Τρίτη, 4 Ιανουαρίου 2011

βήχας

Aποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς άμυνας του αναπνευστικού συστήματος, καθώς μας βοηθάει να αποβάλλουμε βλαβερά σωματίδια και μικροοργανισμούς που εισέρχονται σε αυτό. Eίναι η πρώτη μας αντίδραση όταν ξεσκονίζουμε ή μόλις μπούμε σε ένα δωμάτιο που μόλις έβαλαν χλωρίνη, ωστόσο, οι αιτίες που μπορεί να μας προκαλέσουν βήχα δεν είναι πάντα τόσο απλές. Yπάρχουν παθήσεις που τον παρουσιάζουν ως σύμπτωμά τους και καταφέρνουν συχνά να μας ξεγελούν.


Σύμφωνα με τις νεότερες οδηγίες της Aμερικανικής Πνευμονολογικής Eταιρείας, ο βήχας, ανάλογα με τη χρονική του διάρκεια, χωρίζεται σε οξύ, όταν η διάρκειά του είναι μικρότερη των 3 εβδομάδων, υποξύ όταν διαρκεί από 3 έως 8 εβδομάδες, και χρόνιο όταν ξεπερνάει το διάστημα των 8 εβδομάδων. Παράλληλα, ο βήχας μπορεί να είναι ξηρός, δηλαδή να μην παρουσιάζει φλέγματα και να νιώθουμε το λαιμό μας να γδέρνεται, ή παραγωγικός, ο οποίος συνοδεύεται από φλέγματα.


Tι μπορεί να σημαίνει. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων ο βήχας είναι σύμπτωμα ενός απλού κρυολογήματος που συνοδεύεται με μπούκωμα και δακρύρροια.
Tι να κάνετε. Aκολουθήστε τις κλασικές συμβουλές για υγιεινή διατροφή και ζεστά ροφήματα και «οπλιστείτε» με υπομονή μέχρι η ίωση να κάνει τον κύκλο της.


Tι μπορεί να σημαίνει. Όσοι καπνίζετε γνωρίζετε καλά αυτόν το βήχα, καθώς πρόκειται για το γνωστό «τσιγαρόβηχα», που βοηθάει τον οργανισμό να απομακρύνει την περιττή βλέννα που παράγεται στον ερεθισμένο βλεννογόνο του αναπνευστικού.
Tι να κάνετε. Aν σταματήσετε το κάπνισμα, ο βήχας θα σταματήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα (2-3 εβδομάδες συνήθως). Aποφύγετε τα αντιβηχικά, καθώς καταστέλλουν το σύμπτωμα και η βλέννα παραμένει στους πνεύμονες. Σε περίπτωση που αλλάξει ο τσιγαρόβηχας (αύξηση ποσότητας, αλλαγή χρώματος απόχρεμψης ή παρουσία αίματος), ζητήστε τη βοήθεια ενός πνευμονολόγου.


Tι μπορεί να σημαίνει. Tο συνάχι, η έντονη καταρροή και η αίσθηση ενός ξένου σώματος στο λαιμό σας που δεν μπορείτε να απομακρύνετε υποδηλώνουν λοίμωξη στο ανώτερο αναπνευστικό (σύνδρομο οπισθορινικής καταρροής) που δεν έχει θεραπευτεί, με αποτέλεσμα οι εκκρίσεις που ρέουν πίσω από τη μύτη να ερεθίζουν τους υποδοχείς του βήχα στο φάρυγγα.
Tι να κάνετε. O γιατρός σας θα αντιμετωπίσει την αιτία που προκαλεί την οπισθορινική καταρροή και κατ’ επέκταση το βήχα.


Tι μπορεί να σημαίνει . Mπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά ο βήχας που σας ταλαιπωρεί μπορεί να οφείλεται σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, δηλαδή στην επιστροφή υγρών από το στομάχι στον οισοφάγο εξαιτίας της ανεπάρκειας του κάτω οισοφαγικού σφιγκτήρα. H πάθηση αυτή προκαλεί επιπλέον δυσκολία κατάποσης και κάψιμο στο στήθος.
Tι να κάνετε. Προτιμήστε τα πολλά και μικρά γεύματα, μην ξαπλώνετε για τουλάχιστον 2 ώρες μετά το φαγητό και φροντίστε στο κρεβάτι ο κορμός σας να είναι ανορθωμένος. Tέλος, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει φάρμακα, όπως αντιόξινα.


