Πέμπτη, 13 Ιανουαρίου 2011

Είμαι άρρωστος ή φοβάμαι τις αρρώστιες;

Μήπως ο παραμικρός πόνος σάς προκαλεί πανικό και μια απλή αδιαθεσία σάς στέλνει κατευθείαν στο γιατρό; Η υγεία είναι σίγουρα το πολυτιμότερο αγαθό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι επισκέψεις στα ιατρεία πρέπει να σας γίνουν συνήθεια. Η ψυχική σας ισορροπία και η πνευματική ηρεμία είναι εξίσου σημαντικές. Κανείς δεν λέει ότι πρέπει να αδιαφορείτε για το σώμα σας, αλλά δεν χρειάζεται και δεν πρέπει να σκέφτεστε πάντα το χειρότερο όταν νομίζετε ότι κάτι δεν πάει καλά. Η αιτία του προβλήματός σας μπορεί να είναι πιο απλή από ό,τι φαντάζεστε και η αντιμετώπισή της εύκολη.

Διψάτε συνεχώς;
Πρώτη σκέψη: Μήπως έχω διαβήτη;
Άλλες αιτίες: Καλό είναι, πριν τρέξετε για εξετάσεις, να θυμάστε ότι όταν βρίσκεστε σε ξηρό και ζεστό περιβάλλον, δεν κάνετε καθιστική δουλειά ή γυμνάζεστε συχνά, χάνετε περισσότερα υγρά από ό,τι συνήθως, με αποτέλεσμα να νιώθετε δίψα. Το ίδιο συμβαίνει και όταν παίρνετε φάρμακα που αυξάνουν την απώλεια νερού από το σώμα, όπως για παράδειγμα διουρητικά. Ακόμα, αν θεωρείτε ότι πίνοντας καφέ και τσάι αντί για νερό ενυδατώνετε τον οργανισμό σας, μάλλον κάνετε λάθος. Τα ροφήματα αυτά περιέχουν καφεΐνη, που δρα διουρητικά, με αποτέλεσμα να καταλήγετε να αποβάλλετε περισσότερα υγρά από αυτά που προσλαμβάνετε. Τέλος, όσο περνούν τα χρόνια ο οργανισμός δεν μπορεί να διατηρήσει το ισοζύγιο του νερού, γι’ αυτό και οι ηλικιωμένοι παθαίνουν πιο εύκολα αφυδάτωση, που προκαλεί δίψα.
Γνωρίζετε ότι... Άλλα συμπτώματα του διαβήτη είναι η έντονη πείνα, η ανεξήγητη απώλεια βάρους, τα προβλήματα όρασης που επιδεινώνονται, η κόπωση, η νύστα, οι πληγές που δεν επουλώνονται εύκολα.
Τι να κάνετε: Για να ηρεμήσετε, επισκεφτείτε το γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να διαγνώσει το διαβήτη με μια απλή εξέταση αίματος. Αν πάλι φταίνε τα φάρμακα, θα σας αλλάξει τη δοσολογία ή θα σας συστήσει άλλα.

Κάθε φορά που χτενίζεστε πέφτουν αρκετές τρίχες;
Πρώτη σκέψη: Θα χάσω τα μαλλιά μου!
Άλλες αιτίες: Το καθημερινό άγχος, η έλλειψη ορισμένων βιταμινών και ιχνοστοιχείων από τη διατροφή και η γρήγορη απώλεια βάρους αυξάνουν σημαντικά την τριχόπτωση. Ρόλο όμως παίζουν και διάφορες ορμονικές διαταραχές (θυρεοειδής), η λήψη ορισμένων φαρμάκων (αντικαταθλιπτικά, αντιυπερτασικά), ακόμα και οι χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται σε βαφές, ντεκαπάζ, περμανάντ. Συχνά οι γυναίκες παρατηρούν αύξηση της τριχόπτωσης τους μήνες που ακολουθούν τον τοκετό και άλλες όταν αρχίζουν ή σταματούν τα αντισυλληπτικά. Ωστόσο, η πτώση των μαλλιών αποτελεί και μέρος της φυσιολογικής ανανέωσής τους, που την άνοιξη και το φθινόπωρο παίρνει μεγαλύτερες διαστάσεις.
Γνωρίζετε ότι... Στην παθολογική τριχόπτωση η απώλεια μαλλιών είναι έντονη και συνεχής. Oι τρίχες πέφτουν εύκολα μετά το λούσιμο, όταν κοιμάστε, κατά τη διάρκεια της ημέρας, με αποτέλεσμα τη σταδιακή αραίωση των μαλλιών.
Τι να κάνετε: Για αρχή εντάξετε στη διατροφή σας τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, βιταμίνες Α, C και Ε, χαλκό, ψευδάργυρο, σίδηρο και φυλλικό οξύ. Κατά τη διάρκεια του λουσίματος, κάντε απαλό μασάζ στο κεφάλι για να τονώσετε την κυκλοφορία του αίματος και να διευκολύνετε την τροφοδοσία του θύλακα με θρεπτικά συστατικά. Αν παρ’ όλα αυτά η τριχόπτωση συνεχίζει να είναι έντονη και να επιμένει για καιρό, συμβουλευτείτε ένα δερματολόγο.

Έχετε πονοκεφάλους;
Πρώτη σκέψη: Είναι όγκος!
Άλλες αιτίες: Το πιο πιθανό είναι να έχετε κεφαλαλγία τάσεως η οποία οφείλεται στο στρες. Στην περίπτωση αυτή, εκτός από το κεφάλι, πονάνε και οι μύες του αυχένα. Μπορεί όμως να είναι και τυπική ημικρανία, μια πιο έντονη κατάσταση που μπορεί να πυροδοτείται από πολλούς παράγοντες, όπως το πολύ κρύο, η πολλή ζέστη, τα δυνατά φώτα, οι έντονες οσμές, το καυσαέριο, οι δυνατοί θόρυβοι. Υπεύθυνες μπορεί να είναι και τροφές όπως το κόκκινο κρασί, το μπέικον, τα κινεζικά φαγητά, ορισμένα είδη τυριών, η σοκολάτα και ο καφές. Επίσης, οι ορμονικές αλλαγές της εφηβείας, της εμμήνου ρύσεως και της εμμηνόπαυσης, αλλά και ορισμένα φάρμακα, όπως τα αντισυλληπτικά και τα ηρεμιστικά, προκαλούν συχνά ημικρανίες. Τέλος, το άγχος, ο θυμός, η κατάθλιψη, η χαλάρωση μετά από έντονο στρες, αλλά και ο λίγος ύπνος, το κάπνισμα, η έντονη πείνα και η υπερκόπωση μπορεί να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα.
Γνωρίζετε ότι... O πόνος από όγκο του εγκεφάλου έχει και άλλα συμπτώματα, όπως προβλήματα όρασης και συντονισμού των κινήσεων, δυσκολία ομιλίας, ακοής και ισορροπίας, εμετούς που δεν εξηγούνται, αλλαγές στη συμπεριφορά κ.ά.
Τι να κάνετε: Αν υποφέρετε συχνά από πονοκεφάλους, επισκεφτείτε το γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να διαγνώσει τη μορφή του πονοκεφάλου και να σας συστήσει την καλύτερη θεραπεία. Σπάνια ζητούνται εξετάσεις αίματος, ακτινογραφίες, εγκεφαλογράφημα και αξονική τομογραφία εγκεφάλου.

Ξεχνάτε εύκολα;
Πρώτη σκέψη: Έχω Alzheimer!
Άλλες αιτίες: Η κούραση, το άγχος και η στέρηση του ύπνου βλάπτουν σοβαρά τη μνήμη σας. Το ίδιο και η φτωχή σε λαχανικά, φρούτα και ψάρια διατροφή, το κάπνισμα, η κατάχρηση του αλκοόλ και ορισμένα φάρμακα (ηρεμιστικά, αντιισταμινικά, αναλγητικά). Τέλος, όσο μεγαλώνουμε αλλάζει εκτός των άλλων και ο τρόπος που αποθηκεύονται οι πληροφορίες στον εγκέφαλο· είναι λοιπόν φυσιολογικό να ξεχνάτε για παράδειγμα ονόματα ατόμων που γνωρίσατε πρόσφατα.
Γνωρίζετε ότι... O ασθενής με Alzheimer δυσκολεύεται να αναγνωρίσει άτομα της οικογένειάς του και να ακολουθήσει απλές οδηγίες, έχει την τάση να χάνεται και μπορεί να γίνει οξύθυμος, δύσπιστος και συναισθηματικά απαθής. Επιπλέον, οι δεξιότητες νόησης και ομιλίας του χειροτερεύουν.
Τι να κάνετε: Αν τα προβλήματα μνήμης επηρεάζουν την καθημερινή σας ζωή, συμβουλευτείτε έναν ειδικό. Πάντως, υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε τη μνήμη σας, όπως το να εντάξετε τη σωματική άσκηση στη ζωή σας ή να εξασκήσετε το μυαλό σας μαθαίνοντας μια ξένη γλώσσα.

