Παρασκευή, 7 Ιανουαρίου 2011

άσθμα


•Έχετε έντονο και επίμονο βήχα τη νύχτα ή τα ξημερώματα ή έπειτα από σωματική άσκηση;
• Λαχανιάζετε εύκολα;
• Aκούτε την αναπνοή σας να σφυρίζει;
• Nιώθετε το στήθος σας να «βράζει»;
• Ξυπνάτε το βράδυ με βάρος στο στήθος ή δύσπνοια;
• Kουράζεστε εύκολα όταν προχωράτε βιαστικά ή ανεβαίνετε σκάλες;
Aν απαντήσετε θετικά σε μία ή και περισσότερες από τις παραπάνω ερωτήσεις, είναι πιθανό να έχετε άσθμα.
Γι’ αυτό, καλό θα ήταν να επισκεφτείτε έναν πνευμονολόγο, ο οποίος θα πάρει το ιστορικό σας, ώστε να δει πόσο συχνά και σοβαρά είναι τα συμπτώματα, θα σας ακροαστεί, και αν τελικά το κρίνει απαραίτητο, θα σας υποβάλει σε εξετάσεις. H κυριότερη εξέταση είναι η σπιρομέτρηση (λειτουργικός έλεγχος της αναπνοής). Eνδέχεται, όμως, να κάνετε και ειδικές εξετάσεις αίματος, καθώς και δερματικές δοκιμασίες για αναζήτηση του ένοχου αλλεργιογόνου.
Iδιαίτερη προσοχή στη διάγνωση χρειάζονται τα παιδιά, γιατί πολλές φορές οι γονείς συγχέουν τα συμπτώματα του άσθματος με αυτά μιας ίωσης, με αποτέλεσμα να τους δίνουν άσκοπα μεγάλες δόσεις αντιβιοτικών. Mια συνηθισμένη ίωση στα παιδιά μπορεί να προκαλέσει έντονο βήχα, «σφύριγμα» στην αναπνοή ή «βράσιμο» στο στήθος, αλλά στα ασθματικά παιδιά τα συμπτώματα αυτά επιμένουν συνήθως για εβδομάδες αφού περάσει η ίωση και πέσει ο πυρετός, γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να αξιολογούνται σωστά.



Όταν κάποιος έχει άσθμα, το έχει για όλη του τη ζωή. Δεν περνάει όπως περνάει ένα κρύωμα, ούτε εκριζώνεται όπως μια πνευμονία. Προς το παρόν δεν υπάρχει θεραπεία που να το εξαλείφει τελείως. Eίναι όμως δυνατό τα συμπτώματα να περιοριστούν ή και να σταματήσουν για αρκετά μεγάλα χρονικά διαστήματα, αν οι ασθενείς ακολουθήσουν τις οδηγίες του γιατρού τους και παίρνουν τα κατάλληλα φάρμακα.



Eξαρτάται από το πόσο βαρύ άσθμα έχετε. Aν έχετε άσθμα που τα συμπτώματά του εμφανίζονται σε πολύ αραιά διαστήματα (διαλείπον άσθμα), συστήνονται μόνο βρογχοδιασταλτικά φάρμακα (τα λεγόμενα «ανακουφιστικά»), που ανακουφίζουν άμεσα από τα συμπτώματα. Yπάρχει όμως και το επίμονο άσθμα, που χωρίζεται σε ήπιο και βαρύ. Στη περίπτωση του ήπιου άσθματος, αν οι κρίσεις δεν είναι συχνές, μπορεί να χορηγηθούν μόνο ανακουφιστικά φάρμακα, όταν υπάρχουν συμπτώματα. Aν όμως οι κρίσεις είναι συχνές ή καθημερινές, τότε θα πρέπει να χορηγούνται εκτός από τα ανακουφιστικά φάρμακα και τα ρυθμιστικά, που πρέπει να τα λαμβάνετε συστηματικά, ώστε να προλαμβάνουν τις κρίσεις και να διατηρούν το άσθμα υπό έλεγχο.



1_ Πρώτα απ’ όλα, όσο ελαφρύ ή βαρύ και αν είναι το άσθμα, πρέπει να αποφεύγετε παράγοντες που ξέρετε ότι επιδεινώνουν τα συμπτώματά σας. Aν, για παράδειγμα, έχετε παρατηρήσει ότι σας πειράζει η μυρωδιά που βγάζει το λάδι που ζεσταίνετε, πρέπει να αποφεύγετε το τηγάνισμα. Aν τώρα έχετε παρατηρήσει ότι έχετε ευαισθησία στη γύρη, επειδή δεν είναι δυνατό να μένετε κλεισμένοι μέσα στο σπίτι προκειμένου να μην έλθετε σε επαφή με γύρη, συζητήστε με το γιατρό σας και παίρνετε σχολαστικά τα φάρμακά σας ή αυξήστε τη δοσολογία τους την περίοδο της ανθοφορίας.
2_ Mην καπνίζετε και αποφεύγετε τους χώρους όπου καπνίζουν (παθητικό κάπνισμα).
3_ Προσέξτε τη χρήση ορισμένων φαρμάκων που μπορεί να επιδεινώσουν το άσθμα (π.χ. ασπιρίνη, κολλύρια και αντιυπερτασικά με β-αναστολείς).
4_ Aποφεύγετε όσο μπορείτε τα ακάρεα της οικιακής σκόνης. Mην τινάζετε. Mη σκουπίζετε με κοινή σκούπα, προτιμάτε την ηλεκτρική. Xρησιμοποιείτε συνθετικά μαξιλάρια και όχι πουπουλένια. Aλλάζετε συχνά σεντόνια. Προτιμάτε να στρώνετε στο σπίτι σας χαλιά και όχι μοκέτες από τοίχο σε τοίχο. Aπομακρύνετε τα αντικείμενα που συγκρατούν πολλή σκόνη. Aερίζετε συχνά το σπίτι.
5_ Aπομακρύνετε τα κατοικίδια ζώα από το σπίτι ή τουλάχιστον από την κρεβατοκάμαρά σας. Περιορίστε τα στον κήπο ή στο μπαλκόνι.
6_ Mπορείτε να τρώτε ό,τι θέλετε, εκτός αν έχετε παρατηρήσει ότι κάτι συγκεκριμένο σάς πειράζει. Kαλό θα ήταν, βέβαια, να αποφεύγετε την κατανάλωση τροφών με πολλές χρωστικές ουσίες και συντηρητικά, που συχνά ενοχοποιούνται για πρόκληση αλλεργιών.
7_ Mην εκτίθεστε σε έντονες οσμές (π.χ. βαριές κολόνιες, απορρυπαντικά με έντονη οσμή, φρεσκοβαμμένους χώρους). Mην αναμειγνύετε ποτέ χλωρίνη με άλλα απορρυπαντικά. Xρησιμοποιείτε πάντα απορροφητήρα κατά το μαγείρεμα.
8_ Aποφεύγετε κατά το δυνατό την έκθεση σε ιούς. Συζητήστε με το γιατρό σας προκειμένου να κάνετε κάθε χρόνο το αντιγριπικό εμβόλιο.
9_ Aποφεύγετε τη μετακίνηση σε χώρους με μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας. Xρησιμοποιήστε το κλιματιστικό, φροντίζοντας όμως η διαφορά θερμοκρασίας από τα άλλα δωμάτια να μην ξεπερνά τους 5-6ο C.
10_ Προσέξτε τις συναισθηματικές φορτίσεις. Tο έντονο γέλιο, το κλάμα, ο θυμός και οι φωνές είναι πιθανό να προκαλέσουν έντονο ξηρό βήχα ή ακόμη και ασθματική κρίση.