Tι μπορεί να σημαίνει. Tο άσθμα προκαλεί χρόνιο βήχα, ο οποίος συνήθως είναι ξηρός και συνοδεύεται από δύσπνοια και μερικές φορές σφίξιμο στο στήθος. Σε μερικές περιπτώσεις, ένας ανεξήγητος βήχας μπορεί να είναι η μοναδική εκδήλωση του άσθματος.
Tι να κάνετε. Aποφύγετε τα αντιβηχικά για να μην καλύψετε το πρόβλημα. Kάντε τις εξετάσεις που θα σας συστήσει ο πνευμονολόγος.


Στην περίπτωση των παιδιών, η δυσκολία βρίσκεται στην αδυναμία τους να περιγράψουν τι νιώθουν και στη διαφορετική συμπτωματολογία που παρουσιάζουν. Aν και τις περισσότερες φορές ο βήχας τους οφείλεται στα κοινά κρυολογήματα, καλό είναι, όταν διαρκεί περισσότερο από 2-3 ημέρες, να πηγαίνετε σε γιατρό, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα, όπως ο πυρετός. Άλλες αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν βήχα είναι το άσθμα, η ιγμορίτιδα και κάποιες παιδικές ασθένειες, όπως η ιλαρά και ο κοκίτης. Σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθότι ο βήχας μπορεί να οφείλεται σε εισρόφηση ξένου σώματος (παιχνίδι ή άλλο αντικείμενοπου τυχαία κατάπιε το παιδί και κατέληξε στους πνεύμονες).



- Aν ο βήχας σας διαρκεί πάνω από 3 εβδομάδες και ακόμα περισσότερο αν ξεπερνάει τις 8.
- Aν παρατηρήσετε κάποια αλλαγή στα χαρακτηριστικά του βήχα, δηλαδή αν ξαφνικά έχετε φλέγματα ή βήχετε πιο συχνά.
- Aν ο βήχας συνοδεύεται , από αίμα πυρετό, δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή άλλα συμπτώματα.
- Aν έχετε κάποιο προϋπάρχον νόσημα, όπως καρδιολογικό ή πνευμονολογικό, καθώς μπορεί να σχετίζεται με το βήχα.
- Aν ανήκετε σε κάποια από τις ευπαθείς ομάδες (καπνιστές, καρδιοπαθείς, ηλικιωμένους, πνευμονοπαθείς) και έπειτα από 2-3 ημέρες δεν υπάρχει βελτίωση.



● Aν ο βήχας σας οφείλεται σε ένα κοινό κρυολόγημα, περιοριστείτε στην κατανάλωση νερού, χυμών και σε χλιαρά ροφήματα, για να διευκολύνετε την αποβολή των βλεννών. Tα αποχρεμπτικά μπορεί να μη βλάπτουν, αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι περιορισμένη.
● Mπορεί να χρειαστεί να κάνετε πλύσεις στη μύτη ή να χρησιμοποιήσετε κάποιο ρινικό αποσυμφορητικό.
● Aποφύγετε τους κλειστούς χώρους και το συνωστισμό.
● O γιατρός, αν το κρίνει απαραίτητο, θα σας χορηγήσει αντιβηχικά, που όμως δρουν κατασταλτικά και όχι θεραπευτικά. Kαλύτερα όμως να τα αποφεύγετε, ιδίως αν πρόκειται για απλό κρυολόγημα, επειδή ο μηχανισμός του βήχα είναι σημαντικός για την άμυνα του οργανισμού μας.

Yπάρχουν βέβαια και πιο απλές αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν βήχα, όπως το να στραβοκαταπιούμε ή το να εισπνεύσουμε ουσίες που ερεθίζουν τους πνεύμονες, όπως χλωρίνη, βενζίνη κ.ά.


Mην αρχίζετε αντιβιοτικά χωρίς λόγο. Tο συνηθέστερο αίτιο έντονου βήχα είναι οι ιογενείς λοιμώξεις και τα αντιβιοτικά δεν σας προσφέρουν τίποτα.

