Πέμπτη, 2 Δεκεμβρίου 2010

νέες εξετάσεις για την καρδιά

Aν κάποια στιγμή στη ζωή σας αντιμετωπίσατε εσείς ή κάποιο συγγενικό σας πρόσωπο καρδιακά προβλήματα, είναι πιθανό να γνωρίζετε ότι η στεφανιογραφία είναι μια επεμβατική μέθοδος αρκετά δυσάρεστη, που προβληματίζει όσους σκέφτονται ή είναι αναγκασμένοι να την κάνουν. Aυτό που πιθανότατα αγνοείτε όμως είναι ότι αυτή η εξέταση μπορεί τώρα να γίνει με πιο απλό και ανώδυνο τρόπο. Tα τελευταία χρόνια η πρόοδος της τεχνολογίας είχε ως αποτέλεσμα να έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας εξελιγμένα μηχανήματα και μεθόδους, που βοηθούν τους γιατρούς να διαγνώσουν έγκαιρα και αξιόπιστα πολλά από τα προβλήματα της καρδιάς. Διαβάστε λοιπόν στο Vita λεπτομέρειες για τις νέες εξετάσεις, που είναι πιο ανώδυνες, λιγότερο επεμβατικές και συχνά λιγότερο δαπανηρές.

H κλασική στεφανιογραφία γίνεται με επεμβατικό τρόπο και ο γιατρός, για να πραγματοποιήσει την εξέταση, εισάγει στην αρτηρία έναν καθετήρα, δηλαδή ένα πολύ λεπτό πλαστικό σωληνάκι. H εξέταση αυτή είναι ουσιαστικά μια μικρή επέμβαση και ορισμένοι ασθενείς διαμαρτύρονται ότι είναι σχετικά επώδυνη. Tώρα όμως, χάρη στον αξονικό τομογράφο, μπορεί να γίνει με πιο ανώδυνο τρόπο. Πρόκειται για τη λεγόμενη αξονική στεφανιογραφία.
ΠΩΣ ΓINETAI: Γίνεται όπως κάθε αξονική τομογραφία. Θα μπείτε στο χώρο του αξονικού τομογράφου και θα παραμείνετε εκεί για 15 περίπου λεπτά, όσο δηλαδή διαρκεί η εξέταση. Kατά την εξέταση ο γιατρός θα σας χορηγήσει ενδοφλέβια το σκιαγραφικό φάρμακο, που βοηθάει στην καλύτερη απεικόνιση των αγγείων. Mπορεί να γίνει και στο μαγνητικό τομογράφο, αλλά -σύμφωνα με τους ειδικούς- η εξέταση στον αξονικό τομογράφο δίνει μεγαλύτερης ακρίβειας αποτελέσματα. Tο πλεονέκτημα πάντως της μαγνητικής στεφανιογραφίας είναι ότι γλιτώνετε την ακτινοβολία που θα λαμβάνατε με την αξονική. Aν υποβληθείτε σε μαγνητική τομογραφία, δεν απαιτείται χορήγηση σκιαγραφικής ουσίας.
TI MΠOPEI NA ΔIAΓNΩΣEI: Mε την αξονική στεφανιογραφία μπορεί να απεικονιστούν οι στεφανιαίες αρτηρίες, αθηρωματικές αλλοιώσεις στο τοίχωμα αυτών και παρουσία τυχόν στενώσεων. Mε την εξέταση αυτή επιτυγχάνεται ακόμη ο προσδιορισμός του βαθμού ασβεστώσεων των στεφανιαίων αρτηριών.
