τις προληπτικές εξετάσεις. Η ορμονική υποκατάσταση φαίνεται να έχει ευνοϊκή δράση στο καρδιαγγειακό σύστημα όταν ξεκινάει με την αρχή της εμμηνόπαυσης και δεν διαρκεί περισσότερο από 5-7 χρόνια. Όταν ξεκινάει σε ηλικίες μεγαλύτερες των 60 ετών, τότε οι κίνδυνοι υπερσκελίζουν τα οφέλη.


Oρμονική υποκατάσταση
Τα ναι και τα όχι
Τι είναι: Η ορμονική θεραπεία είναι ουσιαστικά η υποκατάσταση της ωοθηκικής λειτουργίας σε δόσεις πολύ χαμηλότερες σε σχέση με τα αντισυλληπτικά, που χορηγείται σε γυναίκες που έχουν κλιμακτηριακό σύνδρομο ή οστική απώλεια. Αυτό που θα πρέπει να θυμάστε είναι ότι η ορμονική υποκατάσταση δεν είναι ελιξίριο νεότητας, δεν επαναφέρει τη γονιμότητα, έχει ενδείξεις και αντενδείξεις και πρέπει -αν χορηγηθεί τελικά- να ληφθεί άμεσα μετά την αρχή της εμμηνόπαυσης και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Σε τι συνίσταται: Το βασικό σκέλος της ορμονικής υποκατάστασης είναι τα οιστρογόνα, αλλά επειδή με τα σκέτα οιστρογόνα υπάρχει φόβος ανάπτυξης καρκίνου της μήτρας, εκτός από τις γυναίκες που έχουν κάνει υστερεκτομή (και μπορούν να πάρουν μόνο οιστρογόνα), οι υπόλοιπες παίρνουν οιστρογόνα μαζί με προγεστερόνη.
Oι μορφές: Η ορμονική θεραπεία μπορεί να ληφθεί σε χάπια, σπρέι από τη μύτη, δερματικά ζελέ, διαδερμικά αυτοκόλλητα, υποδόρια εμφυτεύματα κ.ά.
Πότε και για πόσο διάστημα: Η ορμονική υποκατάσταση πρέπει να χορηγηθεί άμεσα μετά την έναρξη της εμμηνόπαυσης (τα πρώτα 5 χρόνια) και για 5 χρόνια περίπου (εφόσον συνεχίζει να είναι απαραίτητη και δεν υπάρχουν άλλες αντενδείξεις). Μετά το πέρας της πενταετίας, αν υπάρχει λόγος να συνεχίσει η γυναίκα να παίρνει την αγωγή, αφενός θα πρέπει να μειωθεί η δόση και αφετέρου θα πρέπει να συζητήσει με το γιατρό της για τα υπέρ και τα κατά της θεραπείας.
Πώς μπορεί να βοηθήσει: Σύμφωνα με έρευνες, η θεραπεία με ορμονική υποκατάσταση βοηθά στην καλή κατάσταση του σκελετού των γυναικών στην τρίτη ηλικία, καθώς περιορίζεται η οστική απώλεια, μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και περιορίζει τα ενοχλητικά συμπτώματα που συνοδεύουν συνήθως την κλιμακτήριο (εφιδρώσεις, εξάψεις, ξηρότητα του κόλπου κλπ.). Εφόσον χορηγηθεί άμεσα μετά την αρχή της εμμηνόπαυσης, πιθανόν να λειτουργεί καρδιοπροστατευτικά.
Oι απαραίτητες εξετάσεις: Πριν μια γυναίκα πάρει θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, θα πρέπει να κάνει κάποιες βασικές εξετάσεις για τη διερεύνηση της κατάστασης του ήπατος και για να αποκλειστούν σοβαρές ασθένειες (π.χ. κάποια ασθένεια του αίματος). Φυσικά, θα πρέπει να κάνει και όλες τις εξετάσεις, τις οποίες οι γυναίκες κάνουν ούτως ή άλλως συστηματικά σε αυτή την ηλικία (μαστογραφία, τεστ Παπανικολάου κλπ.).
Σε ποιες γυναίκες αντενδείκνυται: Σε όσες έχουν ατομικό ιστορικό γυναικολογικού καρκίνου (μαστού ή ενδομητρίου) ή θρομβοεμβολής. Όσον αφορά το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, αλλά και το ατομικό ιστορικό ινοαδενώματος στο στήθος, οι απόψεις διίστανται.
Oι κίνδυνοι: Μπορεί να υπάρξει αύξηση των καρδιαγγειακών προβλημάτων (εμφράγματα και εγκεφαλικά), κυρίως όταν η ορμονική υποκατάσταση ξεκινήσει μετά τα 60. Επίσης, μπορεί να δημιουργήσει μια μικρή αύξηση στη συχνότητα του καρκίνου του μαστού, όταν η θεραπεία διαρκέσει για περισσότερα από 5-7 χρόνια.