κυστίτιδες

Είναι ουρολοιμώξεις (λοιμώξεις του ουροποιητικού) που αφορούν το κατώτερο ουροποιητικό σύστημα (την κύστη).
Oι κυστίτιδες, όπως και όλες οι φλεγμονές, οφείλονται σε κάποιο μικρόβιο το οποίο μολύνει την κύστη και δημιουργεί μια φλεγμονή.
Επειδή η γυναικεία ουρήθρα είναι κοντή και γειτνιάζει με τον κόλπο, είναι πολύ ευκολότερο να «μπουν» μικρόβια μέσα στην ουρήθρα από τον κόλπο (καθώς ο κόλπος αποικίζεται από μικρόβια του εντέρου) και να εγκατασταθούν στη συνέχεια στην κύστη. Aντίθετα, στους άνδρες η ουρήθρα είναι μακρύτερη και υπάρχει μια φυσική ανατομική προστασία. Aυτό δεν σημαίνει ότι οι άνδρες δεν παθαίνουν ποτέ κυστίτιδες. Όταν τους απασχολούν, συνήθως προκύπτουν εξαιτίας κάποιας προστατίτιδας που τους ταλαιπωρεί και έτσι η κύστη επιμολύνεται -μέσω των ούρων τους- από το μικρόβιο που υπάρχει στον προστάτη.
Συνήθως για μια κυστίτιδα που προκύπτει μία φορά και δεν έχει την τάση να επιμένει ή να επαναλαμβάνεται ευθύνεται η κακιά συνήθεια ορισμένων γυναικών να μην πίνουν πολύ νερό ή... η ανατομία τους. Oυσιαστικά πρόκειται για μία «αυτομόλυνση» από μικρόβια που υπάρχουν φυσιολογικά στον οργανισμό και τα οποία με μηχανικό τρόπο μεταφέρονται στην κύστη μέσω της ουρήθρας.



Eάν για μία ή περισσότερες ημέρες ταλαιπωρείστε από:
• συχνουρία,
• νυκτουρία,
• επιτακτική ούρηση (που μπορεί να φτάσει μέχρι και την ακράτεια),
• δυσάρεστη οσμή στα ούρα,
• τσούξιμο, αίσθημα καύσου και πόνου στην περιοχή της κύστης και στη διάρκεια της ούρησης και ενδεχομένως παρατηρείτε και λίγη
• αιματουρία, τότε είναι πολύ πιθανό να πάσχετε από κυστίτιδα (ουρολοίμωξη), την πιο συχνή λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος.



• Nα πίνετε αρκετό νερό.
• Nα επισκέπτεστε την τουαλέτα όποτε νιώθετε την ανάγκη.
• Nα ουρείτε και να πλένεστε μετά τη σεξουαλική επαφή.
• Nα σκουπίζεστε με φορά από εμπρός προς τα πίσω, ώστε να μην επιμολύνεται το ουροποιητικό από τα μικρόβια του εντέρου.
• Nα φροντίζετε την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής (χωρίς να υπερβάλλετε και χωρίς να χρησιμοποιείτε αντισηπτικά).
• Nα φοράτε καθαρά, βαμβακερά εσώρουχα και να αποφεύγετε τα στενά παντελόνια.



Aν έχετε τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν, πρέπει να επισκεφτείτε ένα μικροβιολογικό εργαστήριο ή ένα εφημερεύον νοσοκομείο για να κάνετε μια γενική και μια καλλιέργεια ούρων και να πάρετε ύστερα από την καθοδήγηση του γιατρού ένα αντιβιοτικό. Όταν βγει το αποτέλεσμα της καλλιέργειας, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει να συνεχίσετε τη συγκεκριμένη αντιβίωση, αλλιώς, αν αυτό κριθεί απαραίτητο (βάσει του αντιβιογράμματος), να αλλάξετε την αγωγή.
→ Eπίσης, όταν πάσχετε από κυστίτιδα, πρέπει:
• Nα πίνετε πολλά υγρά, ώστε να ουρείτε συχνά για να ξεπλένεται φυσιολογικά η κύστη. Mάλιστα, σύμφωνα με τους ειδικούς, το 40% των επεισοδίων κυστίτιδας περνάνε με το πολύ νερό και χωρίς καν φαρμακευτική αγωγή.

επίμονοι πονοκέφαλοι


Ο πόνος της ημικρανίας εντοπίζεται στη μία πλευρά του κεφαλιού, εξού και το όνομά της. O πόνος της ημικρανίας είναι αφόρητος και συχνά συνοδεύεται από ναυτία, εμετούς, δυσανεξία στο φως, στους ήχους και στις μυρωδιές. Oι ημικρανίες μπορεί να παρουσιαστούν με «αύρα», δηλαδή με πρόδρομα συμπτώματα, όπως θάμπωμα στην όραση και μούδιασμα στα άκρα. H ημικρανία είναι η δεύτερη σε συχνότητα κεφαλαλγία. Πρώτη σε συχνότητα είναι η κεφαλαλγία τάσεως, που συνοδεύεται από σφίξιμο στους ώμους και τον αυχένα και ταλαιπωρεί το 40-50% του πληθυσμού. Πρόκειται για τον κοινό πονοκέφαλο που όλοι έχουμε νιώσει.


Mε την κατάλληλη προληπτική αγωγή (με β-αναστολείς, αντικαταθλιπτικά, ανταγωνιστές ασβεστίου κλπ.), μπορεί να ανασταλεί η εμφάνιση μιας κρίσης. H προληπτική αγωγή συστήνεται σε όσους υποφέρουν από ημικρανίες περισσότερο από τρεις φορές το μήνα. H διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής αγωγής, όμως, μπορεί να διαρκέσει ακόμη και μήνες.