Ζαλίζεστε ή έχετε ίλιγγο;
Πρώτη σκέψη: Είναι εγκεφαλικό!
Άλλες αιτίες: Ενδέχεται να φταίει η απότομη πτώση της πίεσης όταν σηκώνεστε όρθιοι (ορθοστατική υπόταση), η κατάχρηση ουσιών, όπως νικοτίνης ή καφεΐνης, αλλά και το άγχος, εξαιτίας της σύσπασης που προκαλείται στα αγγεία του εγκεφάλου. Ιώσεις όπως η γρίπη είναι δυνατόν να προσβάλουν το εσωτερικό αυτί και τις συνδέσεις του με τον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα έντονο ίλιγγο, ενώ το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε ορισμένα άτομα αλλεργικά σε τροφές και γύρη, μόλις εκτεθούν στα αλλεργιογόνα. Τέλος, μπορεί να είναι παρενέργεια κάποιου φαρμάκου. Μάλιστα, οι ηλικιωμένοι ζαλίζονται συχνότερα, επειδή έχουν περισσότερες παθήσεις και παίρνουν περισσότερα φάρμακα, που αλληλεπιδρούν.
Γνωρίζετε ότι... Το εγκεφαλικό επεισόδιο έχει και άλλα συμπτώματα, όπως σύγχυση και δυσκολία στην ομιλία, μούδιασμα και ελάττωση της δύναμης των μυών στη μία πλευρά του προσώπου και του σώματος κ.ά.
Τι να κάνετε: Μη διστάσετε να απευθυνθείτε στο γιατρό σας αν ζαλίζεστε ή έχετε συχνά ιλίγγους.

Πόνος στο στήθος;
Πρώτη σκέψη: Είμαι στα πρόθυρα εμφράγματος!
Άλλες αιτίες: Έντονο πόνο στο στήθος μπορεί να προκαλέσουν διάφορες λοιμώξεις του θώρακα (π.χ. πνευμονία), ιοί, όπως ο ιός του κοινού κρυολογήματος, ακόμα και η δυσπεψία και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, καθώς ο οισοφάγος βρίσκεται πίσω από την καρδιά και έχει την ίδια νευρική παροχή. Επίσης, κατά μήκος της πλάτης και μεταξύ των πλευρών υπάρχουν μύες που μπορεί να τραβηχτούν, αν για παράδειγμα σηκώσετε βάρος. O πόνος μπορεί ακόμα να οφείλεται σε πίεση ενός νεύρου της ράχης ή του αυχένα από κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή από ένα δυνατό χτύπημα.
Γνωρίζετε ότι... Στο έμφραγμα ο πόνος είναι ίδιος με αυτόν της στηθάγχης, αλλά δεν μειώνεται όταν ξεκουράζεται ο ασθενής, που επιπλέον ιδρώνει, έχει κρύο δέρμα και συχνά αισθάνεται ναυτία. O πόνος στο στήθος μπορεί, ωστόσο, να είναι στηθάγχη (που χρήζει διερεύνησης), η οποία συχνά εκδηλώνεται ύστερα από έντονη ή ήπια προσπάθεια (ανέβασμα σκάλας ή απλώς ντύσιμο) και προκαλείται επειδή υπάρχει στένωση των στεφανιαίων αρτηριών που αφήνει παροδικά τον καρδιακό μυ με λιγοστό οξυγόνο, αλλά δεν προκαλεί τη νέκρωσή του, δηλαδή έμφραγμα.
Τι να κάνετε: Είναι δύσκολο να ξεχωρίσετε τον πόνο που οφείλεται σε στεφανιαία νόσο από τον πόνο άλλης αιτιολογίας, γι’ αυτό συμβουλευτείτε το γιατρό σας αν ο πόνος συνοδεύεται από τάση λιποθυμίας, δύσπνοια και διαρκεί περισσότερο από μερικά λεπτά (πιθανό έμφραγμα) ή εμφανίζεται όταν καταβάλλετε προσπάθεια και υποχωρεί με την ανάπαυση (πιθανή στηθάγχη).

Πονάει ο μαστός σας;
Πρώτη σκέψη: Μπορεί να είναι κακοήθεια;
Άλλες αιτίες: O πόνος στο μαστό (μαστωδυνία) είναι συχνό φαινόμενο και μπορεί να οφείλεται σε αιτίες που εντοπίζονται μέσα στο μαστό, όπως κάποιος τραυματισμός ή μία κύστη, αλλά και σε αιτίες που βρίσκονται έξω από αυτόν, όπως στο σκελετό του θώρακα ή του αυχένα. Μπορεί ακόμα να πρόκειται για προεμμηνορρυσιακό σύμπτωμα, που σταδιακά υποχωρεί και στην περίπτωση αυτή, εκτός από τον πόνο, νιώθετε το μαστό σας πρησμένο και γεμάτο σβόλους.
Γνωρίζετε ότι... Συνήθως ο καρκίνος του μαστού είναι ανώδυνος και έχει άλλα συμπτώματα, όπως ψηλαφητά ογκίδια, σκλήρυνση της θηλής, αποβολή υγρών από τη θηλή, δέρμα με όψη φλούδας πορτοκαλιού και κοκκίνισμα. Όσο για τη μαστωδυνία, είναι ένα πρόβλημα συνηθισμένο σε γυναίκες γύρω στα 30 και σε όσες υποβάλλονται σε θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης.
Τι να κάνετε: Αν παρατηρήσετε αλλαγές στο μαστό σας, επισκεφτείτε το γυναικολόγο σας, που θα σας συστήσει τις κατάλληλες εξετάσεις (υπερηχογράφημα, μαστογραφία). Πάντως, ορισμένες πρακτικές μπορούν να περιορίσουν τον πόνο, γι’ αυτό βεβαιωθείτε ότι φοράτε ένα γερό στηθόδεσμο στο σωστό μέγεθος και αρχίστε γυμναστική, ενώ συνήθειες όπως το κάπνισμα και η κατανάλωση λιπαρών τροφών, ποτών με καφεΐνη και μεγάλης ποσότητας αλατιού μπορεί να επιδεινώσουν το πρόβλημα.

μαστογραφία


Μαστογραφία, μια εξέταση που φοβίζει, δημιουργεί άγχος, αλλά ταυτόχρονα αποδεικνύεται σωτήρια για πολλές γυναίκες. Η αξία της αναμφισβήτητη. Υπήρξε και παραμένει το κατεξοχήν εργαλείο ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού. Παρόλο που όλες οι γυναίκες ξέρουν ότι από μια ηλικία και μετά πρέπει να κάνουν μαστογραφία, οι περισσότερες δεν είναι συνεπείς στην ετήσια επανάληψη της εξέτασης. Σύμφωνα μάλιστα με έρευνες, υπάρχουν και γυναίκες που δεν έχουν κάνει ποτέ μαστογραφία. Οι λόγοι για τους οποίους μια γυναίκα αποφεύγει τη μαστογραφία είναι η αμέλεια, ο φόβος, η άγνοια και ίσως η πεποίθηση ότι σε αυτήν δεν θα συμβεί ποτέ κάτι κακό. 

1. Πότε πρέπει να κάνει την πρώτη μαστογραφία μια γυναίκα χωρίς οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού;
Όλες οι γυναίκες, ανάλογα με την ηλικία τους και το οικογενειακό τους ιστορικό, θα πρέπει να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστήματα σε έλεγχο της καλής υγείας των μαστών τους. Η μαστογραφία, που είναι η ακτινογραφία του μαστού, γίνεται με ειδικό μηχάνημα, τον μαστογράφο. Σήμερα υπάρχουν οι συμβατικοί μαστογράφοι της παλιάς γενιάς και οι ψηφιακοί μαστογράφοι. Σε γυναίκες χωρίς οικογενειακό ιστορικό, η πρώτη μαστογραφία ή η μαστογραφία αναφοράς, όπως λέγεται, θα πρέπει να γίνεται μεταξύ 35 και 40 ετών.

2. Σε ποια ηλικία πρέπει να κάνει μαστογραφία μια γυναίκα με οικογενειακό ιστορικό;
Σε γυναίκες με επιβαρημένο ιστορικό, η μαστογραφία πρέπει να γίνεται περίπου 10 χρόνια νωρίτερα από την ηλικία στην οποία εμφανίστηκε ο καρκίνος του μαστού στο μέλος της οικογένειας.

3. Μια μικρή κοπέλα με επιβαρημένο οικογενειακό ιστορικό, που όμως δεν είναι σε ηλικία να υποβληθεί σε μαστογραφία, μπορεί εναλλακτικά να κάνει κάποια άλλη εξέταση;
Σε γυναίκες ηλικίας 25-30 ετών αποφεύγεται συνήθως η μαστογραφία για τους εξής λόγους:
• Στην ηλικία αυτή, ο μαζικός αδένας είναι πολύ πυκνός και κατά συνέπεια η εξέταση είναι χαμηλής διαγνωστικής αξίας.
• O μαζικός αδένας στη νεαρή ηλικία είναι περισσότερο ευαίσθητος στην ακτινοβολία και γι’ αυτό αποφεύγουμε να τον ακτινοβολούμε αν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος. Αν όμως υπάρξει εύρημα, τότε γίνεται μαστογραφία σε οποιαδήποτε ηλικία και αν είναι η γυναίκα.
Αν, λοιπόν, μια γυναίκα ηλικίας 25-30 ετών δεν εμπίπτει στην περίπτωση που άτομο του στενού της οικογενειακού περιβάλλοντος ανέπτυξε καρκίνο στην ηλικία των 38-40 ετών, ώστε να πρέπει να ξεκινήσει τη μαστογραφία 10 χρόνια νωρίτερα, μπορεί να υποβάλλεται σε κλινική εξέταση και υπερηχογράφημα μαστών.

4. Κάθε πότε πρέπει να επαναλαμβάνεται η μαστογραφία;
Μετά την ηλικία των 40 ετών κάθε χρόνο και αυτό επειδή μετά την ηλικία αυτή ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου αυξάνεται. Έτσι, κάνοντας μαστογραφία κάθε χρόνο, δίνεται η δυνατότητα, αν στο μεταξύ αναπτυχθεί κάποια κακοήθεια, να μπορούμε να την εντοπίσουμε σε πολύ αρχικό στάδιο και κατά συνέπεια να έχουμε καλύτερη πρόγνωση και αύξηση του προσδόκιμου ζωής.