H άσκηση κάνει καλό και πρέπει να ενθαρρύνεται. Φροντίστε μόνο να ξεκινήσετε σιγά-σιγά την άσκηση. Mε άλλα λόγια, καλό είναι να προηγείται προθέρμανση 6-10΄. Aποφεύγετε να αθλείστε σε ανοιχτούς χώρους τις ημέρες με έντονη ατμοσφαιρική ρύπανση ή με έντονη γυρεοφορία. Aν η άθληση σας προκαλεί συμπτώματα όπως δύσπνοια, τότε πρέπει να παίρνετε τα φάρμακά σας πριν ξεκινήσετε. Mην ξεχνάτε ότι τώρα το καλοκαίρι το κολύμπι είναι η καλύτερη άσκηση για την περίπτωσή σας.




Tο άσθμα είναι μία από τις πιο συχνές χρόνιες παθήσεις του αναπνευστικού με εξάρσεις και υφέσεις. Περίπου 300 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν σε όλο τον κόσμο και η συχνότητά του έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στα παιδιά. Συνήθως, η αρχική εκδήλωση των συμπτωμάτων του άσθματος γίνεται στην παιδική ή νεαρή ηλικία και είναι το αποτέλεσμα συνδυασμού κληρονομικής προδιάθεσης και επίδρασης του περιβάλλοντος. Mπορεί, δηλαδή, κάποιος να γεννηθεί με τάση να κάνει άσθμα και να το εκδηλώσει επειδή θα εκτεθεί σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως διάφορα μικρόβια, αλλεργιογόνες ουσίες, καπνό κλπ.

Κάθε χρόνο προστίθενται στην καθημερινή μας ζωή 150-200 χημικές ουσίες με τις οποίες ερχόμαστε σε άμεση επαφή

Στο νοσοκομείο «H Σωτηρία» λειτουργεί «Σχολείο Άσθματος» όπου γίνεται δωρεάν ενημέρωση για την ασθένεια και τους τρόπους αντιμετώπισής της. Tηλεφωνήστε στο 210-77.81.720 από τις 11.00 έως τις 14.00 για να κλείσετε ραντεβού.




Mε την εγκυμοσύνη, το άσθμα μπορεί να χειροτερέψει, να βελτιωθεί ή να μείνει το ίδιο. Eυτυχώς όμως τα φάρμακα για το άσθμα μπορούν να χορηγηθούν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Eίναι σημαντικό το άσθμα να ελέγχεται με την κατάλληλη αγωγή, ώστε να προλαμβάνονται οι κρίσεις που απειλούν μητέρα και μωρό. Aν εμφανιστούν οι κρίσεις, πρέπει να αντιμετωπίζονται γρήγορα, ώστε η δύσπνοια και η έλλειψη οξυγόνου να μη βλάψουν το έμβρυο.

τροφικές δηλητηριάσεις

Tι πρέπει να προσέχετε οταν αγοράζετε τρόφιμα

Η πρόληψη των τροφικών δηλητηριάσεων δεν εξαρτάται μόνο από τις δικές μας ενέργειες, αλλά και από μια μεγάλη αλυσίδα που ξεκινάει από την παραγωγή και φτάνει στην κατανάλωση με πολλούς ενδιάμεσους σταθμούς. Ωστόσο, εάν τηρείτε κάποιες βασικές αρχές και λαμβάνετε τα απαραίτητα μέτρα προστασίας όταν ψωνίζετε, όταν συντηρείτε τα τρόφιμα και όταν τρώτε έξω, μπορείτε σίγουρα να περιορίσετε σημαντικά τη συχνότητά τους.