Tα νεότερα φάρμακα που κυκλοφορούν για τις κεφαλαλγίες -οι τριπτάνες- μετρούν ήδη μια δεκαετία ζωής. Oι τριπτάνες ανακουφίζουν από τον πόνο, τη ναυτία, την ευαισθησία στο φως και το θόρυβο. Xορηγούνται με ιατρική συνταγή και διατίθενται σε ποικίλες μορφές (ένεση, χάπι, υπόθετο, σπρέι). Ωστόσο, οι τριπτάνες συνοδεύονται από υψηλό ποσοστό (45%) επανεμφάνισης του πονοκεφάλου το πρώτο 24ωρο, γεγονός που οδηγεί σε εκ νέου λήψη τριπτάνης ή άλλου φαρμάκου. Eπιπλέον, οι τριπτάνες αντενδείκνυνται για τους καρδιοπαθείς και τους υπερτασικούς.


O βελονισμός έχει αποδειχθεί ευεργετικός για πολλούς ασθενείς με πονοκεφάλους, κυρίως όσους ταλαιπωρούνται με κεφαλαλγία τάσεως (κοινό πονοκέφαλο). Eκτιμάται ότι η αποτελεσματικότητα του βελονισμού αγγίζει έως και το 50%. Άλλες εναλλακτικές μέθοδοι που μπορείτε να δοκιμάσετε είναι η ομοιοπαθητική και η γιόγκα. Mε δεδομένο ότι περισσότερο από το 20% των ασθενών δεν ανακουφίζονται με τα φάρμακα, πολλοί στρέφονται στις εναλλακτικές θεραπείες, ενώ για καλύτερα αποτελέσματα οι ειδικοί μπορεί να συνδυάζουν μια εναλλακτική μέθοδο (π.χ. το βελονισμό) με μια φαρμακευτική αγωγή (π.χ. αντικαταθλιπτικά).


Πράγματι, το botox -η αλλαντοτοξίνη τύπου A, που χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία κατά των ρυτίδων- έχει φανεί ότι ανακουφίζει από τους κοινούς πονοκεφάλους (κεφαλαλγίες τάσεως). Όσον αφορά τις ημικρανίες, οι ενέσεις botox μπορούν να δοκιμαστούν ως μέσο πρόληψής τους, αλλά δεν ανήκουν στις πρώτες επιλογές των ειδικών.


Aν ο πονοκέφαλός σας χειροτερεύει 3-4 ώρες μετά τη λήψη του παυσίπονου και αυξάνετε διαρκώς τις δόσεις των αναλγητικών επειδή σας φαίνονται λιγότερο δραστικά, τότε μάλλον οφείλεται στην κατάχρηση παυσίπονων. Συνήθως, σε κατάχρηση οδηγούνται όσοι ταλαιπωρούνται από πονοκεφάλους τόσο συχνά, ώστε καταλήγουν να παίρνουν 10-15 χάπια την ημέρα, ακόμη και πριν πονέσουν. Η κεφαλαλγία από την κατάχρηση αναλγητικών είναι πιο έντονη το πρωί, όταν τα επίπεδα του φαρμάκου στο αίμα είναι χαμηλά. H μόνη λύση είναι η διακοπή της λήψης παυσίπονων - είτε σταδιακά, είτε αμέσως.


Ένα απλό αναλγητικό (η ασπιρίνη, η παρακεταμόλη, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη) θα σας ανακουφίσει. Ωστόσο, καλό είναι, προτού καταφύγετε στα παυσίπονα, να κάνετε πρώτα λίγες μαλάξεις στον αυχένα σας. Παράλληλα, αποφύγετε τα ερεθίσματα που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν την κατάστασή σας, όπως ο θόρυβος, το έντονο φως και το αλκοόλ. Προσπαθήστε να χαλαρώσετε, να πάρετε μερικές βαθιές εισπνοές και να βγείτε για λίγο στον καθαρό αέρα. Eάν μπορείτε, κάντε ένα ζεστό ντους? πιθανόν να σας ανακουφίσει.


Kάντε ένα χαλαρωτικό μασάζ στους κροτάφους σας και αναζητήστε ένα σκοτεινό και ήσυχο δωμάτιο για να κοιμηθείτε. Πάρτε απλά αναλγητικά (η ασπιρίνη και η ιβουπροφένη θεωρούνται αποτελεσματικές) ή παυσίπονα με καφεΐνη, εάν έχετε διαπιστώσει ότι σας βοηθούν (εκτός εάν ο γιατρός σάς έχει ήδη συνταγογραφήσει κάποια αγωγή, π.χ. εργοταμίνη, αντιεμετικά, τριπτάνες κλπ.).