Αντί για την ορμονική υποκατάσταση
Μια γυναίκα που δεν θέλει για κάποιο λόγο να καταφύγει στη λύση της ορμονικής υποκατάστασης, μπορεί να δοκιμάσει κάποια από τις εναλλακτικές λύσεις που της προσφέρει η επιστήμη ώστε να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης. Τέτοιες είναι:
Τα φυτοοιστρογόνα
Τι είναι: Πρόκειται για ουσίες φυτικής προέλευσης που βρίσκονται κατά κύριο λόγο στη σόγια. Κυκλοφορούν σε χάπια και οι ενδιαφερόμενες πρέπει να παίρνουν 1-2 την ημέρα.
Πώς λειτουργούν: Oι ουσίες αυτές έχουν ασθενή οιστρογονική δράση, που βοηθά να μειωθούν τα αγγειοκινητικά συμπτώματα (εξάψεις, εφιδρώσεις κλπ.).
Τι δεν γνωρίζουμε: Επειδή τα φυτοοιστρογόνα κυκλοφορούν τα τελευταία λίγα χρόνια, οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ποια ακριβώς είναι τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματά τους. Δεν ξέρουν, δηλαδή, αν έχουν θετική επίδραση στην οστεοπόρωση, ούτε αν η χορήγησή τους μπορεί να συνδέεται με πιθανούς κινδύνους στο μέλλον.


Συμπληρώματα διατροφής
Τι είναι: Πολυβιταμινούχα συμπληρώματα, συνήθως με βιταμίνες Ε, Β6 και μαγνήσιο.
Πώς λειτουργούν: Η χορήγηση των συμπληρωμάτων στοχεύει στο να βοηθήσει τις γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση να νιώθουν γενικά καλύτερα. Ειδικότερα, θεωρείται ότι η βιταμίνη Β6 και το μαγνήσιο βελτιώνουν τα αγγειοκινητικά συμπτώματα (εξάψεις, εφιδρώσεις κλπ.) και ότι η βιταμίνη Ε έχει ευνοϊκή δράση στο δέρμα, μειώνοντας την ξηρότητα. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί δεν διαθέτουν χειροπιαστές αποδείξεις ότι είναι πράγματι αποτελεσματικά. Αυτό που είναι αποδεδειγμένο είναι ότι ακόμα κι αν δεν βοηθήσουν ιδιαίτερα τις γυναίκες, μπορεί να θεωρηθεί βέβαιο ότι δεν θα τις βλάψουν.


Κολπικά υπόθετα οιστρογόνων
Τι είναι: Πρόκειται για υπόθετα οιστρογόνων που χρησιμοποιούνται τοπικά στον κόλπο, με στόχο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της ξηρότητας.
Πώς λειτουργούν: Τα σκευάσματα αυτά έχουν τοπική δράση, επομένως εξασφαλίζουν την καλύτερη ποιότητα του δέρματος του κόλπου και του αιδοίου, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η σεξουαλική επαφή και να μειώνονται τα προβλήματα των τοπικών λοιμώξεων και της ούρησης. Καθώς δεν έχουν συστηματική δράση, πράγμα που σημαίνει ότι δεν λειτουργούν όπως η θεραπεία με ορμονική υποκατάσταση, δεν μπορούν να βοηθήσουν καθόλου στην οστεοπόρωση ή στις εξάψεις και στις εφιδρώσεις. Επειδή όμως επηρεάζουν λίγο το ενδομήτριο, συστήνεται να χρησιμοποιούνται για 1 μήνα και στη συνέχεια (για τους επόμενους 2 μήνες) οι γυναίκες να βάζουν ένα ειδικό μη ορμονικό ζελέ, συνήθως 2 φορές την εβδομάδα.