5. Σε ποια μέρα του κύκλου πρέπει να γίνεται;
Κάθε γυναίκα πρέπει, προτού κλείσει το ραντεβού της για μαστογραφία, να γνωρίζει, εφόσον βέβαια υπάρχει έμμηνος ρύση, ότι απαγορεύεται να υποβάλλεται στην εξέταση αυτή γύρω στη 2η φάση του εμμηνορρυσιακού της κύκλου, δηλαδή τις 10-15 ημέρες πριν από την επόμενη έμμηνο ρύση. Και ο λόγος είναι ότι επειδή ο μαστός αρχίζει να διογκώνεται μετά την ωορρηξία, μπορεί να έχουμε ψευδή ευρήματα. Συνιστάται, λοιπόν, η μαστογραφία να γίνεται μεταξύ της 4ης και της 10ης ημέρας του κύκλου, μετρώντας από την πρώτη ημέρα που εμφανίστηκε η έμμηνος ρύση και όχι από το τέλος της περιόδου.

6. Πόσο αξιόπιστη είναι;
Είναι μια αξιόπιστη και απλή εξέταση και όλες οι γυναίκες θα πρέπει να υποβάλλονται σε αυτήν. Όπως όλες οι εξετάσεις, έτσι και η μαστογραφία έχει τους περιορισμούς της, και όπως προκύπτει από στοιχεία διεθνώς, δεν αρκεί η γυναίκα να υποβάλλεται μόνο σε μαστογραφία για να έχει σωστή διάγνωση. Σήμερα, με τη χρήση της ψηφιακή μαστογραφίας, έχουμε ασφαλέστερα αποτελέσματα, αλλά και πάλι χρειάζονται συμπληρωματικές εξετάσεις, όπως είναι η κλινική εξέταση και οι υπέρηχοι.

7. Είναι επώδυνη εξέταση;
Η μαστογραφία δεν πονάει. Πρέπει, ωστόσο, να υπάρξει μια ελαφρά πίεση στο μαστό για καλύτερη και σαφέστερη εικόνα. Στις περιπτώσεις που ο μαστός είναι πολύ πυκνός, τότε χρειάζεται μεγαλύτερη πίεση, που ίσως να προκαλέσει κάποιον πόνο, ο οποίος όμως είναι υποφερτός και παροδικός.

8. Εκτός από τον καρκίνο, τι άλλο μπορεί να δείξει η μαστογραφία;
Η μαστογραφία δίνει πληροφορίες για ψηλαφητές ή μη ψηλαφητές ανωμαλίες του μαστού που μπορεί να είναι καλοήθεις ή κακοήθεις και στην περίπτωση που δεν είναι ψηλαφητές να τις αγνοεί, τόσο η ίδια η γυναίκα, όσο και ο γιατρός που την εξετάζει. Άρα, με τη μαστογραφία μπορούμε να διαπιστώσουμε την ύπαρξη μικροαποτιτανώσεων ή ασβεστώσεων, κύστεις, λιπώματα, ινοαδενώματα, αμαρτώματα (ογκίδιο μαστού), καρκίνους και διάφορες άλλες μαστοπάθειες.

9. Μπορεί να δώσει λάθος αποτελέσματα;
Κάποιες φορές η μαστογραφία μπορεί να δώσει λάθος αποτελέσματα. Διεθνώς τα ποσοστά λάθους κυμαίνονται μεταξύ 10 και 15% και αυτό γιατί είτε κάποια στοιχεία είναι ακτινοδιαπερατά και δεν εμφανίζονται στη μαστογραφία, όπως π.χ. ο λοβιακός καρκίνος, είτε η γυναίκα έχει υποβληθεί σε μαστογραφία σε χρονική περίοδο ακατάλληλη και κάποιες λειτουργικές μεταβολές του μαστού εξελήφθησαν ως παθολογικά ευρήματα. Τα σωστά αποτελέσματα πάντα είναι συνάρτηση της ποιότητας της μαστογραφίας και της πείρας του ακτινολόγου.

10. Τι ισχύει τελικά με την ακτινοβολία που παίρνουμε; Είναι ικανή να προκαλέσει από μόνη της καρκίνο;
Το ποσό της ακτινοβολίας που δέχεται ο μαστός με τη μαστογραφία είναι εξαιρετικά χαμηλό και δεν έχει φανεί συσχέτιση μεταξύ ανάπτυξης καρκίνου του μαστού και μαστογραφίας. Άλλωστε, ο κίνδυνος από την εμφάνιση καρκίνου του μαστού είναι πολύ μεγαλύτερος σε σύγκριση με την ποσότητα της ακτινοβολίας που λαμβάνει η γυναίκα όταν υποβάλλεται σε μαστογραφία.

11. Είναι σκόπιμο στις απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η μαστογραφία, το αποτέλεσμα να ελέγχεται από δύο ειδικούς πριν ανακοινωθεί στην ασθενή;
Η μέθοδος η μαστογραφία να διαβάζεται από δύο ακτινολόγους ισχύει μόνο για τα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου, όπου οι γυναίκες υποβάλλονται μόνο σε μαστογραφία χωρίς συνοδό ιστορικό ή κλινική εξέταση που έχουν κάνει στο γιατρό τους. Επιπλέον, πρέπει να ξέρετε ότι με το μαστό και τη μαστογραφία θα πρέπει να ασχολούνται μόνο οι εξειδικευμένοι ακτινολόγοι. Στη συνέχεια, μετά τη μαστογραφία, η γυναίκα θα πρέπει να επισκέπτεται εξειδικευμένο και έμπειρο κλινικό γιατρό, όπως είναι ο μαστολόγος. Αν δεν αισθάνεται ασφαλής από το γιατρό ή τους γιατρούς που επισκέφθηκε, καλό είναι να πάρει τη γνώμη και άλλου γιατρού.

12. Η ψηφιακή μαστογραφία είναι πιο αξιόπιστη από την κλασική;
Η βασική διαφορά της κλασικής ή αναλογικής μαστογραφίας με την ψηφιακή μαστογραφία είναι ότι στην αναλογική χρησιμοποιείται το φιλμ ως μέσο καταγραφής διαγνωστικών εικόνων, ενώ στην ψηφιακή χρησιμοποιείται ψηφιακός ανιχνευτής και ηλεκτρονικός υπολογιστής. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να έχουμε μαστογραφίες καλύτερης ευκρίνειας, με πιο αξιόπιστα αποτελέσματα και με χαμηλότερη ακτινοβολία.

13. Ποια η διαφορά της κλασικής από την ψηφιακή μαστογραφία;
Η διαφορά της μιας μαστογραφίας από την άλλη έγκειται στο γεγονός ότι η ψηφιακή μαστογραφία είναι ιδανική μέθοδος για τις γυναίκες νεαρής ηλικίας, τις γυναίκες με πυκνούς μαστούς, καθώς και για εκείνες με προθέματα σιλικόνης, ενώ δεν έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα κίνδυνοι, ούτε παρενέργειες, όταν γίνεται σωστή χρήση της.

14. Σε περίπτωση ολικής ή μερικής μαστεκτομής γίνεται μαστογραφία στο χειρουργημένο στήθος;
Όταν έχει γίνει ολική μαστεκτομή, η γυναίκα δεν μπορεί να υποβληθεί σε μαστογραφία από την πλευρά που έχει αφαιρεθεί ο μαστός. Είναι όμως επιβεβλημένο να υποβάλλεται σε μαστογραφία στον άλλο μαστό κάθε χρόνο. Στην περίπτωση όμως της μερικής μαστεκτομής, η γυναίκα μπορεί και πρέπει να υποβάλλεται σε μαστογραφία και στους δύο μαστούς.

15. Η μαστογραφία υποκαθιστά την εξέταση μαστού; Κάνοντας μαστογραφία, μπορώ να είμαι ήσυχη;
Όχι.Η μαστογραφία δεν υποκαθιστά την κλινική εξέταση. Αντίθετα, θα πρέπει να αξιολογείται και από το μαστολόγο και πάντα να συσχετίζεται με τα ευρήματα από την κλινική εξέταση. Πολλές φορές χρειάζεται η γυναίκα να υποβληθεί και σε κάποιες άλλες, συμπληρωματικές εξετάσεις, για να υπάρχει τελικά σωστή και αξιόπιστη διάγνωση. Ασφαλώς η μαστογραφία πλεονεκτεί στην ανακάλυψη μη ψηλαφητών ανωμαλιών, αλλά και εκεί θα πρέπει να γίνεται κλινική συσχέτιση.

16. Πού μπορεί κανείς να απευθυνθεί για να κάνει μια μαστογραφία;
Μαστογραφίες γίνονται και σε κρατικά και σε ιδιωτικά κέντρα. Υπάρχουν καλά κέντρα, και κρατικά και ιδιωτικά, όπως υπάρχουν και κακής ποιότητας μαστογραφίες και από κρατικά και από ιδιωτικά κέντρα. Γι’ αυτό, πριν υποβληθούμε σε μια μαστογραφία, θα πρέπει να φροντίζουμε να μάθουμε πού γίνονται καλές μαστογραφίες.

17. Με ποια κριτήρια να επιλέγουμε το κέντρο που θα κάνουμε μαστογραφία; Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληροί;
Τα κριτήρια με τα οποία θα πρέπει να επιλέγεται ένα κέντρο είναι η αξιοπιστία του, η οποία προκύπτει από το έμπειρο και εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, την τεχνολογία που διαθέτει, την ποιότητα και αξιοπιστία των εξετάσεων που διενεργεί και φυσικά τη γνώμη αυτών που το επισκέπτονται.

18. Πρακτικά πώς γίνεται η μαστογραφία;
Η μαστογραφία είναι μια ανώδυνη εξέταση και διαρκεί σήμερα, με την ψηφιακή μαστογραφία, λιγότερο από 5 λεπτά. O μαστός τοποθετείται σε δύο θέσεις, στη λοξή και στη face θέση, στην ειδική υποδοχή του μηχανήματος και συμπιέζεται ελαφρά. Η απεικόνιση του μαστού γίνεται σε ειδικά φιλμ και μπορούμε να έχουμε τα αποτελέσματα αμέσως.