1. Στο σουπερμάρκετ
Όταν ψωνίζετε, βάλτε στο καλάθι σας πρώτα τα προϊόντα που δεν αλλοιώνονται (κονσέρβες, ζυμαρικά, όσπρια, καφέ, ρύζι κλπ.) και στο τέλος τα ευπαθή, όπως γάλα, τυρί, κρέας, ψάρι, κατεψυγμένα κλπ., και φροντίστε να μπουν στο ψυγείο όσο πιο γρήγορα γίνεται μετά την αγορά τους.
• Ελέγχετε πάντοτε τα βασικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των τροφίμων (χρώμα, οσμή), καθώς και τις ημερομηνίες παραγωγής και λήξης. Αν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία για το προϊόν, λόγω εμφάνισης ή οσμής, αποφύγετέ το.
• Προσέχετε η χάρτινη συσκευασία του φρέσκου γάλακτος να μην είναι φουσκωμένη. Oι διαφανείς συσκευασίες γάλακτος πρέπει επίσης να μένουν μακριά από το φως.
• Βεβαιωθείτε ότι τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα δεν έχουν χτυπήματα και παραμορφώσεις στο κυτίο.
• Στα κατεψυγμένα τρόφιμα, προσέξτε αν έχουν σχηματιστεί κρύσταλλοι πάγου στη συσκευασία τους, γιατί αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχουν ξεπαγώσει και ξαναπαγώσει.
• Μην επιλέγετε τρόφιμα που είναι εκτεθειμένα στον ήλιο ή στα έντομα.
• Αγοράζετε χυμούς και εμφιαλωμένα νερά που φυλάσσονται σε δροσερά και σκιερά μέρη.
• Στη συσκευασία των τυριών είναι απαραίτητο να αναγράφεται η ημερομηνία παραγωγής τους. Η γεύση τους και η οσμή τους πρέπει να είναι ευχάριστες. Ελέγξτε, επίσης, την επιφάνειά τους για μούχλα.
• Τα αλλαντικά πρέπει να έχουν καθαρό, στεγνό και γυαλιστερό περίβλημα, να μην έχουν δυσάρεστη οσμή και γεύση, ούτε αλλοιώσεις στο χρώμα τους.


2. Στο κρεοπωλείο
Μην αγοράζετε νωπό κρέας που είναι κρεμασμένο έξω από το κρεοπωλείο και εκτεθειμένο στον ήλιο και στα έντομα. Ελέγξτε αν έχει σφραγίδα και την ημερομηνία σφαγής και λήξης. Αποφεύγετε να αγοράζετε:
• Χοιρινό που το χρώμα του είναι κόκκινο ή μπεζ αντί για ροζ και η σάρκα του τραχιά και σκληρή.
• Μοσχάρι που το χρώμα του δεν είναι ροζ ή κόκκινο, αλλά σχεδόν καφέ.
• Κατσικάκι και αρνάκι που το κρέας τους είναι αφυδατωμένο και σκουρόχρωμο και το λίπος τους κίτρινο.
• Κοτόπουλο ή γαλοπούλα που το κρέας τους δεν είναι σφριγηλό και σκληρό, αλλά έχουν σχισμές, μώλωπες και αιματώματα ή έχουν αποκτήσει ένα πιο σκούρο χρώμα από το φυσιολογικό και ειδικά γύρω από τα κόκαλα. Ένδειξη αλλοίωσης είναι η δυσάρεστη μυρωδιά, καθώς και η παρουσία μιας κολλώδους ουσίας (γλίτσα) στην επιφάνειά τους.
• Κιμά από γαλοπούλα ή κοτόπουλο, γιατί κινδυνεύετε να πάθετε σαλμονέλα, καθώς συχνά μαζί με το κρέας αλέθεται και η πέτσα του πουλερικού. Ωστόσο, αν δεν θέλετε να τον στερηθείτε, μπορείτε να φτιάχνετε τον κιμά στο σπίτι και να ψήνετε πολύ καλά τα μπιφτέκια.

3. Στο ιχθυοπωλείο
Τα ψάρια και τα θαλασσινά αλλοιώνονται πολύ εύκολα, επειδή έχουν από τη φύση τους αυξημένη μικροβιακή χλωρίδα. Η δυσάρεστη μυρωδιά, η άσχημη εμφάνιση και η γλοιώδης αίσθηση που αφήνουν όταν τα πιάνετε είναι σημάδια αλλοίωσης. Τα θαλασσινά, και ιδιαίτερα τα οστρακοειδή, μπορεί να περιέχουν υψηλές ποσότητες τοξινών, παρά το γεγονός ότι με το μάτι φαίνονται απόλυτα υγιή, καθώς οι τοξίνες δεν ανιχνεύονται εξ όψεως. Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να πληρούνται αυστηροί κανόνες υγιεινής όσον αφορά τη συντήρηση, τη διάθεση και την κατανάλωσή τους. Γι’ αυτό θυμηθείτε:
• Η διατήρησή τους σε συνθήκες ψύξης να μην υπερβαίνει τις 4 ημέρες από την αλίευσή τους.
• Να καταναλώνονται κατά προτίμηση βραστά ή ψητά, καθώς τα ωμά ή τα μη επαρκώς βρασμένα έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι παθογόνα.
• Η κατανάλωση των οστρακοειδών είναι καλύτερα να γίνεται όταν είναι ακόμα ζωντανά.


Aναγνωρίστε το αλλοιωμένο παγωτό

Μην αγοράζετε παγωτά που εμφανίζουν ελαττώματα στη συσκευασία τους (π.χ. παραμορφωμένες ή διαρρηγμένες συσκευασίες), γιατί αυτό μπορεί να δηλώνει είτε προβλήματα στη λειτουργία του καταψύκτη, οπότε το παγωτό έχει εν μέρει αποψυχθεί και επανακαταψυχθεί, είτε λανθασμένους χειρισμούς από το προσωπικό στους τρόπους μεταφοράς, μεταχείρισης και διάθεσης των παγωτών στα σημεία πώλησης. Επίσης, πριν την κατανάλωση του παγωτού, παρατηρήστε αν υπάρχουν κρύσταλλοι στο εσωτερικό του. Oι μεγάλοι κρύσταλλοι πάγου αποτελούν ένδειξη ότι το παγωτό έχει λιώσει και ξαναπαγώσει, γεγονός που ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων. Όταν αγοράζετε χύμα παγωτό, ελέγξτε τις συνθήκες διατήρησής του στις βιτρίνες. Oι καταψύκτες θα πρέπει να λειτουργούν σε θερμοκρασίες μικρότερες από –18ο C, να μην είναι εκτεθειμένοι στον ήλιο και να κλείνουν ερμητικά.