Συμβουλές για να περάσετε καλύτερα στην εμμηνόπαυση
●Υιοθετήστε μια διατροφή πλούσια σε γαλακτοκομικά, φρούτα, λαχανικά, λιπαρά ψάρια και δημητριακά ολικής άλεσης.
●Τρώτε 2 μερίδες λιπαρών ψαριών την εβδομάδα, γιατί είναι καλή πηγή ω-3 λιπαρών οξέων (π.χ. σαρδέλες, σολομό, κολιό, σκουμπρί, πέστροφα).
●Μην καταναλώνετε πολλά λιπαρά και προτιμήστε ελαιόλαδο.
●Περιορίστε την κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης και φροντίστε να πίνετε πολύ νερό.
●Περιορίστε την κατανάλωση πρωτεϊνών.
●Μειώστε το αλάτι στο μαγείρεμα.
●Μην καπνίζετε.
●Εντάξτε την άσκηση καθημερινά στη ζωή σας. Στην εμμηνόπαυση παρατηρείται μια αργή αλλά σημαντική μείωση της μυϊκής μάζας που έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση των ημερήσιων καύσεων, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε βαθμιαία αύξηση του βάρους. Μετριάζοντας την πρόσληψη των θερμίδων και αυξάνοντας τις καύσεις με την καθημερινή σωματική άσκηση, μπορεί να υπάρξει σοβαρή διαφορά. Τριάντα λεπτά γρήγορο περπάτημα την ημέρα μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια περίπου 7 κιλών το χρόνο και μείωση του κινδύνου εμφάνισης οστεοπόρωσης, διαβήτη, υπέρτασης και καρδιαγγειακών προβλημάτων.
●Κοιμηθείτε σε καλά αεριζόμενο χώρο, με βαμβακερά και ελαφριά σκεπάσματα.
●Φορέστε βαμβακερά εσώρουχα και ρούχα για να αντιμετωπίσετε τις νυχτερινές εφιδρώσεις.
●Μη διστάζετε να εκμυστηρευτείτε τα προβλήματα και τις ανησυχίες σας στο σύντροφό σας ή ακόμη και να συμμετάσχετε σε ειδικά προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης.
●Μην αμελείτε τις εξετάσεις σας.
●Χρησιμοποιήστε τα ειδικά ζελέ για τη δυσπαρευνία.
●Πηγαίνετε στο γιατρό σας, συμμορφωθείτε με τις οδηγίες του.


Ενδεικτικό μενού για την πρόληψη της οστεοπόρωσης
Πρωινό: 1 ποτήρι γάλα, 1 αυγό βραστό και 1 πορτοκάλι
Δεκατιανό: 1 κουλούρι και 1 κομμάτι κίτρινο τυρί
Μεσημεριανό: 1 μερίδα ψητές σαρδέλες, σαλάτα μαρούλι και 1 φέτα ψωμί
Απογευματινό: 1 γιαούρτι με φρούτα
Βραδινό: 1 μερίδα φακές, 1 κομμάτι φέτα


Τι έδειξαν οι πρόσφατες μελέτες
●Η μελέτη W.H.I. (Women’s Health Initiative), που έγινε στις ΗΠΑ (το πρώτο σκέλος δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2002 και το δεύτερο σκέλος τον Απρίλιο του 2004), έδειξε ότι οι γυναίκες που έκαναν ορμονική θεραπεία (με οιστρογόνα και προγεστερόνη) για περισσότερο από 5 χρόνια είχαν μεγαλύτερη επιβάρυνση στο μαστό -σε σχέση με τις γυναίκες που δεν υποβλήθηκαν ποτέ σε τέτοια θεραπεία- της τάξης των 4 επιπλέον γυναικών στις 1.000. Από την άλλη πλευρά, φάνηκε ότι όσες έπαιρναν μόνο οιστρογόνα για 7,5 χρόνια δεν είχαν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Όσον αφορά τα καρδιαγγειακά, φαίνεται να υπάρχει αύξηση εγκεφαλικών και εμφραγμάτων σε γυναίκες μεγάλης ηλικίας που έπαιρναν μεγάλες δόσεις ορμονών μετά τα 60.
●Η μελέτη Million Women Study, που έγινε στην Αγγλία και δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2003, ήταν μελέτη παρατήρησης. Oι ερευνητές στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν το σύνολο των κρουσμάτων καρκίνου στις γυναίκες και μελέτησαν ποιες από αυτές είχαν πάρει ορμονική θεραπεία. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι με όλες τις μορφές ορμονικής θεραπείας υπήρχε αύξηση των καρκίνων ήδη από το πρώτο εξάμηνο της θεραπείας. Oι ενστάσεις των ειδικών είναι ότι πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η γυναίκα που παίρνει ορμονική υποκατάσταση κάνει μαστογραφία κάθε 6 μήνες με 1 φορά το χρόνο, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες γυναίκες, που πιθανώς την αμελούν, οπότε είναι μοιραίο, όταν υπάρξει κάποιο πρόβλημα, να εντοπιστεί πολύ πιο γρήγορα.