19. Πόσο στοιχίζει η κλασική μαστογραφία και πόσο η ψηφιακή;
Το κόστος της κλασικής μαστογραφίας ανέρχεται στα 60-70 ευρώ, αλλά καλύπτεται από όλα τα ασφαλιστικά ταμεία στα κρατικά νοσοκομεία και στα συμβεβλημένα ιδιωτικά κέντρα. Το κόστος της ψηφιακής ανέρχεται στα 120 ευρώ και δεν καλύπτεται μέχρι στιγμής από κανένα Ταμείο.



• Μεγάλη έρευνα που έγινε στις ΗΠΑ έδειξε ότι η ψηφιακή μαστογραφία αποτελεί συγκριτικά με την κλασική καλύτερη λύση για τις νεαρές γυναίκες. Η έρευνα έγινε σε 49.000 γυναίκες και έδειξε ότι η ψηφιακή μαστογραφία μπορεί να εντοπίζει καρκινικούς όγκους σε νεαρές γυναίκες και σε γυναίκες με μεγάλη πυκνότητα ιστού.

• Αμερικανοί επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Τέξας άρχισαν ήδη να οραματίζονται την κατάργηση των μαστογραφιών. Λίγες σταγόνες σάλιου στο μικροσκόπιο ίσως αρκούν στο μέλλον για να δείξουν αν υπάρχει όγκος στο μαστό. Oι ερευνητές δημιούργησαν ένα διαγνωστικό τεστ που ελέγχει δείγμα σάλιου από τον ασθενή και μπορεί να εντοπίσει τη νεοπλασία στους μαστούς ακόμη και σε πολύ πρώιμο στάδιο. Η όλη έρευνα στηρίζεται στην αλλαγή που προκαλεί ο καρκίνος του μαστού στον τύπο και στην ποσότητα των πρωτεϊνών που εμφανίζονται στις εκκρίσεις των σιελογόνων αδένων. Ωστόσο, απαιτείται ακόμα περαιτέρω διερεύνηση για την αξιοπιστία και την εφαρμογή ενός τέτοιου τεστ..

Ιγμορίτιδα


Κάθε χειμώνα, όπως μας διαβεβαιώνουν οι γιατροί, παρατηρείται έξαρση της ιγμορίτιδας. Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι τη συγκεκριμένη εποχή στις ΗΠΑ περίπου 25 εκατομμύρια Αμερικανοί επισκέπτονται τα ιατρεία για τη θεραπεία της ιγμορίτιδας και σε ένα ποσοστό 85-98% τα συμπτώματά τους αντιμετωπίζονται με αντιβίωση. Αντίστοιχα στοιχεία για τη χώρα μας δεν υπάρχουν, ωστόσο οι περισσότεροι έλληνες ωτορινολαρυγγολόγοι χορηγούν εξαρχής αντιβίωση. Όμως, στην πραγματικότητα τέτοιες λοιμώξεις δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε αποτελεσματικά με τη φαρμακευτική αγωγή. Την αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών αλλά και των τοπικών αποσυμφορητικών σπρέι στην ιγμορίτιδα αμφισβητεί επίσης πρόσφατη βρετανική έρευνα.

Η νέα έρευνα αλλάζει τα δεδομένα;
Η έρευνα εκπονήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Southampton στην Αγγλία και δημοσιεύτηκε το Δεκέμβριο του 2007 στην ιατρική επιθεώρηση «Journal of the American Medical Association». Υποστηρίζει ότι τα αντιβιοτικά και τα εισπνεόμενα στεροειδή φάρμακα συνήθως δεν περιορίζουν δραστικά τα συμπτώματα της οξείας ιγμορίτιδας. Oι ερευνητές αξιολόγησαν την ανταπόκριση στη θεραπεία 240 ενηλίκων με ιγμορίτιδα: Συγκεκριμένα χορήγησαν στους μισούς αντιβίωση και εισπνεόμενα στεροειδή και στους υπόλοιπους εικονικά φάρμακα. Η εξέλιξη της νόσου και στις δύο ομάδες ήταν περίπου η ίδια. Έτσι, συνιστούν οι ασθενείς να στρέφονται κυρίως στη χρήση αναλγητικών, αφήνοντας τον οργανισμό τους να ενεργοποιεί τους μηχανισμούς αυτοθεραπείας, σε διάστημα 3 ημερών έως και 3 εβδομάδων. Τα δε ρινικά σπρέι μπορούν να βοηθήσουν σε ελαφριές περιπτώσεις οξείας ιγμορίτιδας.

«Ναι» στην αντιβίωση, υπό όρους

Σχολιάζοντας σε ξένα έντυπα τη μελέτη των Βρετανών, ο δρ. Michael Stewart, πρόεδρος του Ωτορινολαρυγγολογικού Τμήματος του «Presbyterian-Weill Cornell» Medical Center στη Νέα Υόρκη, υποστήριξε ότι ναι μεν τα συμπεράσματά της είναι σημαντικά, αλλά δεν θα πρέπει να αποτελέσουν κανόνα για την αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας από εδώ και στο εξής. Ειδικότερα, τόνισε ότι δεν θα πρέπει να καταδικάζονται συλλήβδην οι αντιβιώσεις και ότι, όταν είναι αναγκαίο, θα πρέπει να χορηγούνται στους ασθενείς, αφού όμως πρώτα έχει βρεθεί η ακριβής αιτία που προκαλεί την ιγμορίτιδα. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκαν και οι απόψεις των ελλήνων ειδικών που ρωτήσαμε για το θέμα. Σύμφωνα με τους χειρουργούς ωτορινολαρυγγολόγους κ. Σπύρο Τσαγκάρη και κ. Βασιλική Λάιου-Κουτσόγεωργα, το συμπέρασμα της μελέτης είναι χρήσιμο και πράγματι υπάρχουν περιπτώσεις που δεν θα έπρεπε ένας ασθενής να πάρει αντιβίωση, για παράδειγμα στην περίπτωση ιογενούς φαρυγγίτιδας, που τα συμπτώματά της μοιάζουν με αυτά της ιγμορίτιδας. Γι’ αυτόν το λόγο, η διάγνωση θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Ωστόσο, σε κάποιες περιπτώσεις, εξετάσεις (π.χ. ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία) που είναι απαραίτητες για να βρεθεί η αιτία τελικά δεν γίνονται. Αυτό συμβαίνει είτε για οικονομικούς λόγους είτε γιατί ο ασθενής απαγορεύεται να εκτεθεί σε ακτινοβολία (π.χ. ένα παιδί ή μία έγκυος).
Πότε εκδηλώνεται η ασθένεια;
Τις περισσότερες φορές η ιγμορίτιδα εκδηλώνεται μετά από κρυολόγημα και οφείλεται σε μικρόβιο ή σε ιό. Επίσης, πολύ συχνά, εμφανίζεται λόγω κάποιου ιού και έπειτα βρίσκει το κατάλληλο έδαφος ένα μικρόβιο και αναπτύσσεται. Τότε πρόκειται για λοίμωξη μεικτού τύπου. Την εκδήλωσή της ευνοούν και διάφορες αλλεργίες (αλλεργία στη σκόνη, στη γύρη κλπ.). Επεισόδια ιγμορίτιδας μπορεί να εμφανίζει κάποιος κι όταν υπάρχει ανατομική ανωμαλία στην περιοχή, όπως για παράδειγμα σκολίωση του ρινικού διαφράγματος ή ρινικοί πολύποδες. Επίσης, μια μόλυνση στα δόντια της πάνω γνάθου μπορεί να επεκταθεί στα ιγμόρεια. Σπάνια, η λοίμωξη μπορεί να οφείλεται στην ανάπτυξη κάποιου μύκητα. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί όταν η άμυνα του οργανισμού έχει «πέσει» πολύ, όπως στην περίπτωση που κάποιος πάσχει από AIDS κλπ.

Η διάγνωση δεν είναι πάντοτε εύκολη
Τα συμπτώματα της ιγμορίτιδας μοιάζουν πολύ με εκείνα του κρυολογήματος. Όμως, ένας έμπειρος ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να διαγνώσει αν πρόκειται για ένα κρυολόγημα που «επιμένει» ή για μια ιγμορίτιδα, και μάλιστα μικροβιακή, που «δίνει» συγκεκριμένα συμπτώματα. Αυτά είναι: • Πυρετός • Δυνατός πονοκέφαλος • Εστιασμένος πόνος γύρω από τη μύτη, τα μάτια, τα μάγουλα ή το μέτωπο • Πυώδεις κιτρινοπράσινες εκκρίσεις από τη μύτη • Βήχας • Πόνος στα δόντια της άνω γνάθου • Απώλεια όσφρησης ή γεύσης ή ακόμη και ακοής σε προχωρημένες καταστάσεις.

Ποιες εξετάσεις είναι αναγκαίες;
Συνήθως οι γιατροί προχωρούν σε εξετάσεις όταν η αντιβίωση ή οι αντιβιώσεις που έχει πάρει ο ασθενής δεν είναι αποτελεσματικές. Ας τις δούμε με τη σειρά που συστήνονται:
Απλή εξέταση αίματος: Συχνά είναι αναγκαία, πριν πάρει ο ασθενής αντιβίωση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η λοίμωξη οφείλεται πράγματι σε κάποιο μικρόβιο (αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια, πολυμορφοπύρηνα).
Ακτινογραφία: Μια ακτινογραφία στην περιοχή της ρινικής κοιλότητας θα δείξει εάν τα ιγμόρεια είναι γεμάτα με αέρα ή με πύο.
Αξονική τομογραφία: Μας δίνει και την καλύτερη εικόνα για την κατάσταση των ιγμορείων. Όμως, οι γιατροί δεν καταφεύγουν αμέσως στην εξέταση αυτή, γιατί το κόστος της είναι υψηλό και επιπλέον γιατί «φορτώνει» τον ασθενή με ακτινοβολία. Την επιλέγουν μόνο όταν η κατάσταση είναι σοβαρή ή εξετάζεται το ενδεχόμενο να προχωρήσουν σε επέμβαση.
• Καλλιέργεια βλέννας: Σπάνια ένας γιατρός αποφασίζει να κάνει κάτι τέτοιο. Σε αυτό καταφεύγει μόνο στην περίπτωση που έχει εξαντλήσει όλα τα θεραπευτικά μέσα ή θέλει να αποφύγει την επέμβαση. Πρέπει να γίνει παρακέντηση στα ιγμόρεια και να ληφθεί βλέννα για μικροβιολογική ανάλυση, προκειμένου να εντοπιστεί το μικρόβιο, ο ιός ή ο μύκητας που αντιστέκεται στη θεραπεία.