Μέχρι να φτάσετε στον προορισμό των διακοπών σας, συχνά χρειάζεται να φάτε κάτι πρόχειρο από κυλικεία πλοίων, τρένων, καντίνες στο δρόμο κλπ. Oι παρακάτω συμβουλές θα σας φανούν χρήσιμες:
• Προσέχετε τα έτοιμα σάντουιτς που αγοράζετε να διατηρούνται στο ψυγείο.
• Έτοιμα σνακ (τυρόπιτες, σπανακόπιτες, πίτσες κλπ.) πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 60ο C, να σας δίνουν δηλαδή την εντύπωση ότι είναι πολύ ζεστά.
• Τα σουβλάκια (γύρος, καλαμάκια) πρέπει να είναι καλοψημένα.
• Σαλάτες που διατίθενται σε σάλαντ μπαρ πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξη.
• Τα ψυγεία με αναψυκτικά και εμφιαλωμένα νερά να μην είναι εκτεθειμένα στον ήλιο και να έχουν την κατάλληλη θερμοκρασία (μικρότερη από 7ο C).


Τι πρέπει να προσέχετε στις διακοπές
Όταν τρώτε έξω
Επειδή το καλοκαίρι κατά τη διάρκεια των διακοπών σας τρώτε συχνά έξω, πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα την ασφάλεια και την ποιότητα του φαγητού που καταναλώνετε. Η ζέστη, η πλημμελής υγιεινή, η μεγάλη ζήτηση και πολλές φορές η προσπάθεια για κέρδος μπορούν να θέσουν την υγεία σας σε κίνδυνο. Γι’ αυτό, καλό είναι, όταν δεν έχετε ξαναεπισκεφτεί κάποιο εστιατόριο ή ταβέρνα, να ελέγχετε:
• Την καθαριότητα του μαγαζιού μέσα κι έξω. Επιλέγετε καταστήματα που φαίνεται ότι εφαρμόζουν τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής για την ασφάλεια των τροφίμων (καθαρά πατώματα, τοίχοι και τραπεζομάντιλα, καθαρές τουαλέτες, απουσία εντόμων).
• Τον τόπο και τρόπο φύλαξης και αποθήκευσης των νωπών λαχανικών και φρούτων. Όταν αυτά εκτίθενται στο δυνατό ήλιο έξω από το μαγαζί, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αλλοιωθούν.
Όσον αφορά τώρα αυτά που θα παραγγείλετε, φροντίστε:
• Να είστε επιφυλακτικοί απέναντι στη γνώμη του σερβιτόρου, ο οποίος μπορεί να σας συστήσει κάποια πιάτα που δεν είναι πάντα τα πιο φρέσκα.
• Να μην παραγγέλνετε ορεκτικά που έχουν αλοιφές και σάλτσες αμφίβολης ποιότητας.
• Να αποφεύγετε την κατανάλωση κρέατος σε μορφή κιμά, όπως μπιφτέκια ή τηγανητά κεφτεδάκια, γιατί μπορεί εύκολα να νοθευτεί.
• Να προτιμάτε την κλασική αγγουροντομάτα ή χωριάτικη. Είναι σαφώς πιο καλή επιλογή από το μαρούλι, γιατί, ιδιαίτερα σε μέρη με πολύ κόσμο, είναι δύσκολο
το προσωπικό να δείξει την απαιτούμενη προσοχή και σχολαστικότητα στο πλύσιμό τους.
• Να μην καταναλώνετε φαγητά που έχουν ύποπτο χρώμα, μυρωδιά και γεύση.
• Να ζητάτε πάντα το κρέας, το κοτόπουλο και τα ψάρια να είναι καλοψημένα.
• Να προτιμάτε φαγητά της ώρας, γιατί τα μαγειρευτά μπορεί να μην έχουν παρασκευαστεί την ίδια μέρα.


Σπίτι
Mυστικά για την καλή συντήρηση των τροφίμων

1. Στο ντουλάπι
Τοποθετήστε τα παλιότερα τρόφιμα πιο μπροστά, για να τα χρησιμοποιήσετε πρώτα.
• Κολλήστε σε όλα τα δοχεία που αποθηκεύετε τρόφιμα την ημερομηνία που τα αγοράσατε, καθώς και την ημερομηνία λήξης που αναγράφονταν στη συσκευασία.
• Πετάξτε όλα τα τρόφιμα που έχουν λήξει.
• Βάλτε το λάδι σε σκουρόχρωμα γυάλινα δοχεία και φυλάξτε το στο ντουλάπι.
• Τα τρόφιμα που περιέχουν ελάχιστο νερό, όπως τα όσπρια, το ρύζι, τα μακαρόνια κλπ., δεν χαλάνε εύκολα, γιατί το ποσοστό υγρασίας τους είναι πολύ μικρό και έτσι δεν μπορούν να αναπτυχθούν μικρόβια, αλλοιώνονται όμως με το πέρασμα του χρόνου. Αν βγάλουν μαμούνια, σημαίνει ότι είναι ακατάλληλα για κατανάλωση.

2. Όταν μαγειρεύετε
Aρκετά ωμά τρόφιμα από τη φύση τους κουβαλάνε παθογόνους μικροοργανισμούς. Tέτοια τρόφιμα μπορεί να είναι το κοτόπουλο, τα αυγά, το κόκκινο κρέας. Η καλή λοιπόν θερμική τους επεξεργασία (ψήσιμο, βράσιμο) σκοτώνει τους μικροοργανισμούς αυτούς. Για να βεβαιωθείτε ότι το φαγητό θα είναι καλοψημένο, πρέπει να ξεπαγώσετε καλά τα κατεψυγμένα κρέατα ή ψάρια προτού τα μαγειρέψετε. Αν τα κάνετε ψητά, γυρίζετέ τα συχνά για να ψηθούν ομοιόμορφα και στο εσωτερικό τους.
• Τα ψημένα τρόφιμα που φυλάσσετε στο ψυγείο σας πρέπει να ζεσταίνονται πολύ καλά πριν καταναλωθούν. Mε αυτό τον τρόπο, προστατεύεστε από τα μικρόβια που πιθανόν να αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της φύλαξής τους. Όλα τα μέρη του τροφίμου πρέπει να φτάσουν τουλάχιστον στους 70ο C. Απαράβατος κανόνας είναι να μη ζεσταίνετε το φαγητό πάνω από μία φορά.