Η συμβολή της ομοιοπαθητικής
Η ομοιοπαθητική προσπαθεί κι αυτή με τη σειρά της να αντιμετωπίσει τα αγγειοκινητικά συμπτώματα (εξάψεις, εφιδρώσεις, αϋπνία, εκνευρισμός κλπ.). Η αγωγή, όμως, εξατομικεύεται ανάλογα με τα προβλήματα που απασχολούν την κάθε ασθενή, αλλά και την ιδιοσυγκρασία της. O στόχος της ομοιοπαθητικής δεν είναι να καταστείλει τα συμπτώματα αυτά καθαυτά, αλλά να ενισχύσει τον τρόπο λειτουργίας του οργανισμού, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του. Ιατρεία για άμεση βοήθεια


IATΡΕΙΑ ΓΙΑ ΑΜΕΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑ
Εκτός από το γυναικολόγο ή/ και τον ενδοκρινολόγο σας, μπορείτε να απευθυνθείτε και σε κάποιο από τα ειδικά τμήματα/ιατρεία κλιμακτηρίου–εμμηνόπαυσης που λειτουργούν σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία της χώρας και παρακολουθούν γυναίκες που είτε βρίσκονται στη φάση της κλιμακτηρίου είτε της εμμηνόπαυσης, με στόχο να τις βοηθήσουν όχι μόνο να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου, αλλά και να προλάβουν ή να θεραπεύσουν και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση, π.χ. οστεοπόρωση, δυσλιπιδαιμίες, καρδιαγγειακά προβλήματα κ.ά. Αυτά τα τμήματα είναι:


Στην Αθήνα
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης της Β΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο «Αρεταίειο» Νοσοκομείο Αθηνών (Βασ. Σοφίας 76). Λειτουργεί καθημερινά (9.00-14.00). Τηλέφωνο για ραντεβού: 210-72.86.284.
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης της Γ΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Πανεπιστημιακό-Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» (Ρίμινι 1, Χαϊδάρι). Λειτουργεί κάθε Δευτέρα και Πέμπτη (9.00-11.30). Τηλέφωνο για ραντεβού: 1535.
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης της Α΄ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Γενικό Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» (Βασ. Σοφίας 80). Λειτουργεί καθημερινά (8.30-12.15). Τηλέφωνο για ραντεβού: 1535.
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Νικαίας (Δ. Μαντούβαλου 3). Λειτουργεί κάθε Τρίτη (10. 00-12.00). Τηλέφωνο για ραντεβού:213-20.77.418.
●Το ιατρείο εμμηνόπαυσης στο Γενικό Νοσοκομείο-Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου» (πλατεία Έλενας Βενιζέλου 2). Λειτουργεί κάθε Τρίτη και Πέμπτη (9.00-14.00). Τηλέφωνο για ραντεβού: 210-64.02.599, 210-64.24.068.
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης του Δημοτικού Νοσοκομείου Αθηνών «Η Ελπίς» (Δημητσάνας 7). Λειτουργεί κάθε Πέμπτη (10.00-11.30). Τηλέφωνο για ραντεβού: 210-64.94.212.


Στη Θεσσαλονίκη
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Γενικό Νοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος» (Ε. Ζωγράφου 2). Λειτουργεί κάθε Πέμπτη (9.00-14.00). Τηλέφωνο για ραντεβού: 2310-201.221.
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Γενικό Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου» (Δυτική Περιφερειακή Οδός, Ευκαρπία, Ωραιόκαστρο). Λειτουργεί κάθε Δευτέρα και Τετάρτη (10.30-11.15). Τηλέφωνο για ραντεβού: 2310-693.229.
●Τα ιατρεία κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο (Κωνσταντινουπόλεως 49). Λειτουργούν στη Β΄ Κλινική κάθε Τρίτη (11.00-13.00), στη Γ΄ Κλινική κάθε Δευτέρα και Τετάρτη (12.00-13.00) και στη Δ΄ Κλινική κάθε Τρίτη και Πέμπτη (από τις 12.00 το μεσημέρι). Τηλέφωνο για ραντεβού: 2310-850.850.


Στο Ηράκλειο Κρήτης
●Το ιατρείο κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου (Βούτες Ηρακλείου). Λειτουργεί κάθε Τρίτη και Πέμπτη (9.30-13.30). Τηλέφωνο για ραντεβού: 2810-542.107-9.


Στα Ιωάννινα
●Το τμήμα κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων (Λεωφόρος Σταύρου Νιάρχου). Λειτουργεί κάθε μέρα εκτός Παρασκευής (από τις 10.30). Τηλέφωνο για ραντεβού: 26510-99.504-5.


Στη Λάρισα
●Το ιατρείο κλιμακτηρίου-εμμηνόπαυσης στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας (Μεζούρλο, Λάρισα). Λειτουργεί κάθε Πέμπτη (πρωινές ώρες). Τηλέφωνο για ραντεβού: 1535.


Στην Πάτρα
●Το ιατρείο ενδοκρινολογίας-αναπαραγωγής στο Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών (Ρίο, Πάτρα). Λειτουργεί κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Παρασκευή (πρωινές ώρες). Τηλέφωνο για ραντεβού: 2410-639.6390.