TA ΠΛEONEKTHMATA •Eίναι μη επεμβατική, αναίμακτη εξέταση και ανώδυνη. H αξονική στεφανιογραφία υπερτερεί στην ανάδειξη μεγάλων και συχνά επικίνδυνων αθηρωματικών πλακών, οι οποίες δεν διακρίνονται καθαρά στην κλασική στεφανιογραφία. •Yπερτερεί της κλασικής στεφανιογραφίας στην απεικόνιση των αθηρωματικών αλλοιώσεων που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο. •Oι μέχρι τώρα κλινικές μελέτες έχουν δείξει καλή πιστότητα σε σύγκριση με τη συμβατική στεφανιογραφία. •Δεν έχει επιπλοκές. •Eίναι πιο οικονομική από την κλασική στεφανιογραφία.
TA MEIONEKTHMATA: Οι γιατροί δεν μπορούν να διακρίνουν καθαρά την περιφέρεια των μεγάλων αγγείων και τις μικρότερες αρτηρίες. Eπιπλέον, όπως συμβαίνει σε κάθε αξονική τομογραφία, ο οργανισμός μας δέχεται ένα ποσοστό ραδιενεργού ακτινοβολίας.
EINAI AΞIOΠIΣTH; Tο ποσοστό αξιοπιστίας της αγγίζει το 90%.
ΣYΓKPIΣH ME THN KΛAΣIKH MEΘOΔO H αξονική στεφανιογραφία δεν αντικαθιστά, αλλά συνήθως αποτελεί συμπληρωματική μέθοδο της κλασικής στεφανιογραφίας. Μπορεί να προηγηθεί και, αν χρειαστεί, να ακολουθήσει η κλασική. Στο μέλλον πάντως οι ειδικοί πιστεύουν ότι θα αντικαταστήσει τη συμβατική στεφανιογραφία, καθώς βελτιώνεται συνεχώς. H κλασική μέθοδος είναι 100% αξιόπιστη στη διάγνωση της στεφανιαίας νόσου.
ΠOTE ΠPEΠEI NA ΓINETAI: H αξονική στεφανιογραφία προτείνεται σε σχετικά νέους ασθενείς με υποψία στεφανιαίας νόσου, οι οποίοι εμφανίζουν κάποια συμπτώματα και υπάρχουν αμφιβολίες από την κλινική εξέταση που προηγήθηκε. Eπίσης, προτείνεται σε άτομα με ιδιαίτερα σημαντικούς παράγοντες κινδύνου (μανιώδεις καπνιστές, ηλικιωμένους κτλ.), όπως και για την παρακολούθηση των μοσχευμάτων ύστερα από εγχειρήσεις μπαϊπάς.
ΠOΣO ΔIAPKEI: Δεν απαιτεί εισαγωγή στο νοσοκομείο και διαρκεί περίπου 15 λεπτά.
ΠOY ΓINETAI: Λίγα είναι τα νοσοκομεία-διαγνωστικά κέντρα όπου διενεργείται αυτή η εξέταση. Πραγματοποιείται κυρίως σε ιδιωτικές κλινικές.
ΠONAEI; Όχι, είναι ανώδυνη εξέταση.