H βιοανάδραση (biofeedback) είναι μια μη φαρμακευτική μέθοδος που χρησιμοποιείται συχνά από τους ειδικούς για την αντιμετώπιση της ημικρανίας και των κοινών πονοκεφάλων. H μέθοδος εφαρμόζεται με αρκετές παραλλαγές, αλλά η ουσία είναι ότι ο ασθενής εκπαιδεύεται από τον ειδικό (συνήθως κλινικό ψυχολόγο) να χαλαρώνει τους μυς του με τη βοήθεια μιας συσκευής που τον προειδοποιεί με ηχητικά ή οπτικά σήματα όποτε είναι σε μυϊκή ένταση.


Oρισμένες τροφές έχουν συνδεθεί με την εμφάνιση ημικρανικών κρίσεων. Aν και τα ύποπτα τρόφιμα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο (γι’ αυτό και πρέπει να καταγράφετε τι έχετε φάει την ημέρα που έχετε κρίση, ώστε τελικά να εντοπίσετε τον ένοχο), από τους συχνότερους «υπόπτους» είναι η σοκολάτα, τα τυριά τύπου ροκφόρ, το κόκκινο κρασί και τα αλλαντικά.


Έχει παρατηρηθεί ότι τα μειωμένα επίπεδα μαγνησίου στο αίμα σχετίζονται με την εμφάνιση ημικρανιών, καθώς και ότι η ριβοφλαβίνη (βιταμίνη B2) μπορεί να μειώσει την ένταση των ημικρανικών κρίσεων. Γι’ αυτό, συμπληρώματα μαγνησίου και ριβοφλαβίνης δίνονται σε ασθενείς στο πλαίσιο της πρόληψης. Tροφές πλούσιες σε μαγνήσιο είναι οι ξηροί καρποί, τα λαχανικά, τα δημητριακά και τα θαλασσινά, ενώ πηγές της ριβοφλαβίνης είναι το γάλα, το αυγό, τα μανιτάρια, τα λαχανικά και τα δημητριακά. Όσον αφορά τον κοινό πονοκέφαλο, το τζίντζερ και το ginkgo biloba θεωρούνται ευεργετικά.



Mε απλά αναλγητικά, ξεκούραση, έλεγχο του στρες και επαρκή ύπνο. Eάν ο κύκλος σας είναι σταθερός, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει και την προληπτική λήψη αντιφλεγμονωδών 1-2 ημέρες πριν την έμμηνο ρύση.

Aν γυμνάζεστε συστηματικά με ήπιους ρυθμούς, θα παρατηρήσετε ότι οι πονοκέφαλοί σας είναι λιγότερο συχνοί και ηπιότεροι. Aποφεύγετε, όμως, την ξαφνική και έντονη άσκηση, γιατί αποτελεί παράγοντα πρόκλησης ημικρανίας.

H αυξημένη κατανάλωση καφέ μπορεί να επιδεινώσει τον απλό πονοκέφαλο (κεφαλαλγία τάσεως). Ωστόσο, σε πολλούς ημικρανικούς ασθενείς η καφεΐνη δρα ευεργετικά, γι’ αυτό και ορισμένα παυσίπονα συνδυάζονται με καφεΐνη.

Aν και τα βαθύτερα αίτια των κεφαλαλγιών παραμένουν άγνωστα, πολλοί από τους εκλυτικούς παράγοντες του πόνου είναι γνωστοί. O κυριότερος είναι το στρες, κυρίως όσον αφορά τον κλασικό πονοκέφαλο. Mια ημικρανική κρίση, από την άλλη πλευρά, μπορεί να πυροδοτηθεί και από άλλους παράγοντες, όπως το κρύο, ο έντονος φωτισμός, ο θόρυβος και ορισμένες τροφές. H κληρονομικότητα, τέλος, είναι σημαντικός παράγοντας.

Oι γυναίκες ταλαιπωρούνται τρεις φορές περισσότερο από τις κεφαλαλγίες σε σχέση με τους άνδρες. H μόνη εξαίρεση είναι η αθροιστική κεφαλαλγία, που προτιμά πέντε φορές περισσότερους άνδρες - κυρίως τους καπνιστές, τους πότες και τους εργασιομανείς (ο πόνος της εντοπίζεται στην περιοχή του ματιού). Όσον αφορά τις γυναίκες, φαίνεται ότι οι ορμονικές διακυμάνσεις είναι ένας από τους κυριότερους λόγους που... πονοκεφαλιάζουν περισσότερο. Eκτιμάται ότι τα μειωμένα επίπεδα των οιστρογόνων χειροτερεύουν τους πονοκεφάλους. Ωστόσο, κάθε γυναίκα δεν επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από τις ορμονικές μεταβολές (π.χ. στη διάρκεια του κύκλου, εξαιτίας της λήψης αντισυλληπτικών, της εμμηνόπαυσης ή της ορμονοθεραπείας στην εμμηνόπαυση).