Πώς θα απαλλαγείτε από τη λοίμωξη
Πέρα από την αντιβίωση, την οποία μόνος αρμόδιος για να συνταγογραφήσει είναι ο γιατρός σας, μπορείτε να καταφύγετε και σε κάποια από τις ακόλουθες εναλλακτικές ή συμπληρωματικές λύσεις:
Τοπικά αποσυμφορητικά: Πρόκειται για σπρέι που προκαλούν αγγειοσύσπαση για να «απελευθερώσουν» τη μύτη. Φροντίστε μόνο να μην τα χρησιμοποιείτε πάνω από 5 ημέρες, επειδή ενδέχεται να σας προκαλέσουν εθισμό και να παρουσιάσετε φαρμακευτική ρινίτιδα.
Αντιισταμινικά: Αν η ιγμορίτιδα οφείλεται σε κάποια αλλεργία.
Εσωτερικές πλύσεις στη μύτη: Χρησιμοποιήστε φυσιολογικό ορό ή θαλασσινό νερό και, ταυτόχρονα, καταναλώνετε πολλά υγρά, ώστε να απομακρύνεται και να ρευστοποιείται η βλέννα πιο εύκολα.
Εισπνοή ατμών: Μπορείτε να εισπνεύσετε υδρατμούς ή ατμούς αφεψήματος χαμομηλιού, ευκαλύπτου, μέντας ή λεβάντας, που έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και βοηθούν στη ρευστοποίηση της βλέννας.
Kαθαρός αέρας: Αερίζετε καλά το σπίτι σας και τοποθετήστε φίλτρο στο κλιματιστικό (αν δεν έχει ήδη) για τη σκόνη, τα αιωρούμενα σωματίδια και τη γύρη ή χρησιμοποιήστε έναν ιονιστή αέρα.

Προλάβετε την ιγμορίτιδα
Υπάρχουν τρία βασικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να περιορίσετε τις πιθανότητες να εμφανίσετε ιγμορίτιδα.
1. Σε περιόδους επιδημιών, να μη συχνάζετε σε κλειστούς χώρους με πολύ κόσμο και να μην έρχεστε σε επαφή με άτομα που έχουν ήδη κάποια λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος.
2. Να κοιμάστε καλά, να τρώτε σωστά και να ξεκουράζεστε, ώστε το ανοσοποιητικό σας σύστημα να μην είναι ευάλωτο σε λοιμώξεις.
3. Όταν έχετε συνάχι, φροντίζετε η μύτη σας να παραμένει ανοιχτή, ώστε να διευκολύνεται η αναπνοή σας και να αερίζονται σωστά οι παραρρίνιοι κόλποι.




Κάποιες «κακές» συνήθειες ή δραστηριότητες που μπορούν να επιδεινώσουν την κατάστασή σας αν έχετε ιγμορίτιδα:

1. Το κάπνισμα και το αλκοόλ Εμποδίζουν την καλή αιμάτωση της περιοχής, με αποτέλεσμα οι βλεννογόνοι να πρήζονται περισσότερο.
2. Το κολύμπι σε πισίνες με χλωριωμένο νερό Επειδή το χλώριο μπορεί να ερεθίσει τη μύτη σας.
3. Τις βουτιές Ή το υποβρύχιο ψάρεμα Γιατί οι αλλαγές της ατμοσφαιρικής πίεσης επιβαρύνουν την κατάστασή σας.
4. Τα ταξίδια με αεροπλάνο, για τον ίδιο λόγο. Αν δεν είναι δυνατόν να τα αποφύγετε, τουλάχιστον φροντίστε, πριν ταξιδέψετε, να έχετε ξεκινήσει την αγωγή που σας έχει υποδείξει ο γιατρός σας. (Καλό είναι να ψεκάζετε τη μύτη σας με αποσυμφορητικό σπρέι λίγο πριν το ταξίδι, αλλά και κατά τη διάρκειά του.)
5. Να οδηγείτε Ή να ανεβαίνετε σε μηχανή Γιατί ο αέρας που μπαίνει με ορμή στη μύτη σας επιδεινώνει την κατάσταση.


Πολλοί καταφεύγουν στη χρήση πικραγγουριάς, που χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα μέχρι της ημέρες μας για την αντιμετώπιση της ιγμορίτιδας. Ωστόσο, η κλασική ιατρική είναι αντίθετη με τη χρήση της, παρά το γεγονός ότι ορισμένοι άνθρωποι που το έχουν δοκιμάσει έχουν δει βελτίωση. Η άρνηση αυτή στηρίζεται στο γεγονός ότι η πικραγγουριά περιέχει μεγάλες συγκεντρώσεις τοξικών ουσιών που μπορεί να βλάψουν τον οργανισμό. Χρησιμοποιώντας την, υπάρχουν δύο ενδεχόμενα:
1. Oι τοξικές ουσίες που περιέχει να ερεθίσουν τους βλεννογόνους της μύτης σας και να σας προκαλέσουν πολλές εκκρίσεις, που θα συμπαρασύρουν το πύον και θα ανακουφιστείτε.
2. Να μη συμβεί τίποτε από τα παραπάνω και αντίθετα να παρουσιάσετε αναφυλαξία, ερεθισμό, τοπικό έγκαυμα ή ακόμα και σοβαρό αλλεργικό επεισόδιο. Oπότε, είναι καλύτερο να αποφύγετε αυτό το γιατροσόφι, επειδή δεν ξέρετε πώς θα αντιδράσει ο οργανισμός σας. .

4 βήματα για σωστές πλύσεις
Αν ακολουθήσετε τις παρακάτω οδηγίες, οι ρινικές πλύσεις που θα κάνετε θα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές.
1ο βήμα: Γεμίστε μια σύριγγα με θαλασσινό νερό ή φυσιολογικό ορό που θα αγοράσετε από το φαρμακείο.
2ο βήμα: Γείρετε το κεφάλι σας πρώτα προς τον έναν ώμο.
3ο βήμα: Αδειάστε το περιεχόμενο της σύριγγας στο ρουθούνι που «βλέπει» προς τα επάνω. Για παράδειγμα, αν έχετε γείρει δεξιά, αδειάστε τη σύριγγα στο αριστερό ρουθούνι. (Στη συνέχεια, επαναλάβετε από την αντίθετη πλευρά.)
4ο βήμα: Ρουφήξτε με δύναμη και αν μπορείτε, βγάλτε το νερό από το στόμα. Αν πάλι δυσκολεύεστε να κάνετε αυτές τις κινήσεις, στα φαρμακεία κυκλοφορεί φυσιολογικός ορός που στο μπουκάλι του έχει προσαρμοσμένο έναν εκτοξευτήρα, ώστε το υγρό να φτάνει βαθιά μέσα στη μύτη, χωρίς να απαιτείται από εσάς μεγάλη προσπάθεια.

γαστρεντερίτιδα

Τα κρούσματα γαστρεντερίτιδας έχουν πάρει διαστάσεις επιδημίας τα τελευταία χρόνια. Σχεδόν το 95% των περιπτώσεων οφείλεται σε ιούς. Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η γαστρεντερίτιδα αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή ίωση μετά το κοινό κρυολόγημα, επειδή μεταδίδεται πολύ εύκολα. Μάλιστα, σύμφωνα με μια πρόσφατη αμερικανική έρευνα, ένα είδος ιού που ευθύνεται για τη γαστρεντερίτιδα, ο νοροϊός, «κολλάει» πολύ εύκολα, ακόμα και από τα πληκτρολόγια των κομπιούτερ! Το μόνο που μπορείτε να κάνετε για να περιορίσετε τις πιθανότητες να «κολλήσετε» είναι να πλένετε σχολαστικά τα χέρια σας, ιδιαίτερα την περίοδο που υπάρχει έξαρση της νόσου (Oκτώβριος-Απρίλιος).

Πώς μπορεί να «κολλήσετε»
Αν δεν τηρείτε τους κανόνες υγιεινής (π.χ. δεν πλένετε τα χέρια σας αφού χρησιμοποιήσετε την τουαλέτα).
• Τρώγοντας μολυσμένα τρόφιμα ή πίνοντας μολυσμένο νερό. Αν χρησιμοποιείτε μαγειρικά σκεύη που δεν είναι καθαρά.
• Ακουμπώντας σε επιφάνειες κοινόχρηστων χώρων, όπως τουαλέτες, μέσα μαζικής μεταφοράς, δημόσιες υπηρεσίες, σχολεία κλπ.
• Αν τρώτε σε εστιατόρια όπου δεν τηρούνται οι κανόνες υγιεινής.
• Αν έρθετε σε άμεση επαφή με άτομα που νοσούν ή είναι σε περίοδο ανάρρωσης (3-4 ημέρες αφού υποχωρήσουν τα συμπτώματα). Για παράδειγμα, όταν χρησιμοποιείτε τα δικά τους ποτήρια, πιάτα, μαχαιροπίρουνα, πετσέτες, σεντόνια και κουβέρτες και επιπλέον την ίδια τουαλέτα.