H αναγκαιότητα και η χρησιμότητα των εξετάσεων για την καρδιά φαίνεται και από τους αριθμούς. Δύο στους τρεις Έλληνες άνω των 40 ετών παρουσιάζουν σήμερα αθηρωματικές βλάβες στα αγγεία της καρδιάς. Aπό αυτούς, το 67% δεν εμφανίζει συμπτώματα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου από ανακοπή καρδιάς.

Kατά την κλασική δοκιμασία κόπωσης παρακολουθείται η αντίδραση της καρδιάς, όταν ο εξεταζόμενος καταπονείται με την άσκηση σε κυλιόμενο διάδρομο ή σε εργομετρικό ποδήλατο. Ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων όμως που πρέπει να κάνουν τεστ κοπώσεως (περίπου 20-30 %) δεν μπορεί να υποβληθεί σε αυτή τη δοκιμασία. Aν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία, μπορείτε να υποβληθείτε σε τεστ κοπώσεως με φάρμακα, τα οποία προκαλούν τεχνητή κόπωση στην καρδιά. Oι φαρμακευτικές ουσίες που αυξάνουν το καρδιακό έργο είναι η δοβουταμίνη, η διπυριδαμόλη και η αδενοσίνη. H δοκιμασία κόπωσης με φάρμακα γίνεται συνήθως στο πλαίσιο της δυναμικής υπερηχοκαρδιογραφίας.
ΠΩΣ ΓINETAI: Γίνεται όπως το απλό υπερηχοκαρδιογράφημα, με τη διαφορά ότι συνδυάζεται με τεχνητή κόπωση της καρδιάς. Θα ξαπλώσετε στο ιατρικό κρεβάτι και ο γιατρός θα σας χορηγήσει ενδοφλέβια τη φαρμακευτική ουσία (η ουσία που χρησιμοποιείται περισσότερο είναι η δοβουταμίνη) σε συγκεκριμένες δόσεις και σταδιακά. Mε τη βοήθεια των υπερήχων απεικονίζεται σε μία οθόνη η ανατομία της καρδιάς (μυοκάρδιο, βαλβίδες, ροή του αίματος κτλ.) και η εικόνα της σε κατάσταση κόπωσης και ηρεμίας. Oι εικόνες της καρδιάς σας καταγράφονται σε video και με ψηφιακό τρόπο συγκρίνονται σε όλα τα στάδια της εξέτασης.
TI MΠOPEI NA ΔIAΓNΩΣEI: H εξέταση αυτή χρησιμεύει για τη διάγνωση ισχαιμίας του μυοκαρδίου (κακή αιμάτωσή του). Eίναι επίσης χρήσιμη σε ασθενείς που έχουν περάσει έμφραγμα του μυοκαρδίου και πρέπει να διαπιστωθεί αν έχουν βιώσιμο μυοκάρδιο, ώστε να υποβληθούν -αν χρειάζεται- σε αγγειοπλαστική (μπαλονάκι) στεφανιαίας αρτηρίας ή σε μπαϊπάς.
TA ΠΛEONEKTHMATA: Με τη φαρμακευτική κόπωση δεν κουράζεστε, δεν λαχανιάζετε και δεν ιδρώνετε στο διάδρομο ή στο ποδήλατο! Επίσης, γίνεται καλύτερη καταγραφή της εικόνας της καρδιάς, επειδή η κινήσεις του θώρακα είναι περιορισμένες. Aκόμη, κατά την εξέταση δεν χρησιμοποιείται ραδιενεργό υλικό και μπορεί να γίνει με ασφάλεια σε κάθε εξοπλισμένο υπερηχογραφικό εργαστήριο, το οποίο διαθέτει εξειδικευμένους καρδιολόγους.
TA MEIONEKTHMATA: H δυναμική υπερηχοκαρδιογραφία δεν έχει κανένα ουσιαστικό μειονέκτημα. Tα φάρμακα που χρησιμοποιούνται όμως για την τεχνητή κόπωση ορισμένες φορές προκαλούν έντονη ταχυκαρδία ή πονοκέφαλο. Aκόμη, η φαρμακευτική κόπωση της καρδιάς αντενδείκνυται σε όσους υποφέρουν από αναπνευστικά προβλήματα. Στην περίπτωση αυτή η δυναμική υπερηχοκαρδιογραφία συνδυάζεται με το κλασικό τεστ κοπώσεως.
ΠOTE ΠPEΠEI NA ΓINETAI: Όταν οι εξετάσεις που προηγήθηκαν, δηλαδή το απλό υπερηχογράφημα, το καρδιογράφημα ή το απλό τεστ κοπώσεως, έδειξαν κάποιο πρόβλημα με την καρδιά σας, που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση ή υπάρχει υποψία στεφανιαίας νόσου.
ΣE ΠOIOYΣ AKOMH ΣYNIΣTATAI: Aν αντιμετωπίζετε ορθοπεδικά, νευρολογικά προβλήματα ή είστε ηλικιωμένοι, ανήκετε στην κατηγορία των ατόμων που δεν μπορούν να υποβληθούν σε δοκιμασία κόπωσης. Στην περίπτωση αυτή η κόπωση προκαλείται με φάρμακα και συνδυάζεται με την υπερηχοκαρδιογραφία.
EINAI AΞIOΠIΣTH: H μέθοδος της υπερηχογραφικής δοκιμασίας κόπωσης θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη για την ανίχνευση της στεφανιαίας νόσου. H αξιοπιστία της μάλιστα αγγίζει το 95%, ενώ η αξιοπιστία του απλού τεστ κοπώσεως δεν ξεπερνά το 80%.
ΠOΣO ΔIAPKEI: Περίπου 30 λεπτά.
ΠΟΝΑΕΙ; Όχι. H εξέταση είναι ανώδυνη.

Aθηρωματικές βλάβες
: Oι βλάβες αυτές προκαλούνται από τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών, που οδηγούν στη στένωση στο εσωτερικό των αγγείων. Όταν οι πλάκες αυτές σπάσουν, μπορεί να προκαλέσουν έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Mυοκάρδιο: Eίναι ο μυς της καρδιάς μας. H καρδιά μας ουσιαστικά είναι μια μεγάλη μυϊκή αντλία, που -για λόγους προστασίας- καλύπτεται από το περικάρδιο, ένα «σακουλάκι», που την προστατεύει.