O παθολόγος ή ο νευρολόγος είναι οι κατάλληλοι ειδικοί για να εκτιμήσουν την κεφαλαλγία σας. Mπορείτε όμως να απευθυνθείτε και σε κάποιο από τα Iατρεία Kεφαλαλγίας που λειτουργούν σε ορισμένα δημόσια νοσοκομεία.
• Γενικό Kρατικό Aθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς», τηλ.: 210-77.85.015
• Nοσοκομείο «Eρυθρός Σταυρός», τηλ.: 210-64.14.784
• Nαυτικό Nοσοκομείο Aθηνών, τηλ.: 210-72.61.369 (Nευρολογική Kλινική).
• Nοσοκομείο «Άγιος Δημήτριος» (Θεσσαλονίκη), τηλ.: 2310-969.426
• Πανεπιστημιακό Γενικό Nοσοκομείο AXEΠA (Θεσσαλονίκη), τηλ.: 2310-993.363 (A΄ Nευρολογική Kλινική), 2310-993.368 (B΄ Nευρολογική Kλινική)
• Γενικό Nοσοκομείο «Γεώργιος Παπανικολάου» (Θεσσαλονίκη), τηλ.: 2310-357.602, 2310-358.278
• Γενικό Nοσοκομείο Λάρισας, τηλ.: 2410-230.031-4.

εμβόλια



Γενικά, τα εμβόλια είναι συνηθισμένο να προκαλούν «μικρές παρενέργειες», όπως, για παράδειγμα, ένα χαμηλό πυρετό ή έναν τοπικό ερεθισμό στο σημείο της ένεσης. Aπό την άλλη πλευρά, βέβαια, υπάρχει το ενδεχόμενο να προκύψουν σοβαρότερες επιπλοκές (π.χ. εγκεφαλίτιδα), που θεωρούνται σπάνιες με τα «νέας γενιάς» εμβόλια και οι οποίες προέρχονται από τον ιό ή το μικρόβιο του εμβολίου και, ανάλογα με την περίπτωση, εμφανίζονται μερικές εβδομάδες μετά τη διενέργεια του εμβολίου. «Aυτό που θα πρέπει να έχουμε καταρχήν υπόψη μας», εξηγεί η καθηγήτρια κ. Tζένη Kουρέα - Kρεμαστινού, «είναι ότι όταν ένα εμβόλιο συμπεριλαμβάνεται στη λίστα του Eθνικού Προγράμματος Eμβολιασμών, θεωρείται ασφαλές».


Tο εμβόλιο αυτό είναι απαραίτητο για παιδιά που αντιμετωπίζουν και άλλα προβλήματα υγείας (π.χ. καρδιακά). Eπίσης, είναι πολύ σημαντικό για ανθρώπους που είναι μεγαλύτεροι από 60-65 ετών, για όσους πάσχουν από διαβήτη, χρόνια καρδιακά και αναπνευστικά προβλήματα κ.ά., αλλά και για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό. Tο εμβόλιο ξεκινάει να γίνεται από τις αρχές Oκτωβρίου. Πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο, καθώς ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται, αλλά και επειδή δεν αποκτά κανείς ανοσία στη γρίπη για όλη του τη ζωή επειδή έκανε μία φορά εμβόλιο ή επειδή δεν προσβλήθηκε από γρίπη μία χρονιά.


Oι παρενέργειες του εν λόγω εμβολίου -εκτός ίσως από μια μικρή δερματική αντίδραση στο σημείο του εμβολίου- είναι σπάνιες. Tο εμβόλιο, όμως, δεν πρέπει να γίνεται από όσους έχουν τεκμηριωμένη αλλεργία στο αυγό. Eπίσης, όσοι περνούν κάποια ίωση, όταν πρόκειται να κάνουν το εμβόλιο, είναι σκόπιμο να περιμένουν να γίνουν καλά.


Tο αντιγριπικό εμβόλιο προστατεύει από τη γρίπη και όχι από τις υπόλοιπες ιώσεις (ούτε από τη γρίπη των πουλερικών). Έτσι, έχετε περίπου τις ίδιες πιθανότητες να νοσήσετε από κοινό κρυολόγημα, για παράδειγμα, είτε έχετε κάνει εμβόλιο είτε όχι. Oι πιθανότητες να νοσήσετε από γρίπη είναι ελάχιστες και ακόμα κι αν συμβεί αυτό, τα συμπτώματα θα είναι σίγουρα πολύ πιο ήπια.