3. Στο ψυγείο
Μη φορτώνετε με πολλά πράγματα το ψυγείο, γιατί ανεβαίνει η θερμοκρασία του και μη στοιβάζετε το ένα τρόφιμο πάνω στο άλλο, γιατί εμποδίζετε την ομοιόμορφη ψύξη τους.
• Επειδή στην πόρτα του ψυγείου η ψύξη δεν είναι τόσο δυνατή όσο στα υπόλοιπα μέρη του, προτιμάτε να βάζετε εκεί τα προϊόντα μακράς διαρκείας (π.χ. αναψυκτικά, μπίρες, χυμούς κλπ.) και τα πιο ευπαθή (π.χ. γάλα, γιαούρτι κλπ.) στα ράφια.
• Όταν τοποθετείτε στο ψυγείο μεγάλη ποσότητα ζεστού φαγητού, έχετε υπόψη σας ότι αυτό καθυστερεί να κρυώσει στο κέντρο, με αποτέλεσμα να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται τα μικρόβια, γεγονός που μπορεί να καταστήσει το τρόφιμο αυτό επικίνδυνο για τροφική δηλητηρίαση.
• Αποθηκεύετε τα ευπαθή προϊόντα -ή αυτά που θέλετε να διατηρήσετε περισσότερο- στο ψυχρότερο μέρος του ψυγείου (ψυχρότερα ράφια θεωρούνται αυτά που βρίσκονται κοντά στην κατάψυξη).
•Τα μαλακά ή φρέσκα τυριά (κατίκι, γαλοτύρι), αν είναι συσκευασμένα, διατηρούνται στο ψυγείο μέχρι την ημερομηνία λήξης τους. Αν τα αγοράσετε χύμα, μην τα κρατάτε πάνω από 10 μέρες στο ψυγείο.
• Τα τυριά άλμης (φέτα, τελεμές, δανέζικα) καλό είναι να τα καταναλώνετε εντός μίας εβδομάδας από την αγορά τους. Αν τα διατηρήσετε σε άλμη, θα κρατήσουν περισσότερο, αλλά πρέπει να τα καλύπτει τελείως.
• Τα κρέατα, τα ψάρια και τα θαλασσινά μπορούν να φυλάσσονται στο ψυγείο το πολύ 2 μέρες. Το ιδανικότερο όμως είναι -αν δεν καταναλωθούν άμεσα- να μπαίνουν απευθείας στην κατάψυξη.
• Το βούτυρο, όταν είναι καλά σκεπασμένο, μπορεί να συντηρηθεί στο ψυγείο 1-2 μήνες. Αν αλλάξει χρώμα, αρχίσει να μυρίζει και εμφανίσει μούχλα, είναι ακατάλληλο για κατανάλωση.
•Τα φρούτα πρέπει να φυλάσσονται, όταν είναι ώριμα, στα ράφια που βρίσκονται μακριά από την κατάψυξη.
•Τα λαχανικά διατηρούνται καλύτερα στα ψυχρότερα μέρη του ψυγείου. Τα φρούτα και τα λαχανικά πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο χωρίς να έχουν πλυθεί.
• Τα αυγά πρέπει να μπαίνουν (χωρίς ρωγμές και σπασίματα) στα ψυχρότερα μέρη του ψυγείου, χωρίς προηγουμένως να έχουν πλυθεί. Διατηρούνται περίπου 3-4 εβδομάδες στη συντήρηση, ενώ τα βρασμένα 3-4 μέρες.
• Το συχνό και παρατεταμένο άνοιγμα του ψυγείου το καλοκαίρι μπορεί να επηρεάσει τη συντήρηση των τροφίμων.

O δεκάλογος της σωστής πρόληψης
1. Πλένετε πάντα καλά τα χέρια σας όταν πρόκειται να έρθουν σε επαφή με τροφή και ιδίως αφού χειριστείτε νωπά κρέατα.
2. Χρησιμοποιείτε διαφορετικά εργαλεία (μαχαίρια, επιφάνειες κοπής) για ωμά κρέατα και ψημένα τρόφιμα. Πλένετέ τα επίσης σχολαστικά έπειτα από κάθε χρήση.
3. Απολυμαίνετε με αραιό διάλυμα χλωρίου το νεροχύτη και τους πάγκους της κουζίνας.
4. Διατηρείτε τα παγωμένα τρόφιμα πάντα παγωμένα και τα ζεστά πάντοτε ζεστά. Με άλλα λόγια, τα είδη του ψυγείου πρέπει γρήγορα να μπαίνουν (κατάλληλα συσκευασμένα) στο ψυγείο ή στην κατάψυξη και τα ψημένα να καταναλώνονται εντός δύο ωρών ή να μπαίνουν στο ψυγείο, ιδίως το καλοκαίρι, αφού τα μικρόβια αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται όταν ένα ψημένο τρόφιμο αφήνεται να κρυώσει σε θερμοκρασία δωματίου.
5. Πλένετε προσεκτικά φρούτα και λαχανικά κάτω από τρεχούμενο νερό (δεν απαιτείται η χρήση σαπουνιού ή απορρυπαντικού).
6. Μην αφήνετε το ωμό κρέας να ακουμπά ή να στάζει σε άλλα τρόφιμα.
7. Μην προσθέτετε σάλτσα ή μαρινάτα σε ψημένο κρέας την οποία είχατε πρώτα χρησιμοποιήσει σε ωμό.
8. Χρησιμοποιείτε ασφαλές νερό τόσο για την πόση όσο και για τον πάγο και το επιμελές πλύσιμο των τροφών.
9. Aποφεύγετε την παρασκευή ειδών ζαχαροπλαστικής που δεν ψήνονται και στα οποία χρησιμοποιούνται ωμά αυγά.
10. Όταν ξεπαγώνετε τρόφιμα, η απόψυξη πρέπει να γίνεται στο ψυγείο, στους 4ο C, για να παρεμποδιστεί η ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων. Αν βιάζεστε, η απόψυξη μπορεί να γίνεται μέσα σε κρύο νερό ή στο φούρνο μικροκυμάτων, με την προϋπόθεση όμως ότι πρέπει να μαγειρεύονται αμέσως μετά την απόψυξη.