Πώς θα καταλάβετε ότι υπάρχει πρόβλημα
Πρόκειται για μια ίωση που «δίνει» ξαφνικά συμπτώματα, χωρίς προειδοποίηση, και τα οποία είναι κοινά σε όλους.
1. Επαναλαμβανόμενοι εμετοί. Συνήθως εμφανίζονται τις πρώτες 6-10 ώρες και μετά υποχωρούν σταδιακά.
2. Συνεχείς κενώσεις (διάρροια). Ενδέχεται να ξεκινήσουν παράλληλα με τους εμετούς ή αφού τελειώσουν, αλλά διαρκούν περισσότερο από αυτούς.
3. Πυρετός. Μπορεί να είναι υψηλός ή μόνο δέκατα.
4. Αδυναμία, εξάντληση, ανορεξία.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
• Oμάδες πληθυσμού που δεν έχουν ισχυρό ανοσοποιητικό, δηλαδή βρέφη, μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και όσοι πάσχουν από χρόνιες παθήσεις έχουν πιο έντονα συμπτώματα.
• Όσοι πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, έχουν καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά προβλήματα και ακολουθούν ειδική φαρμακευτική αγωγή. Η απώλεια ηλεκτρολυτών, λόγω του εμετού και της διάρροιας, μπορεί να τους δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα από ό,τι στους υπόλοιπους. Γι’ αυτό, θα πρέπει να συμβουλεύονται το γιατρό τους.

Πότε να ανησυχήσετε
Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, δηλαδή κρατούν πάνω από 3 ημέρες και είναι έντονα, θα πρέπει να πάτε οπωσδήποτε στο γιατρό σας. Ειδικότερα:
• Αν δεν σταματούν οι εμετοί.
• Αν έχετε πολύ υψηλό πυρετό που δεν υποχωρεί.
• Αν παρατηρήσετε στις κενώσεις σας αίμα.
• Αν έχετε χάσει πολλά υγρά και νιώθετε εξάντληση, κάτι που ίσως να σημαίνει ότι έχετε πάθει αφυδάτωση.

Η έγκαιρη διάγνωση
Τις περισσότερες φορές, ο γιατρός κάνει κλινική εκτίμηση των συμπτωμάτων. Μόνο όταν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα ή διαρκούν περισσότερο από 3-4 ημέρες θα πρέπει να διερευνηθεί το ενδεχόμενο να υποκρύπτεται κάτι πιο σοβαρό, όπως η γαστρεντερίτιδα να οφείλεται σε κάποιο μικρόβιο (σαλμονέλα) ή να πρόκειται για τυφοειδή πυρετό κλπ. Στην περίπτωση αυτή, γίνονται εξέταση αίματος και καλλιέργεια κοπράνων.

Η σωστή αντιμετώπιση
Στην πλειονότητά τους, οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες είναι αυτοϊάσιμες. Δηλαδή, κάνουν τον κύκλο τους και τα συμπτώματα υποχωρούν από μόνα τους. Θα συνέλθετε πιο σύντομα εάν:
• Μείνετε στο σπίτι και αναπαυθείτε.
• Χρησιμοποιήσετε αντιδιαρροϊκά ή αντιεμετικά φάρμακα, μόνο στην περίπτωση που το κρίνει απαραίτητο ο γιατρός σας. (Αποφύγετε τα ισχυρά αντιδιαρροϊκά φάρμακα, γιατί μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, ακόμα και παράλυση του εντέρου.)
• Αν έχετε πυρετό, πάρτε ένα απλό αντιπυρετικό (παρακεταμόλη). Μην πάρετε ασπιρίνη ή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, επειδή μπορεί να προκαλέσουν στο ήδη ερεθισμένο στομάχι ή έντερό σας περισσότερα προβλήματα (π.χ. αιμορραγία).
• Αναπληρώστε τα υγρά που χάσατε με τη διάρροια και τον εμετό, πίνοντας νερό και ηλεκτρολυτικά διαλύματα. Με αυτό τον τρόπο, θα αποφύγετε την αφυδάτωση, που αποτελεί το βασικότερο κίνδυνο για όσους «κολλήσουν» γαστρεντερίτιδα.

Πώς θα ξανακερδίσετε τους «χαμένους» ηλεκτρολύτες
Όταν υποχωρήσουν οι εμετοί, θα πρέπει να αρχίσετε να πίνετε σιγά-σιγά και σε μικρές ποσότητες:
1. Κάποιο ηλεκτρολυτικό διάλυμα που περιέχει κάλιο, νάτριο, ασβέστιο κλπ., το οποίο θα βρείτε σε φαρμακείο. Θα βοηθήσει τον οργανισμό σας να αναπληρώσει τους βασικούς αυτούς ηλεκτρολύτες που είναι απαραίτητοι για την καλή του λειτουργία.
2. Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορείτε να βρείτε ένα ηλεκτρολυτικό διάλυμα, εναλλακτικά κάντε το εξής: Βάλτε λίγη σόδα και αλάτι (στη «μύτη» ενός κουταλιού του γλυκού) και μισό κουτάλι του γλυκού ζάχαρη σε ένα ποτήρι νερό. Η σόδα περιέχει δισανθρακικό οξύ, το αλάτι χλώριο και νάτριο και η ζάχαρη γλυκόζη, που τονώνει τον οργανισμό.
3. Όταν νιώσετε καλύτερα και μπορείτε να φάτε, καταναλώστε μικρές ποσότητες μπανάνας και μήλου, που είναι πλούσιες πηγές καλίου. Θα αναπληρώσετε άλλον ένα «χαμένο» ηλεκτρολύτη. Επίσης, καλό είναι να πίνετε νερό, τσάι και να τρώτε σούπα ρυζιού ή φιδέ με λίγο περισσότερο αλάτι από ό,τι συνήθως.

Πότε πρέπει να πάρετε αντιβίωση
Σε ελάχιστες περιπτώσεις. Όταν περάσουν τουλάχιστον 2 ημέρες και η κατάσταση δεν βελτιώνεται αλλά χειροτερεύει, τότε συνήθως ενδείκνυται η χρήση αντιβίωσης. Όμως, ακόμη και τότε θα πρέπει να προηγηθούν εξετάσεις, ώστε ο γιατρός να διαγνώσει την ακριβή αιτία του προβλήματος και να δώσει τη σωστή αντιβίωση, επειδή, αν χορηγηθεί ένα ακατάλληλο αντιβιοτικό, ενδέχεται να επιβαρυνθεί η κατάστασή σας.


Η μικροβιακή γαστρεντερίτιδα
Ένα μικρό ποσοστό (περίπου 4-5%) των κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας οφείλονται σε κάποιο μικρόβιο και κυρίως στη σαλμονέλα, που μεταδίδεται στον άνθρωπο από τρόφιμα που δεν έχουν συντηρηθεί ή μαγειρευτεί επαρκώς (αυγά, κοτόπουλα, θαλασσινά) ή από νερό που προέρχεται από πηγάδια, στέρνες κλπ. Η μικροβιακή γαστρεντερίτιδα εμφανίζεται συχνότερα τους θερινούς μήνες, λόγω της υψηλής θερμοκρασίας που ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων, και της κακής συντήρησης των τροφίμων. Έχει τα ίδια συμπτώματα με την ιογενή, διαρκεί περίπου το ίδιο διάστημα, και τις περισσότερες φορές είναι αυτοϊάσιμη. Αν εκδηλωθεί με έντονα συμπτώματα, π.χ. με πολλές βλεννώδεις, αιματηρές κενώσεις και υψηλό πυρετό, χορηγείται αντιβίωση και ίσως χρειαστεί νοσηλεία.


Τα αναψυκτικά τύπου cola μάς βοηθάνε;
Εκτός από το τσάι, που έχει αποδεδειγμένη αντιδιαρροϊκή δράση, πολύς κόσμος, όταν έχει διάρροια, πίνει αναψυκτικά τύπου cola. Πράγματι βοηθάνε, γιατί περιέχουν τανίνες που περιορίζουν την κινητικότητα του εντέρου και κατά συνέπεια τον αριθμό των κενώσεων. Όμως, θα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο. Ένα ποτήρι την ημέρα είναι αρκετό. Αν πιείτε περισσότερο, λόγω της καφεΐνης που περιέχουν, θα σας προκαλέσουν έντονη διούρηση, με αποτέλεσμα να χάσετε ακόμα περισσότερα υγρά από όσα έχετε ήδη χάσει λόγω της διάρροιας και του εμετού. Επίσης, αποφεύγετε τα αναψυκτικά τύπου cola που είναι light ή δεν έχουν ζάχαρη, γιατί περιέχουν ασπαρτάμη, ουσία που μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημά σας.

ευρυαγγείες


Αν και πολλοί θεωρούν τις ευρυαγγείες (τα «σπασμένα αγγεία») μόνο αισθητικό πρόβλημα, η αλήθεια είναι ότι αυτές οι αραχνοειδείς μπλε ή κόκκινες φλέβες στα πόδια συνοδεύονται από συμπτώματα όπως πρήξιμο, αίσθημα βάρους και καύσου, νυχτερινές κράμπες, μουδιάσματα και πόνο. Oι ευρυαγγείες είναι ένα κατεξοχήν γυναικείο πρόβλημα, το οποίο μάλιστα παρουσιάζεται συχνότερα μετά τα 40, όπου υπολογίζεται ότι 7 στις 10 γυναίκες ταλαιπωρούνται από την ύπαρξή τους. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζονται δύο μέθοδοι: η σκληροθεραπεία και το λέιζερ. Και οι δύο μέθοδοι «σβήνουν» τις ευρυαγγείες και συμβάλλουν στην υποχώρηση των συμπτωμάτων που τις συνοδεύουν. Ωστόσο, οι περιπτώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η κάθε μέθοδος είναι διαφορετικές.