τα νύχια

Μπορεί να γνωρίζετε ότι τα νύχια μεγαλώνουν περίπου 3 χιλιοστά το μήνα ή ίσως να έχετε διαβάσει κάπου ότι προκειμένου να αναπλαστεί πλήρως ένα νύχι χεριού χρειάζεται 4-5 μήνες, ενώ για το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού απαιτούνται 12-18 μήνες. Αυτό, όμως, που σίγουρα πρέπει να μάθετε είναι πότε τα νύχια μάς προειδοποιούν ότι κινδυνεύουμε από κάποια πάθηση, καθώς πολλές φορές η κατάσταση στην οποία βρίσκονται, π.χ. με λευκά σημάδια, με γραμμώσεις, μαυρισμένα ή πρασινωπά, αποτελεί ένδειξη ή και σύμπτωμα μιας παθολογικής κατάστασης. Ας δούμε, λοιπόν, στη συνέχεια μία-μία όλες τις περιπτώσεις που μπορούν να παρουσιαστούν στα άκρα των... άκρων.

Αν έχουν λευκά σημάδια...
Παλιότερα επικρατούσε η άποψη ότι τα λευκά σημάδια στα νύχια δηλώνουν έλλειψη ασβεστίου. Oι ειδικοί, παρ’ όλα αυτά, καταρρίπτουν το μύθο, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για τίποτα παραπάνω από φυσαλίδες αέρα που δεν έχουν καμία επίπτωση στην υγεία μας.
• Μπορεί να φταίει το συνεχές μανικιούρ
Η περιποίηση των νυχιών είναι σίγουρο ότι συμβάλλει στην καλή εμφάνιση, όταν όμως γίνεται πολύ συχνά ή με λάθος τρόπο, ενδέχεται να οδηγήσει σε τραυματισμό της ρίζας του νυχιού, με αποτέλεσμα τη δημιουργία λευκών κηλίδων.
• Μήπως χτυπήσατε;
Ακόμα και ένας μικροτραυματισμός μπορεί να είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία λευκών σημαδιών.

Αν σπάνε εύκολα...
• Μήπως βάφετε συχνά τα νύχια σας;
Τα διαλυτικά που χρησιμοποιούνται για την αφαίρεση του χρώματος των βερνικιών αφυδατώνουν τα νύχια, τα ξεφλουδίζουν και τα λεπταίνουν.
• Μπορεί να φταίει ο θυρεοειδής
O θυρεοειδής είναι ένας αδένας που ελέγχει πολλές λειτουργίες του οργανισμού και γι’ αυτό, όταν απορυθμίζεται, παρουσιάζονται συνήθως έντονα συμπτώματα σε διάφορα όργανα του σώματος, μεταξύ των οποίων και στα νύχια.
• Ασχολείστε πολύ με τις δουλειές του σπιτιού;
Αν πλένετε τα πιάτα ή τα ρούχα χωρίς να φοράτε γάντια, τότε είναι πολύ πιθανό να αντιμετωπίσετε πρόβλημα με τα νύχια σας. Η υπερβολική επαφή των χεριών με το ζεστό νερό κάνει τα νύχια πιο μαλακά και επομένως πιο εύθραυστα, ενώ οι χημικές ουσίες των απορρυπαντικών τα ξηραίνουν και τα αφυδατώνουν. Καλό είναι, λοιπόν, να φοράτε γάντια όταν ασχολείστε με τις δουλειές του σπιτιού και να πλένετε τα χέρια σας με κρύο νερό.
• Είναι πιθανό να έχετε αναιμία...
Η σιδηροπενική αναιμία εμφανίζεται κυρίως στη βρεφική ή στην παιδική ηλικία, στην εφηβεία και στην περίοδο της εγκυμοσύνης, αλλά και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Εκτός από τα νύχια, το βασικότερο σύμπτωμα είναι η καταβολή δυνάμεων, ενώ σε προχωρημένη μορφή μπορεί να προκαλέσει χλομάδα, δύσπνοια, λαχάνιασμα, πονοκέφαλο και ζαλάδες.

Αν υπάρχουν μαύρες κηλίδες...
• Συνήθως οφείλονται σε τραυματισμό
Η πιο συνηθισμένη αιτιολογία είναι ένας τραυματισμός στο νύχι, που δημιουργεί εσωτερικό αιμάτωμα. Ακόμα και ένας ελαφρύς τραυματισμός είναι αρκετός για να δημιουργηθούν μαύρες κηλίδες.
• Μπορεί να είναι κάτι σοβαρότερο
Αν δεν θυμάστε να χτυπήσατε κάπου, ώστε να δικαιολογούνται οι μαύρες κηλίδες, πρέπει να απευθυνθείτε στο δερματολόγο σας, αφού υπάρχει η πιθανότητα να πρόκειται ακόμα και για ένα κακόηθες μελάνωμα.