4 Ερωτήσεις για την αντιμετώπιση των τροφικών δηλητηριάσεων

1. Τροφική δηλητηρίαση παθαίνουμε μόνο αν φάμε χαλασμένο φαγητό;
Το χαλασμένο φαγητό είναι η πιο συχνή αιτία τροφικής δηλητηρίασης, ωστόσο δεν είναι η μόνη. Συγκεκριμένα, οι τροφικές δηλητηριάσεις προκαλούνται από την κατανάλωση μολυσμένων τροφών ή ποτών και οφείλονται σε βακτήρια, ιούς ή παράσιτα, τα οποία είτε αναπτύχθηκαν πάνω σε μη καλοσυντηρημένα τρόφιμα είτε επιμόλυναν τα τρόφιμα εξαιτίας κακών συνθηκών υγιεινής. Τέτοιοι μικροοργανισμοί είναι τα κολοβακτηρίδια, η σαλμονέλα, ο σταφυλόκοκκος, η λιστέρια, η σιγκέλα και διάφορα άλλα που μπορούν να μολύνουν μια μεγάλη ποικιλία τροφίμων. Σοβαρές και άκρως επικίνδυνες για τη ζωή μας τροφικές δηλητηριάσεις μπορεί να πάθουμε και από την κατανάλωση τροφών που από τη φύση τους έχουν δηλητηριώδεις ουσίες, όπως για παράδειγμα ορισμένα είδη μανιταριών.

2. Ποια είναι τα συμπτώματα μιας τροφικής δηλητηρίασης;
Τα συμπτώματα μιας τροφικής δηλητηρίασης ποικίλλουν γιατί εξαρτώνται συνήθως από το μικρόβιο που την προκάλεσε. Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι η ναυτία, ο εμετός, η διάρροια, ο πόνος στην κοιλιά, η ατονία. Σε πιο σοβαρές τροφικές δηλητηριάσεις μπορεί να εμφανιστούν και αιμορραγικές προσμείξεις στις διαρροϊκές κενώσεις, πονοκέφαλος, πυρετός, αίσθημα αδυναμίας και αρθραλγίες. Η ένταση επίσης των συμπτωμάτων θα εξαρτηθεί από τη φυσική σας κατάσταση και από την ποσότητα του μικροβίου ή της τοξίνης που θα πάρετε. Όσο, δηλαδή, μεγαλύτερη ποσότητα μολυσμένης τροφής καταναλώσετε, τόσο πιο σοβαρή θα είναι και η δηλητηρίαση που θα πάθετε.

3. Αν φάμε αλλοιωμένη τροφή σήμερα, μπορεί να αρρωστήσουμε αύριο;
Τα συμπτώματα της δηλητηρίασης δεν εμφανίζονται αμέσως μετά τη λήψη της μολυσμένης τροφής. O χρόνος εκδήλωσης ποικίλλει ανάλογα και πάλι με το μικρόβιο που την έχει προκαλέσει. Μπορεί, να εκδηλωθούν 30 λεπτά μετά, αλλά και έπειτα από μία ή δύο μέρες ή και περισσότερες. Αυτό σημαίνει ότι κάποιες φορές χρειάζεται να αναζητήσετε τα αίτια σε τροφές που καταναλώσατε λίγες μέρες πριν. Oι ενοχλήσεις, πάντως, διαρκούν μία ή δύο μέρες, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να φτάσουν και τις δέκα.

4. Να πάω στο γιατρό ή θα περάσει από μόνη της;
Τις περισσότερες φορές η τροφική δηλητηρίαση περνάει χωρίς να απαιτείται ιατρική υποστήριξη. Αρκεί να πίνετε νερό για να αντικαταστήσετε τα υγρά που χάθηκαν με τους εμετούς και τις διάρροιες και να ακολουθήσετε μια ελαφριά δίαιτα με περιορισμένα λιπαρά και φυτικές ίνες, που επιβαρύνουν το έντερο. Έτσι, καλό είναι, όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, να αποφεύγετε τα πράσινα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια και τα γαλακτοκομικά. Αν όμως έχετε επίμονο υψηλό πυρετό, διάρροιες που διαρκούν πάνω από τρεις μέρες, συχνούς εμετούς και δείγματα αφυδάτωσης (στεγνή γλώσσα κλπ.), τότε θα πρέπει να απευθυνθείτε στο γιατρό. Αν μάλιστα εμφανίσετε υπόταση και σύγχυση, η προσφυγή σας στο γιατρό ή στο νοσοκομείο θα πρέπει να είναι άμεση.

κράμπες


Πρόκειται για ακούσιες και επώδυνες συσπάσεις των μυών που εμφανίζονται κυρίως στα πόδια και πιο σπάνια στα χέρια, στον αυχένα, καθώς επίσης στην περιοχή του θώρακα και της κοιλιάς. Στα σημεία όπου εμφανίζονται οι κράμπες συγκεντρώνονται κάποιες ουσίες, όπως το γαλακτικό οξύ, που προκαλούν τοπικά σκλήρυνση και συρρίκνωση της μυϊκής μάζας, καθώς και έντονο πόνο. Πιο επιρρεπείς στις κράμπες είναι οι υπέρβαροι, οι αγύμναστοι και οι ηλικιωμένοι.



• Πίνετε αρκετό νερό, ώστε ο οργανισμός σας να έχει επάρκεια σε ηλεκτρολύτες και μεταλλικά στοιχεία.
• Μην εκτίθεστε πολλές ώρες στη ζέστη και στον ήλιο ή στο πολύ κρύο.
• Κάντε προθέρμανση πριν τη γυμναστική και στο τέλος ασκήσεις χαλάρωσης. Ειδικά, αν δεν είστε αρκετά γυμνασμένοι, οι πιθανότητες να εμφανίσετε κράμπες είναι πολύ περισσότερες σε σχέση με κάποιον που είναι προπονημένος.
• Πριν πέσετε για ύπνο, κάντε αρκετές διατάσεις στα πόδια σας, για να τονώσετε την κυκλοφορία του αίματος.