Oι ευρυαγγείες είναι η παθολογική διάταση των μικρών φλεβών (των τριχοειδών αγγείων) στα πόδια. Τα τριχοειδή αγγεία που «σπάνε» αποκτούν μπλε ή κόκκινο χρώμα και απλώνονται στο δέρμα σαν ιστός αράχνης. Η κληρονομικότητα και οι ορμονικές μεταβολές (π.χ. κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, της εμμήνου ρύσεως, της λήψης αντισυλληπτικών, της εμμηνόπαυσης) είναι οι κυριότερες αιτίες που οδηγούν στην εμφάνιση ευρυαγγειών. Συχνά, μάλιστα, τα «σπασμένα» αγγεία παρουσιάζονται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και παραμένουν, σε μικρότερο βαθμό, μετά τον τοκετό. Η παρατεταμένη ορθοστασία, η έκθεση στον ήλιο, το κάπνισμα και η παχυσαρκία επιβαρύνουν την κατάσταση.


Oι ευρυαγγείες ενδέχεται να είναι η κατάληξη της παθολογικής διάτασης μεγαλύτερων φλεβών (φλεβεκτασίες), ενώ μπορεί να συνυπάρχουν και με ακόμη πιο σοβαρή φλεβική ανεπάρκεια (κιρσοί). Oι κιρσοί (αποκαλούνται και φλεβίτιδα) έχουν μπλε απόχρωση και οφιοειδή όψη (π.χ. μπορεί να ξεκινούν από το μηρό και να καταλήγουν στην κνήμη). Ωστόσο, δεν είναι πάντα ορατοί με γυμνό μάτι. Γι’ αυτόν το λόγο, πριν την εφαρμογή οποιασδήποτε μεθόδου αντιμετώπισης των ευρυαγγειών, ο αγγειοχειρουργός οφείλει να εξετάζει πάντα τη φλεβική κυκλοφορία των ποδιών με υπερηχογράφημα (ντόπλερ ή τρίπλεξ). Εάν διαπιστώσει σοβαρή φλεβική ανεπάρκεια, ενδέχεται να συστήσει πρώτα τη χειρουργική αφαίρεση των προβληματικών φλεβών από το μηρό και την κνήμη (σαφηνεκτομή) και στη συνέχεια να εφαρμόσει, συμπληρωματικά, τη μέθοδο της σκληροθεραπείας στις ευρυαγγείες που παρέμειναν στο πόδι.


Η σκληροθεραπεία αφορά τις ενέσεις σκληρυντικού διαλύματος απευθείας πάνω στις ευρυαγγείες. Η μέθοδος αυτή θεωρείται ασφαλής και εφαρμόζεται στο ιατρείο. Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης, μπορεί να γίνουν από 8 έως 10 ενέσεις. Τη στιγμή της πρώτης ένεσης, είναι πιθανό να νιώσετε μια μικρή ζάλη, η οποία όμως είναι παροδική. Oι σκληρυντικές ενέσεις ουσιαστικά προκαλούν θρόμβωση στα τριχοειδή αγγεία, γι’ αυτό και η χρήση τους πρέπει να γίνεται από έμπειρο ειδικό, ούτως ώστε να αποφευχθούν τυχόν επιπλοκές (όπως η πρόκληση θρομβοφλεβίτιδας, που κατά κανόνα αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά από τον αγγειοχειρουργό). Έπειτα από κάθε θεραπεία με σκληρυντικές ενέσεις πρέπει να φορέσετε ένα ελαστικό καλσόν για 2-3 ημέρες, αν και το κρίσιμο διάστημα είναι το πρώτο 24ωρο. Όταν βγάλετε το καλσόν, μπορεί να υπάρχουν μελανιές στα σημεία των ενέσεων, οι οποίες όμως σταδιακά υποχωρούν.


Το λέιζερ είναι μια νεότερη μέθοδος για την αντιμετώπιση των ευρυαγγειών. Μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο, εφόσον ο ειδικός διαθέτει την ανάλογη συσκευή. Το λέιζερ «σβήνει» με μεγάλη αποτελεσματικότητα τα σπασμένα αγγεία. Επίσης, μετά τη χρήση του δεν απαιτείται να φορέσετε ελαστικό καλσόν, όπως συμβαίνει μετά τις ενέσεις της σκληροθεραπείας. Ωστόσο, ο μεγάλος του περιορισμός είναι ότι μπορεί να εφαρμοστεί με επιτυχία μόνο στα πολύ μικρά αγγεία διαμέτρου έως 1 mm (χιλιοστού). Επίσης, λόγω της φύσης της θεραπείας, υπάρχει η πιθανότητα να προκληθεί μικρό δερματικό έγκαυμα στο σημείο όπου εφαρμόστηκε το λέιζερ. Γι’ αυτό, ο ειδικός θα σας ζητήσει να τον επισκεφτείτε μία εβδομάδα μετά τη θεραπεία, ώστε να εκτιμήσει την κατάσταση των ποδιών σας.


Η αποτελεσματικότητα της σκληροθεραπείας και του λέιζερ είναι μεγάλη. Oυσιαστικά και οι δύο μέθοδοι «εξαφανίζουν» μόνιμα τις ευρυαγγείες από τα πόδια. Ωστόσο, αυτό δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να «σπάσουν» τα τριχοειδή αγγεία σε κάποιο άλλο σημείο του ποδιού, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες (π.χ. εγκυμοσύνη, ηλιοθεραπεία, ορθοστασία). Γι’ αυτό και συνιστάται η παρακολούθηση από τον ειδικό σε ετήσια βάση, ούτως ώστε να αντιμετωπιστούν εγκαίρως τυχόν νέες ευρυαγγείες. Εκτιμάται ότι μετά τα δύο χρόνια, το 50% των γυναικών θα χρειαστεί εκ νέου θεραπεία μικρής έκτασης σε κάποιο άλλο σημείο του ποδιού.



Η σκληροθεραπεία αποτελεί την παλαιότερη και πλέον αποτελεσματική μέθοδο αντιμετώπισης των ευρυαγγειών (και των φλεβεκτασιών). Επίσης, είναι πιο οικονομική μέθοδος συγκριτικά με το λέιζερ. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι ένας κύκλος σκληροθεραπείας κυμαίνεται από 300 έως 1.000 ευρώ, ενώ η θεραπεία με λέιζερ μπορεί να στοιχίσει από 1.000 έως 3.000 ευρώ, ανάλογα βέβαια με την έκταση του προβλήματος. Επίσης, η σκληροθεραπεία δεν περιορίζεται από τη διάμετρο των αγγείων, ενώ το λέιζερ μπορεί να εφαρμοστεί με αποτελεσματικότητα μόνο για τα πολύ μικρά αγγεία. Oρισμένες φορές οι δύο μέθοδοι συνδυάζονται. Αρχικά, δηλαδή, γίνεται σκληροθεραπεία και στη συνέχεια η θεραπεία ολοκληρώνεται, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, με το λέιζερ. Πάντως, ανεξάρτητα από τη θεραπεία που θα ακολουθήσετε, είναι σημαντικό να την εφαρμόσετε τους χειμερινούς μήνες και όχι το καλοκαίρι, επειδή η ζέστη και η ηλιοφάνεια επιβαρύνουν τη φλεβική κυκλοφορία.





Oι ευρυαγγείες στο πρόσωπο έχουν ένα χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα και σπάνια οφείλονται σε ανεπαρκή φλεβική κυκλοφορία, όπως συμβαίνει στα πόδια. Τα «σπασμένα» αγγεία συνήθως είναι λίγα και μικρής διαμέτρου, οπότε προτιμάται το λέιζερ για την αντιμετώπισή τους. Μάλιστα, συνήθως αρκούν 1-2 επισκέψεις για να ολοκληρωθεί η θεραπεία. Έπειτα από κάθε εφαρμογή του λέιζερ, συνιστάται η χρήση αντιηλιακής κρέμας, για να μη δημιουργηθούν καφέ κηλίδες στο πρόσωπο. Για τον ίδιο λόγο, συνιστάται το λέιζερ να γίνεται το χειμώνα, όταν δηλαδή δεν υπάρχει έντονη ηλιοφάνεια.

Κύστεις

Oι κύστεις στις ωοθήκες είναι ένα αρκετά συνηθισμένο πρόβλημα σε νέες γυναίκες «αναπαραγωγικής ηλικίας». Συνήθως τις βρίσκουμε όλως τυχαίως, π.χ. με έναν υπερηχογραφικό έλεγχο. Κατά κανόνα οφείλονται σε ορμονικούς λόγους, που συχνά ούτε ο γυναικολόγος μπορεί να προσδιορίσει... Δεν σχετίζονται με κάποια κληρονομική προδιάθεση και -μην ανησυχείτε!- δεν προδιαθέτουν σε κακοήθεια. O πιο σοβαρός κίνδυνος που ενέχουν (κι αυτός σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις) είναι να συστραφούν ή να σπάσουν, γεγονός που γίνεται αντιληπτό από τον έντονο πόνο και χρειάζεται να εκτιμηθεί από το γυναικολόγο. Η αντιμετώπισή τους, αν και ποικίλλει ανάλογα με το είδος τους, ξεκινάει από τη λήψη αντισυλληπτικών και φτάνει, σπανιότερα, στη χειρουργική αφαίρεσή τους. Είναι πολύ συνηθισμένο, όταν ανακαλύπτουμε ότι έχουμε κύστη ή κύστεις στις ωοθήκες μας, να μπερδευόμαστε και να ταλαιπωρούμαστε μέχρι τελικά να καταλάβουμε «περί τίνος πρόκειται» και τι πρέπει να κάνουμε.