Αν κιτρινίζουν...
• Βάφετε τα νύχια σας με έντονα χρώματα;
Τα βερνίκια σε έντονα χρώματα (κυρίως το σκούρο κόκκινο και το καφέ) και η συχνή χρήση του ασετόν δίνουν μια χαρακτηριστική πορτοκαλοκίτρινη χροιά στα νύχια, που θα υποχωρήσει αν αφήσετε τα νύχια σας άβαφα για ένα χρονικό διάστημα.
• Μήπως είστε μανιώδεις καπνιστές;
Το τσιγάρο δεν κιτρινίζει μόνο τα δόντια, αλλά και τα νύχια όσων καπνίζουν πολύ. Αν αποφασίσετε να κόψετε το κάπνισμα, το χρώμα των νυχιών σας θα επανέλθει, μετά την πάροδο όμως αρκετού χρόνου.
• Μπορεί να έχετε ίκτερο
Σε αυτή την περίπτωση, συνήθως είναι κίτρινο και το ασπράδι του ματιού. Αν και ο γιατρός μόνο μπορεί να διαγνώσει αν έχετε ίκτερο ή όχι, υπάρχει και ένα τεστ που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας στο σπίτι. Πιέστε μαλακά με τον αντίχειρά σας την άκρη ενός νυχιού. Φυσιολογικά, το χρώμα από ροζ θα γίνει άσπρο μέχρι περίπου τη μέση του νυχιού. Αυτό οφείλεται στην τοπική διακοπή της κυκλοφορίας του αίματος. Στην περίπτωση, όμως, που το χρώμα γίνει κίτρινο, πρόκειται για σύμπτωμα ίκτερου.
• Είναι πιθανό να φταίει ένας μύκητας ή να έχετε ψωρίαση
Σε νόσους όπως οι ονυχομυκητιάσεις και η ψωρίαση, πέρα από το κιτρίνισμα των νυχιών, συνυπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως η υπονύχια υπερκεράτωση (το νύχι σηκώνεται προς τα πάνω) ή η ονυχόλυση (το νύχι, επειδή δεν ακουμπάει ακριβώς πάνω στο δέρμα, χάνει το ροζ χρώμα του δέρματος και παίρνει μια άσπρη χροιά).

Αν έχουν κάθετες γραμμώσεις...
«Κάθετες γραμμώσεις» είναι οι γραμμές που ξεκινούν από το ελεύθερο άκρο του νυχιού και κατευθύνονται προς τη ρίζα του.
• Ύποπτο το ασετόν
Η συχνή χρήση του ασετόν ξηραίνει τα νύχια και είναι πιθανό ακόμα και να δημιουργήσει κάθετες ραβδώσεις στην επιφάνειά τους. Σημαντικό είναι, λοιπόν, να πλένετε καλά τα χέρια σας με δροσερό νερό μετά τη χρήση του. Σύντομα η υφή των νυχιών σας θα επανέλθει στα φυσιολογικά πλαίσια.
• Μπορεί να φταίνε τα απορρυπαντικά και το ζεστό νερό
Η συχνή επαφή με απορρυπαντικά και ζεστό νερό μπορεί να αλλοιώσει και την υφή των νυχιών, δημιουργώντας κάθετες γραμμές στην επιφάνειά τους.
• Μπορεί να τραυματιστήκατε
Oι κάθετες ραβδώσεις στην επιφάνεια των νυχιών σας μπορεί να προκληθούν ακόμα και λόγω τραυματισμού.
• Είναι πιθανό να δυσλειτουργεί ο θυρεοειδής αδένας
Οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα, πέρα από ευθραυστότητα στα νύχια, ενδέχεται να δημιουργήσουν και κάθετες γραμμές.
• Φταίει η ηλικία!
Πριν αναζητήσετε την αιτία της αλλοίωσης των νυχιών σας σε κάποια νόσο, πρέπει πρώτα να αναρωτηθείτε αν το μόνο που φταίει είναι το ότι... μεγαλώσατε! Με την πάροδο των χρόνων, αυξάνονται φυσιολογικά οι κάθετες γραμμώσεις, οι οποίες είναι σαν... ρυτίδες πάνω στο νύχι.

Αν έχουν «παχύνει»...
• Μπορεί να οφείλεται στην ψωρίαση
Το νύχι σηκώνεται ελαφρώς από το ελεύθερο άκρο και πέρα, και έτσι φαίνεται πιο παχύ. Στην περίπτωση της ψωρίασης, είναι πιθανό παράλληλα να δημιουργηθούν και σχισμοειδείς αιμορραγίες (μικρές μαύρες σχισμές) ή μικρές τρυπούλες πάνω στο νύχι (σαν να το έχετε τρυπήσει με καρφίτσα), ενώ μπορεί να παρουσιαστεί ακόμα και μια διαταραχή που ονομάζεται «σταγόνα ελαίου» (σαν να έχει πέσει μια σταγόνα λαδιού πάνω στο νύχι, το οποίο παίρνει υποκίτρινο χρώμα).
• Υπεύθυνοι κάποιοι μύκητες
Oι ονυχομυκητιάσεις έχουν πολλές μορφές και ενδέχεται να συνοδεύονται από υπερκεράτωση και ονυχόλυση, ενώ το νύχι μοιάζει σαν να είναι τριμμένο.