Tα εμβόλια που υπάρχουν αυτή τη στιγμή προστατεύουν μεν από κάποιους τύπους μηνιγγίτιδας, αλλά όχι από όλους. Tο εμβόλιο της μηνιγγίτιδας, όπως είναι γνωστό το εμβόλιο μηνιγγιτιδόκοκκου C (MCC), προστατεύει από τη μηνιγγίτιδα τύπου C. Aυτό που δεν είναι γνωστό όμως στον πολύ κόσμο είναι ότι υπάρχουν και άλλοι τύποι μηνιγγίτιδας, που προκαλούνται από το μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου A, αλλά κυρίως από το μηνιγγιτιδόκοκκο τύπου B (για τον οποίο δεν υπάρχει εμβόλιο). Παρά, λοιπόν, τους εμβολιασμούς, υπάρχουν ακόμα κρούσματα μηνιγγίτιδας, όχι από τον τύπο C, για τον οποίο προστατεύει το εμβόλιο, αλλά από τους άλλους τύπους (π.χ. από τον τύπο B). Aπό την άλλη πλευρά, υπάρχει και το εμβόλιο για τον αιμόφιλο τύπου B, που από πολλούς θεωρείται λανθασμένα ως το εμβόλιο κατά της μηνιγγίτιδας. Bέβαια, το εμβόλιο του αιμόφιλου προστατεύει έως ένα βαθμό και από τη μηνιγγίτιδα, καθώς ο αιμόφιλος είναι ένα μικρόβιο που προκαλεί λοιμώξεις (π.χ. ωτίτιδες) και μεταξύ άλλων και μηνιγγίτιδα. Eπίσης, το πολύ καινούργιο εμβόλιο του πνευμονιόκοκκου προστατεύει, εκτός από ωτίτιδες και πνευμονίες, και από μηνιγγίτιδα που μπορεί να προκαλέσει ο πνευμονιόκοκκος. Πάντως, αν παρατηρήσετε στο παιδί σας συμπτώματα που να θυμίζουν μηνιγγίτιδα, δεν θα πρέπει να σκεφτείτε ότι, αφού είναι εμβολιασμένο, δεν κινδυνεύει, αλλά να συμβουλευτείτε τον παιδίατρο.


Χάρη στα εμβόλια δημιουργούμε αντισώματα. Έτσι, όταν ερχόμαστε σε επαφή με το φυσικό ιό ή μικρόβιο, ο οργανισμός μπορεί να το εξουδετερώσει χάρη στα αντισώματα που έχει δημιουργήσει.

Αντιδρώσα Πρωτείνη C (CRP)

Ατομα με αυξημένα επίπεδα CRP αντιμετωπίζουν τριπλάσιο κίνδυνο καρδιακής προσβολής σε σχέση με εκείνους που έχουν χαμηλά επίπεδα.

Η Αντιδρώσα Πρωτεΐνη C (C-Reactive Protein ή CRP) είναι μια από τις κυριότερες πρωτεΐνες οξείας φάσης που συνθέτει ο οργανισμός μας όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με μια φλεγμονώδη κατάσταση. Πρόκειται δηλαδή για μια σημαντική συνιστώσα του ανοσολογικού συστήματος του οργανισμού μας.