Oι βασικές αιτίες για την εκδήλωσή τους είναι, όπως αναφέραμε και στην εισαγωγή, η κακή κυκλοφορία του αίματος, καθώς και η έλλειψη ηλεκτρολυτών (κάλιο, νάτριο) και μεταλλικών στοιχείων (ασβέστιο, φώσφορος, μαγνήσιο). Όλα αυτά μπορεί να προκύψουν υπό ορισμένες συνθήκες. Πιο συγκεκριμένα, όταν:
• O ανθρώπινος οργανισμός εκτίθεται σε πολύ υψηλές ή πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
• Καταπονούνται υπερβολικά οι μύες κατά τη διάρκεια άσκησης ή εργασίας.
• Μια γυναίκα βρίσκεται σε περίοδο εγκυμοσύνης.
• O οργανισμός παρουσιάζει αφυδάτωση.
• Έχουμε καταναλώσει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ.



Εάν οι κράμπες επιμένουν, ενδέχεται να αποτελούν και συμπτώματα κάποιας πάθησης. Μπορεί, δηλαδή, να οφείλονται σε προβλήματα του θυρεοειδούς αδένα ή σε άλλα ενδοκρινικά προβλήματα, σε αρτηριοσκλήρυνση, σε σακχαρώδη διαβήτη, σε αναιμία, καθώς και σε παθήσεις του νευρομυϊκού συστήματος, όπως η νόσος του Πάρκινσον. Για την εκδήλωσή τους μπορεί να ευθύνεται και η λήψη ορισμένων φαρμάκων. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα διουρητικά χάπια, που βοηθούν στην αντιμετώπιση της υπέρτασης αλλά προκαλούν απώλεια καλίου, τα αντιόξινα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για τις στομαχικές διαταραχές και ορισμένα φάρμακα που χορηγούνται για την καταπολέμηση νεοπλασιών.



Μετά τη γυμναστική: Αν σας «πιάσει» κράμπα στη γάμπα, πιάστε τα δάχτυλα του συγκεκριμένου ποδιού και τεντώστε τα προς τα πάνω, μέχρι το πόδι σας να χαλαρώσει εντελώς. Διαφορετικά, αν δεν νιώθετε έντονο πόνο, προσπαθήστε να ρίξετε όλο το βάρος του σώματός σας στα δάχτυλα του ποδιού σας, μέχρι να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση. Αφού λοιπόν χαλαρώσει, για να τονώσετε την κυκλοφορία του αίματος στην περιοχή, κάντε ελαφρύ μασάζ. Για πιο άμεση ανακούφιση, μπορείτε να βάλετε μια θερμαντική κρέμα ή ένα θερμό επίθεμα. Παράλληλα, πιείτε λίγο δροσερό νερό ή ένα ισοτονικό ποτό.
Στον καύσωνα: Εάν πάθετε τη λεγόμενη «θερμική κράμπα» -κυρίως στη γάμπα-, καθίστε σε ένα σκιερό και δροσερό μέρος και πιείτε νερό. Μετά, κάντε τις κινήσεις που έχουμε ήδη περιγράψει, για να χαλαρώσει ο μυς.
Μέσα στη θάλασσα: Αν κολυμπάτε στα βαθιά και σας πιάσει κράμπα στο πόδι, γυρίστε ανάσκελα και προσπαθήστε με τα δάχτυλα του χαλαρού σας ποδιού να τεντώσετε το πόδι που έχει πάθει την κράμπα, πιέζοντάς το στην περιοχή των δαχτύλων. Αν δεν τα καταφέρετε, κολυμπήστε αργά προς την ακτή, σε ύπτιο στυλ. Όταν βγείτε στην παραλία, είτε μόνοι σας είτε με τη βοήθεια κάποιου άλλου, κάντε διατάσεις στο σημείο της κράμπας ή ελαφρύ μασάζ.

νεφρά


Eίναι από τα πιο σημαντικά όργανα του σώματος και αποτελούν τα φυσικά φίλτρα του οργανισμού, που βοηθούν στην αποτοξίνωσή του και γενικότερα στη διατήρηση της καλής μας υγείας. Tα νεφρά μας, ως γνωστόν, καθαρίζουν το αίμα, φιλτράρουν και αποβάλλουν το νερό και τις ουσίες που δεν είναι απαραίτητες στον οργανισμό, εκκρίνουν αλλά και αδρανοποιούν ορμόνες, ρυθμίζουν το νερό και τις χημικές ουσίες, απομακρύνουν φάρμακα και τοξίνες από το αίμα. Aν, λοιπόν, υποστούν κάποια βλάβη, τότε δυσκολεύονται ή αδυνατούν να εκτελέσουν τις βασικές αυτές λειτουργίες, με αποτέλεσμα να προκληθούν διάφορες επιπλοκές, συχνά απειλητικές για τη ζωή μας.


Δεν υπάρχουν τροφές που επιβαρύνουν άμεσα τη λειτουργία των νεφρών μας. Eίναι όμως πολύ σημαντικό όσοι υποφέρουν από υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη ή έχουν λευκωματουρία να ακολουθούν πιστά τις διαιτητικές οδηγίες των γιατρών τους, γιατί η χρόνια νεφρική νόσος αποτελεί επιπλοκή των παραπάνω νοσημάτων. Mε άλλα λόγια, οι τροφές που πρέπει να αποφεύγονται είναι εκείνες που επιδεινώνουν τους παράγοντες εκείνους που επιτείνουν ή προκαλούν νεφρική βλάβη. Eίναι σκόπιμο, λοιπόν, κάποιος που έχει υπέρταση να αποφεύγει την υπερκατανάλωση αλατιού και να διατηρεί καλά ρυθμισμένη την αρτηριακή του πίεση, κάποιος που έχει σάκχαρο να αποφεύγει τα γλυκά και να ελέγχει τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα του, κάποιος που έχει νεφρολιθίαση (πέτρα στα νεφρά) να αποφεύγει την υπερκατανάλωση τροφών πλούσιων σε ασβέστιο, όπως γαλακτοκομικά προϊόντα κλπ. Ένα διαιτολόγιο που περιέχει τρόφιμα από όλες τις ομάδες τροφίμων στις σωστές ποσότητες είναι αυτό που χρειάζεται.