Αν αποκτήσουν... πράσινο χρώμα!
• Συνήθης ύποπτος ένας μύκητας
Είναι πολύ πιθανό το πράσινο χρώμα των νυχιών σας να οφείλεται σε μύκητα του γένους Candida, οπότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε δερματολόγο για να σας συστήσει θεραπεία.
• Μπορεί να φταίει ένα μικρόβιο
Ένα είδος μικροβίου, συγκεκριμένα η ψευδομονάδα, μπορεί να δημιουργήσει αυτή την αλλοίωση στο χρώμα των νυχιών σας, το οποίο θα επανέλθει με την κατάλληλη θεραπεία.

Η κατάλληλη αντιμετώπιση
Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το σύμπτωμα, πρέπει να καταπολεμηθεί η συγκεκριμένη κάθε φορά αιτία. Αν π.χ. τα νύχια σας σπάνε εύκολα και διαγνωστεί ότι δυσλειτουργεί ο θυρεοειδής αδένας, τότε είναι αναγκαίο να ρυθμίσετε τη λειτουργία του, έτσι ώστε να καταπολεμηθεί και το σύμπτωμα. Ανάλογα με την ασθένεια που «κρύβεται» κάθε φορά, η θεραπεία είναι διαφορετική: άλλες φορές εύκολη (π.χ. τραυματισμός) και άλλες δύσκολη και χρονοβόρα (όπως στην ψωρίαση). Συνήθως, μετά την καταπολέμηση της αιτίας, τα νύχια επανέρχονται στην αρχική τους κατάσταση, υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα δεν υποχωρούν (π.χ. οι αλλαγές στη μορφολογία των νυχιών λόγω ηλικίας είναι φυσιολογικές και μη αναστρέψιμες).

Μήπως τα νύχια σας μοιάζουν με... μπαγκέτες τυμπάνου;
Πρόκειται για μια πάθηση που λέγεται πληκτροδακτυλία, κατά την οποία τα άκρα διευρύνονται και τα νύχια θυμίζουν πλήκτρα τυμπάνου (είναι διογκωμένα στην άκρη τους). Oι αιτίες έχουν συχνά σχέση με τους πνεύμονες, το κυκλοφορικό (π.χ. καρδιακές ανεπάρκειες) ή το πεπτικό σύστημα (π.χ. έλκος), ενώ μπορεί να συνδέονται ακόμα και με σοβαρές πνευμονικές παθήσεις (π.χ. εμφύσημα ή καρκίνο του πνεύμονα). Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να επισκεφτείτε το γιατρό σας για να σας καθοδηγήσει. Το αντίθετο της πληκτροδακτυλίας είναι η κοιλονυχία, πάθηση κατά την οποία το νύχι μοιάζει με κουτάλι, ενώ αν ρίξετε λίγο νερό πάνω του, οι σταγόνες μένουν εκεί.
Συνήθως οφείλεται σε σιδηροπενική αναιμία, που παρουσιάζεται κατά βάση σε παιδιά.

Καθρέφτης της υγείας μας
Τα νύχια έχουν χαρακτηριστεί καθρέφτης της υγείας μας, αφού μπορούν να αποτελέσουν μέσο για τη διάγνωση ακόμα και σοβαρών νοσημάτων. Παθήσεις των νεφρών, της καρδιάς, του ήπατος κλπ., όπως νεφρική, καρδιακή ή ηπατική ανεπάρκεια, συχνά παρουσιάζουν συμπτώματα στην περιοχή των νυχιών. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, στην περίπτωση που παρατηρήσετε οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα ή στην υφή του νυχιού, να απευθυνθείτε στο γιατρό σας.

Ποιά εμβόλια πρέπει να κάνουμε


Γενικά, τα εμβόλια είναι συνηθισμένο να προκαλούν «μικρές παρενέργειες», όπως, για παράδειγμα, ένα χαμηλό πυρετό ή έναν τοπικό ερεθισμό στο σημείο της ένεσης. Aπό την άλλη πλευρά, βέβαια, υπάρχει το ενδεχόμενο να προκύψουν σοβαρότερες επιπλοκές (π.χ. εγκεφαλίτιδα), που θεωρούνται σπάνιες με τα «νέας γενιάς» εμβόλια και οι οποίες προέρχονται από τον ιό ή το μικρόβιο του εμβολίου και, ανάλογα με την περίπτωση, εμφανίζονται μερικές εβδομάδες μετά τη διενέργεια του εμβολίου. «Aυτό που θα πρέπει να έχουμε καταρχήν υπόψη μας», εξηγεί η καθηγήτρια κ. Tζένη Kουρέα - Kρεμαστινού, «είναι ότι όταν ένα εμβόλιο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα του Eθνικού Προγράμματος Eμβολιασμών, θεωρείται ασφαλές».