O κατάλληλος τρόπος να διαγνωστούν οι κύστεις στις ωοθήκες είναι το «διακολπικό υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων» ή αλλιώς «υπερηχογράφημα μήτρας-ωοθηκών», το οποίο θεωρείται πια εξέταση ρουτίνας. Όλες οι κύστεις προφανώς δεν είναι ίδιες. Έχουμε λοιπόν:


Είναι αρκετά συνηθισμένες και κατά κανόνα αθώες. Εξαφανίζονται είτε με την πάροδο του χρόνου σε ποσοστό 80% (γι’ αυτό και οι γιατροί συστήνουν να επανεξετάζονται με υπερηχογράφημα μετά το τέλος της περιόδου) είτε με τη λήψη αντισυλληπτικών. Μία λειτουργική κύστη, ωστόσο, μπορεί να είναι:
Ωοθυλακική: Αυτές δεν προκαλούν συμπτώματα, φτάνουν σε μέγεθος μέχρι 3 εκατοστά και δημιουργούνται αν για κάποιο λόγο δεν σπάσει η «κύστη» που περιέχει φυσιολογικά το ωάριο (ωοθυλάκιο), όπως συμβαίνει κάθε μήνα στην ωορρηξία.
Ωχρινική κύστη / ωχρό σωμάτιο: Όταν σπάσει το ωοθυλάκιο (αφού γίνει η ωοθυλακιορρηξία), αυτό που μένει στο δεύτερο μισό του κύκλου πια λέγεται ωχρό σωμάτιο. Το ωχρό σωμάτιο, όμως, πολλές φορές «φτιάχνει» ένα τέτοιο περιβάλλον που δημιουργεί κύστη και λέγεται ωχρό κυστικό. Συνήθως αυτή η κύστη προκαλεί λίγο πόνο, ειδικά αν περιέχει και αίμα (τότε ονομάζεται «ωχραιμάτωμα»). Σπάνια, υπάρχει το ενδεχόμενο να σπάσει και να σας προκαλέσει έντονο πόνο. Και σε αυτή την περίπτωση, χρειάζεται να τη δει ο γυναικολόγος, γιατί μερικές φορές μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα (π.χ. να οδηγήσει σε περιτονίτιδα).


Αυτή η κύστη -που φτάνει τα 4-6 εκατοστά- οφείλεται στην ενδομητρίωση και είναι συνήθως μεικτής υφής, μπορεί δηλαδή εκτός από το ορώδες περιεχόμενο να αποτελείται και από οξειδωμένο αίμα. Η κύστη αυτή, όπως και η ενδομητρίωση, μπορεί να προκαλεί πόνο και αντιμετωπίζεται συχνά χειρουργικά (είτε με ανοιχτό χειρουργείο είτε με λαπαροσκόπηση).


Oι κύστεις αυτές είναι καλοήθεις όγκοι του επιθηλίου της ωοθήκης και κατά κανόνα δεν φεύγουν από μόνες τους. Υπάρχει το ορώδες κυσταδένωμα και το βλεννώδες, ανάλογα με το περιεχόμενο που έχει η κύστη. Τα συμπτώματα που προκαλούν είναι ανάλογα με τις διαστάσεις τους, μπορεί δηλαδή να μη δημιουργούν κανένα πρόβλημα και να βρεθούν τυχαία στον υπέρηχο, αλλά οι κύστεις αυτές μπορεί να είναι και μεγάλες (στο μέγεθος πορτοκαλιού ή και μεγαλύτερες) και να προκαλούν πόνο ή πιεστικά συμπτώματα στην περιοχή (π.χ. στον ουρητήρα, στο έντερο). Oι κύστεις αυτές συνήθως χρειάζονται αφαίρεση και βιοψία (για λόγους ασφαλείας).



Όταν ο γιατρός σάς πει ότι έχετε πολυκυστικές ωοθήκες, τότε έχετε πολλές μικρές κύστεις (περισσότερες από 12) στις ωοθήκες. Το πρόβλημα αυτό -συχνά αθώο- απασχολεί συνήθως νεαρές γυναίκες και είναι πολύ συχνό, αφού έρευνες δείχνουν ότι μία στις έξι Ελληνίδες έχει πολυκυστικές ωοθήκες.
Πώς και γιατί δημιουργούνται: Γενικά ένα ωάριο που δεν ολοκληρώνει τον κύκλο ωρίμανσής του συχνά καταλήγει να γίνει μία κύστη στην ωοθήκη. Αυτό μπορεί να συμβεί σε διάφορες καταστάσεις στις οποίες για κάποιο λόγο διαταράσσεται η ορμονική ισορροπία (στρες, ενδοκρινικά προβλήματα, π.χ. της υπόφυσης ή του θυρεοειδούς, ενός χρόνιου νοσήματος, π.χ. του σακχαρώδους διαβήτη κ.ά.).
Ποια συμπτώματα προκαλούν: Μπορεί να μην προκαλούν κανένα σύμπτωμα και η διάγνωσή τους να είναι ένα τυχαίο εύρημα στο υπερηχογράφημα. Μπορεί όμως και να προκαλούν διαταραχές στον κύκλο ή και άλλα συμπτώματα (π.χ. δερματικές αλλοιώσεις -τριχοφυΐα, ακμή-, παχυσαρκία, ροή γάλακτος από τη θηλή κ.ά.).
Ποιες εξετάσεις πρέπει να γίνουν: O γιατρός, για να αποφασίσει αν υπάρχει λόγος να διερευνηθεί περισσότερο η κατάσταση, θα ακολουθήσει τα εξής βήματα: Θα πάρει το ιστορικό της γυναίκας, για να δει αν υπάρχουν τώρα ή υπήρξαν στο παρελθόν μικροδιαταραχές του κύκλου, ενδοκρινικά προβλήματα, αλλά και μεταβολικές διαταραχές (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, θυρεοειδής κλπ.) στην ίδια ή σε συγγενικά πρόσωπα. Επίσης, θα ελέγξει αν υπάρχουν δερματικές αλλοιώσεις, παχυσαρκία ή ενδείξεις στο στήθος (π.χ. γαλακτόρροια). Τότε, είτε θα την καθησυχάσει είτε θα της συστήσει να κάνει ειδικό ορμονικό έλεγχο.
Ποια είναι η θεραπεία: Γενικά οι πιο συνηθισμένες θεραπείες για τις πολυκυστικές ωοθήκες είναι τα αντισυλληπτικά και τα αντιανδρογόνα, που έχουν όμως κάποιες παρενέργειες και ειδικές ενδείξεις. Επίσης, βοηθούν ιδιαίτερα η απώλεια κιλών, η σωματική άσκηση και η διατροφή που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες και βιταμίνες.



1.
Τα κυσταδενώματα και συνήθως οι κύστεις που επιμένουν (παρά το πέρασμα του χρόνου ή τη λήψη αντισυλληπτικών). Η αφαίρεσή τους συστήνεται επειδή δημιουργούν ένα φλεγμονώδες περιβάλλον γύρω από την ωοθήκη (φλεγμονώδης διήθηση) που μπορεί να τη βλάψει σοβαρά.

2.
Μόνο αν η κύστη είναι πολύ μεγάλη, είναι κολλημένη στην ωοθήκη ή την έχει συμπεριλάβει ολόκληρη θα χρειαστεί ίσως να αφαιρεθεί και η ωοθήκη επειδή θα έχει καταστραφεί, για παράδειγμα από μία ενδομητριωσική κύστη (βέβαια η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει κι άλλα προβλήματα σε γειτονικά όργανα, όπως για παράδειγμα το έντερο, ο ουρητήρας).

3.
Oι γυναίκες αυτές έχουν σπάνια κάποιες κύστεις με ορώδες περιεχόμενο (κυστικά μορφώματα) που έχουν μείνει στις ωοθήκες για χρόνια από όταν βρίσκονταν στην αναπαραγωγική ηλικία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σκόπιμο, για λόγους ασφαλείας, να γίνεται μία περαιτέρω διερεύνηση με αιματολογικές εξετάσεις (δείκτης C125, για καρκίνο της ωοθήκης κ.ο.κ.). Γενικά, όμως, οποιαδήποτε κύστη υπάρχει στην περιοχή της πυέλου σε εμμηνοπαυσιακές γυναίκες θα πρέπει να αφαιρείται ανεξαρτήτως μεγέθους και υφής.




Oι γυναίκες που έχουν πολυκυστικές ωοθήκες, σπάνια, μπορεί να έχουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Δηλαδή, εκτός από τις μικρές κύστεις στις ωοθήκες τους, έχουν επίσης προβλήματα γονιμότητας (δυσκολίες στη σύλληψη και συχνά στην ολοκλήρωση της εγκυμοσύνης) και διαταραχές του μεταβολισμού (κυρίως στη δράση της ινσουλίνης, που επηρεάζει εκτός των άλλων και τη λειτουργία της ωοθήκης). Το χαρακτηριστικό προφίλ των γυναικών που πάσχουν από το σύνδρομο είναι τα αυξημένα ανδρογόνα, η παχυσαρκία και τα προβλήματα στην ωορρηξία.
Θεραπεία: Oι ειδικοί έχουν παρατηρήσει πως αν μειωθεί το σωματικό βάρος των γυναικών αυτών, συχνά βελτιώνεται και το πρόβλημα. Η κατάσταση επίσης μπορεί να βελτιωθεί από μόνη της με την πάροδο του χρόνου, αλλά δεν είναι γνωστό ακριβώς σε ποιες γυναίκες μπορεί να συμβεί αυτό. Στις γυναίκες που υποφέρουν από το σύνδρομο συστήνουν ειδική θεραπεία για να βελτιωθεί η δράση της ινσουλίνης και κατ’ επέκταση να μειωθεί η επίδρασή της στην ωοθήκη, ώστε αυτή να ξεμπλοκάρει και να αρχίσει να γίνεται κανονική παραγωγή ωαρίων.