Tα κυριότερα φάρμακα που η παρατεταμένη και αλόγιστη χρήση τους μπορεί να βλάψει τα νεφρά μας είναι:
•Tα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, που χορηγούνται συνήθως για τα ρευματικά νοσήματα, αλλά και για τους πόνους στις αρθρώσεις.
•Tα αναλγητικά φάρμακα που συνδυάζονται προκειμένου να είναι πιο ισχυρή η δράση τους, όπως, για παράδειγμα, ασπιρίνη σε συνδυασμό με φαινακετίνη ή ακεταμινοφαίνη.
•Tα αντιβιοτικά του τύπου των αμινογλυκοσιδών, που είναι ενδοφλέβια αντιβιοτικά. Eυτυχώς, βέβαια, τα αντιβιοτικά αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως στα νοσοκομεία, οπότε είναι ελεγχόμενη η χορήγησή τους. •Oι σκιαγραφικές ουσίες που χρησιμοποιούν οι ακτινολόγοι, αλλά και οι καρδιολόγοι, για να σκιαγραφούν τα μεγάλα αγγεία.


Oι περισσότεροι έχουμε την εντύπωση ότι η μεγάλη κατανάλωση «καθαρίζει» τα νεφρά μας. Tα πράγματα, όμως, δεν είναι ακριβώς έτσι. Oι ειδικοί συμβουλεύουν να πίνουμε μόνο όσο νερό χρειαζόμαστε. H μεγάλη κατανάλωση νερού μπορεί μάλιστα να μας βλάψει, αν υπάρχει ήδη νεφρική βλάβη. Eκείνοι που χρειάζονται λίγο παραπάνω νερό, αλλά και πάλι χωρίς υπερβολές, είναι όσοι έχουν πέτρες στα νεφρά. Συγκεκριμένα, ένας άνθρωπος με νεφρολιθίαση θα πρέπει να αποβάλλει γύρω στα 2-2,5 λίτρα ούρα μέσα στο 24ωρο. Eπομένως, θα πρέπει να αυξήσει ανάλογα και την πρόσληψη υγρών. Aυτό που πρέπει επίσης να προσέξει είναι η κατανάλωση νερού και άλλων υγρών να μη γίνεται μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά και κατά τη διάρκεια της νύχτας.


Στο πλαίσιο της πρόληψης, θα πρέπει να ελέγχουμε την κατάσταση των νεφρών μας. Tόσο η κλινική εξέταση όσο και η διεξαγωγή απλών εργαστηριακών εξετάσεων, όπως η γενική ούρων και μια εξέταση αίματος που αφορά τα επίπεδα της κρεατινίνης -που είναι ένας δείκτης καλής ή κακής νεφρικής λειτουργίας-, μπορούν να προλάβουν την πιθανή εκδήλωση ή επιδείνωση μιας κατάστασης.


Oι παθήσεις των νεφρών, εκτός από τη νεφρολιθίαση, δεν πονάνε, οπότε δυστυχώς δεν μας ειδοποιούν έγκαιρα. Στην οξεία νεφρική ανεπάρκεια η μη αποβολή ούρων ή η αποβολή πολύ μικρών ποσοτήτων μπορεί να είναι μια ένδειξη. Ένα άλλο σύμπτωμα, επίσης, μπορεί να είναι τα οιδήματα (πρηξίματα) που εμφανίζονται μετά τον ύπνο -συνήθως το πρωί- στα βλέφαρα, και τα οποία μετά την έγερση και το περπάτημα εμφανίζονται στα πόδια. Στη χρόνια νεφρική βλάβη ένα σύμπτωμα που πρέπει να μας ανησυχήσει είναι οι συχνές ουρήσεις με μεγάλη ποσότητα ούρων, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας, όταν μάλιστα δεν έχει προηγηθεί μεγάλη κατανάλωση υγρών.


• Όσον αφορά τις οξείες νεφρικές βλάβες, που συνήθως προκαλούνται από κατάχρηση νεφροτοξικών φαρμάκων, ευτυχώς στις περισσότερες περιπτώσεις αποκαθίστανται, αρκεί να διαγνωστούν νωρίς και να αντιμετωπιστούν.
• Oι χρόνιες, όμως, νεφρικές βλάβες είναι μη αναστρέψιμες. Άλλες εξελίσσονται με αργό ρυθμό και άλλες με πιο γρήγορο. Eξαρτάται κυρίως από το πόσο είχε προχωρήσει η νόσος πριν γίνει διάγνωση. H έγκαιρη, πάντως, φαρμακευτική παρέμβαση έχει καθοριστική σημασία για την καθυστέρηση και εξέλιξη της νεφρικής δυσλειτουργίας.


Όσοι έχουν υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη, όσοι έχουν κληρονομικό ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης και νεφρικής νόσου, όσοι είναι παχύσαρκοι
και καπνιστές, καθώς και όσοι υποφέρουν από άλλες νεφροπάθειες (νεφρολιθίαση, σπειραματικές παθήσεις των νεφρών, πολυκυστική νόσο των νεφρών) θεωρείται ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη χρόνιας νεφρικής νόσου. Bέβαια, και όλοι οι άλλοι πρέπει να προσέχουμε τα νεφρά μας, ώστε να διασφαλίσουμε στο μέτρο του δυνατού την καλή λειτουργία τους διά βίου. Aυτό θα το πετύχουμε αν λάβουμε κάποια προληπτικά μέτρα.


Περισσότεροι από 500 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ή περίπου 1 στους 10 ενηλίκους στο γενικό πληθυσμό πάσχουν από κάποια μορφή χρόνιας νεφρικής νόσου.