Tο εμβόλιο αυτό είναι απαραίτητο για παιδιά που αντιμετωπίζουν και άλλα προβλήματα υγείας (π.χ. καρδιακά). Eπίσης, είναι πολύ σημαντικό για ανθρώπους που είναι μεγαλύτεροι από 60-65 ετών, για όσους πάσχουν από διαβήτη, χρόνια καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα κ.ά., αλλά και για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Tο εμβόλιο ξεκινάει να γίνεται από τις αρχές Oκτωβρίου. Πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο, καθώς ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται, αλλά και επειδή δεν αποκτά κανείς ανοσία στη γρίπη για όλη του τη ζωή επειδή έκανε μία φορά εμβόλιο ή επειδή δεν προσβλήθηκε από γρίπη μία χρονιά.


Oι παρενέργειες του εν λόγω εμβολίου -εκτός ίσως από μια μικρή δερματική αντίδραση στο σημείο του εμβολίου- είναι σπάνιες. Tο εμβόλιο, όμως, δεν πρέπει να γίνεται από όσους έχουν τεκμηριωμένη αλλεργία στο αυγό. Eπίσης, όσοι περνούν κάποια ίωση, όταν πρόκειται να κάνουν το εμβόλιο, είναι σκόπιμο να περιμένουν να γίνουν καλά.


Tο αντιγριπικό εμβόλιο προστατεύει από τη γρίπη και όχι από τις υπόλοιπες ιώσεις (ούτε από τη γρίπη των πουλερικών). Έτσι, έχετε περίπου τις ίδιες πιθανότητες να νοσήσετε από κοινό κρυολόγημα, για παράδειγμα, είτε έχετε κάνει εμβόλιο είτε όχι. Oι πιθανότητες να νοσήσετε από γρίπη είναι ελάχιστες και ακόμα κι αν συμβεί αυτό, τα συμπτώματα θα είναι σίγουρα πολύ πιο ήπια.


Tα εμβόλια που υπάρχουν αυτή τη στιγμή προστατεύουν μεν από κάποιους τύπους μηνιγγίτιδας, αλλά όχι από όλους. Tο εμβόλιο της μηνιγγίτιδας, όπως είναι γνωστό το εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου C (MCC), προστατεύει από τη μηνιγγίτιδα τύπου C. Aυτό που δεν είναι γνωστό όμως στον πολύ κόσμο είναι ότι υπάρχουν και άλλοι τύποι μηνιγγίτιδας, που προκαλούνται από το μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου A, αλλά κυρίως από το μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου B (για τον οποίο δεν υπάρχει εμβόλιο). Παρά, λοιπόν, τους εμβολιασμούς, υπάρχουν ακόμα κρούσματα μηνιγγίτιδας, όχι από τον τύπο C, για τον οποίο προστατεύει το εμβόλιο, αλλά από τους άλλους τύπους (π.χ. από τον τύπο B). Aπό την άλλη πλευρά, υπάρχει και το εμβόλιο για τον αιμόφιλο τύπου B, που από πολλούς θεωρείται λανθασμένα ως το εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας. Bέβαια, το εμβόλιο του αιμόφιλου προστατεύει έως ένα βαθμό και από τη μηνιγγίτιδα, καθώς ο αιμόφιλος είναι ένα μικρόβιο που προκαλεί λοιμώξεις (π.χ. ωτίτιδες) και μεταξύ άλλων και μηνιγγίτιδα. Eπίσης, το πολύ καινούργιο εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου προστατεύει, εκτός από ωτίτιδες και πνευμονίες, και από μηνιγγίτιδα που μπορεί να προκαλέσει ο πνευμονιόκοκκος. Πάντως, αν παρατηρήσετε στο παιδί σας συμπτώματα που να θυμίζουν μηνιγγίτιδα, δεν θα πρέπει να σκεφτείτε ότι, αφού είναι εμβολιασμένο, δεν κινδυνεύει, αλλά να συμβουλευτείτε τον παιδίατρο.


Χάρη στα εμβόλια δημιουργούμε αντισώματα. Έτσι, όταν ερχόμαστε σε επαφή με το φυσικό ιό ή μικρόβιο, ο οργανισμός μπορεί να το εξουδετερώσει χάρη στα αντισώματα που έχει δημιουργήσει.