Ονομάζεται έτσι επειδή διαπιστώθηκε το 1930 από τους Tillet και Francis ότι στο αίμα ασθενούς με οξεία πνευμονία σχηματιζόταν ίζημα παρουσία του πολυσακχαρίτη C της μεμβράνης του πνευμονόκοκκου και των ιόντων ασβεστίου.
Η CRP συντίθεται στο ήπαρ κατά την εξέλιξη οξέων επεισοδίων, όπως λοιμώξεις, κακοήθειες, αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις καταστάσεις και τα επίπεδά της αντανακλούν τον βαθμό της ιστικής βλάβης ή το μέγεθος της φλεγμονώδους κατάστασης. Η CRP απελευθερώνεται συνήθως μέσα σε 6 ώρες από το ερέθισμα, το οποίο αν σταματήσει να επιδρά τότε οι τιμές της επανέρχονται στα φυσιολογικά επίπεδα εντός περίπου 4 ημερών.
Λόγω της ευαισθησίας της, η CRP έχει καθιερωθεί σαν ένας δείκτης ύπαρξης φλεγμονώδους κατάστασης στους ιστούς του σώματος.
Πρόσφατες όμως επιστημονικές έρευνες έχουν αποκαλύψει τη σημασία που διαδραματίζει η CRP και στα καρδιαγγειακά νοσήματα, αναδεικνύοντας τον ρόλο της στις διεργασίες αθηροσκλήρωσης και αθηροθρομβογένεσης, με αποτέλεσμα την αύξηση των πιθανοτήτων ανάπτυξης καταστροφικών καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Κλινικές και εργαστηριακές μελέτες απέδειξαν ότι η αθηροσκλήρωση δεν είναι απλά μια ασθένεια εναπόθεσης λιπιδίων στους ιστούς. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η συστηματική φλεγμονή παίζει βασικό ρόλο στην παθοφυσιολογία της στεφανιαίας νόσου και ιδίως στα οξέα της σύνδρομα. Η αθηροσκλήρωση που προκαλείται από τη συσσώρευση της χοληστερόλης στα αιμοφόρα αγγεία, είναι ένα είδος φλεγμονής. Η φλεγμονή παίζει σημαντικό ρόλο στη γένεση καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η ρήξη της αθηρωματικής πλάκας και η απόφραξη των αγγείων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια με κίνδυνο ξαφνικού θανάτου.
Τα επίπεδα της CRP αντανακλούν τον βαθμό ευπάθειας και αστάθειας των αθηρωματικών πλακών των αγγείων. Αυξημένα επίπεδα CRP πιθανόν να υποδηλώνουν προμήνυμα ρήξης της αθηρωματικής πλάκας με συνέπεια αποφρακτική αρτηριακή νόσο.
Οι επιστημονικές έρευνες απέδειξαν επίσης ότι ακόμη και ασθενείς με μικρής έκτασης εμφράξεις, παρουσιάζουν εμβολές που οδηγούν σε καρδιακή προσβολή, λόγω της συσσώρευσης «πλάκας» από φλεγμονώδη κύτταρα στα αγγεία, προκαλώντας αθηροσκλήρωση και που έχει σαν συνέπεια την αύξηση των επιπέδων της CRP. Φαίνεται λοιπόν ότι η CRP αποτελεί ένα ισχυρό και ειδικό παράγοντα που προσδιορίζει τον κίνδυνο καρδιαγγειακού επεισοδίου ακόμη και σε υποτιθέμενα φυσιολογικά άτομα.
Σχεδόν 50% των καρδιακών προσβολών και των εγκεφαλικών επεισοδίων, συμβαίνουν σε άτομα που είναι φαινομενικά υγιή και έχουν κανονικά ή ακόμη και χαμηλά επίπεδα χοληστερίνης.
Άτομα με αυξημένα επίπεδα CRP αντιμετωπίζουν τριπλάσιο κίνδυνο καρδιακής προσβολής σε σχέση με εκείνους που έχουν χαμηλά επίπεδα.
Τα επίπεδα της CRP έχουν αποδειχθεί σε πολλές έρευνες ότι έχουν προγνωστική αξία για μελλοντικό κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, ξαφνικού καρδιακού θανάτου και αρτηριακών προβλημάτων. Επίσης, τα επίπεδα της έχουν προγνωστική αξία σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενα επεισόδια στεφανιαίας νόσου και για αυτούς στην οξεία φάση εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Πρόσφατα, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) των Ηνωμένων Πολιτειών και η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιολογίας (AHA) εξέδωσαν οδηγίες για τη μέτρηση της Υψηλής Ευαισθησίας CRP (hs-CRP) ως μέρος της πρόληψης σφαιρικού κινδύνου για μελλοντικά καρδιαγγειακά προβλήματα.
Τα κριτήρια που τοποθετήθηκαν για τη μέτρηση της hs-CRP είναι τα ακόλουθα:
  • Επίπεδα χαμηλότερα από 1 mg/dl ο κίνδυνος για μελλοντικό καρδιαγγειακό επεισόδιο είναι χαμηλός.
  • Επίπεδα από 1-3 mg/dl ο κίνδυνος είναι μέτριος.
  • Επίπεδα μεγαλύτερα από 3 mg/dl ο κίνδυνος είναι ψηλός.
Ως εκ τούτου, οι ειδικοί θεωρούν ότι η μέτρηση της «υψηλής ευαισθησίας» CRP (hs-CRP) μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλέον ως ένας πρώιμος διαγνωστικός δείκτης κινδύνου εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, παράλληλα με τον έλεγχο και των άλλων παραγόντων κινδύνου (σακχάρου, χοληστερίνης, ομοκυστεΐνης, κάπνισμα, υψηλή πίεση κλπ.)
Η πιο σημαντική όμως χρήση της CRP είναι η ανίχνευση του ψηλού κινδύνου σε άτομα που δεν έχουν άλλο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακό πρόβλημα.