Τρίτη, 10 Αυγούστου 2010

Ονυχομυκητίαση

Συγγραφέας: Νικόλαος Αθανασάκης
Τα κλασικά συμπτώματα της ονυχομυκητίασης είναι η υπερκεράτωση του υπονυχίου, η αλλοίωση του χρωμάτων των νυχιών και η καταστροφή αυτών. Τα δερματόφυτα, τα οποία σχετίζονται με τους μύκητες του γένους Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum και Candida είναι οι πλέον συχνοί τύποι των μυκήτων της ονυχομυκητίασης και ευθύνονται για το 90% των λοιμώξεων των ονυχιών του ποδιού.
Σήμερα, υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι φαρμακευτικών αγωγών για την αντιμετώπιση της ονυχομυκητίασης, οι τοπικές θεραπείες (π.χ. λάκες) και από του στόματος θεραπείες (π.χ. χάπια). Η θεραπεία εξαρτάται από την βαρύτητα της λοίμωξης και μπορεί να είναι μόνο τοπική, εάν η μήτρα του νυχιού δεν είναι προσβεβλημένη, ή συνδυασμός τοπικής και από του στόματος θεραπεία εάν η μήτρα του νυχιού είναι προσβεβλημένη.
Οι ακόλουθες συμβουλές μπορούν να βοηθήσουν:
• Μη χρησιμοποιείτε το ίδιο ψαλίδι και λίμα για τα υγιή και για τα μολυσμένα νύχια για να μη μεταφέρετε τα μικρόβια από τα μολυσμένα στα υγιή νύχια και δάκτυλα. Εάν πηγαίνετε σε επαγγελματίες για τη φροντίδα των νυχιών σας είναι καλό να παίρνετε τα δικά σας ψαλίδια και λίμες
• Σε περίπτωση που πρέπει να εργάζεστε σε υγρό περιβάλλον (πλύσιμο πιάτων, σφουγγάρισμα πατώματος), είναι προτιμότερο να φοράτε αδιάβροχα γάντια.
• Να φοράτε κάλτσες που είναι 100% βαμβακερές. Να αλλάζετε κάλτσες όταν νιώθετε ότι έχουν βραχεί από τον ιδρώτα ή εάν νιώθετε υγρασία στα πόδια. Να αλλάζετε καθημερινά κάλτσες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν πούδρα εναντίον των μυκήτων μέσα στις κάλτσες που βοηθούν να μένουν τα πόδια στεγνά
• Να φοράτε παπούτσια που να έχουν αρκετό χώρο μπροστά, για τα δάκτυλα. Να αποφεύγετε τα παπούτσια με στενό μυτερό μπροστινό μέρος, που μπορεί να πιέζει τα δάκτυλα το ένα πάνω στο άλλο
• Αποφεύγετε να περπατάτε με γυμνά πόδια σε κοινούς δημόσιους χώρους όπως για παράδειγμα σε αποδυτήρια και πισίνες.

Ενδομητρίωση


Τι είναι η ενδομητρίωση;
Το εσωτερικό της μήτρας, που λέγεται ενδομήτριο, αποτελείται από κύτταρα που σε φυσιολογικές συνθήκες υπάρχουν μόνο μέσα στην κοιλότητα της μήτρας. Αν όμως με κάποιο τρόπο, και κυρίως μέσω των σαλπίγγων, τα κύτταρα του ενδομητρίου μεταφερθούν έξω από την κοιλότητα της μήτρας, τότε μπορεί να προσκολληθούν σε άλλα όργανα της κοιλιάς, να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν στην ενδομητρίωση.
Πως προκαλείται;
Οι γυναίκες που εμφανίζουν ενδομητρίωση ενδεχομένως να έχουν κάποια γενετική προδιάθεση, καθώς, σύμφωνα με έρευνες, όσες γυναίκες έχουν συγγενείς πρώτου βαθμού με ενδομητρίωση παρουσιάζουν 7 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής τους σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Πέρα όμως από τη γενετική προδιάθεση άλλοι μηχανισμοί πρόκλησης της νόσου είναι:
α) Η παλίνδρομη έμμηνος ρήση, που αποτελεί και βασικό μηχανισμό πρόκλησης ενδομητρίωσης. Κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσης στις περισσότερες γυναίκες κάποια ποσότητα από το αίμα της περιόδου μαζί με κύτταρα ενδομητρίου μεταφέρεται μέσω των σαλπίγγων στην περιοχή της κοιλιάς. Σε φυσιολογικές συνθήκες τα κύτταρα αυτά καταστρέφονται, αν όμως παραμείνουν δημιουργείται ενδομητρίωση.
β) Η διαφοροποίηση εμβρυϊκών κυττάρων, τα οποία φυσιολογικά υπάρχουν στην περιτοναϊκή κοιλότητα, σε κύτταρα του ενδομητρίου.
γ) Η μεταφορά κυττάρων από το ενδομήτριο σε άλλα απομακρυσμένα όργανα μέσω των αιμοφόρων αγγείων και των λεμφαγγείων.
Ενδοπυελική ή εξωπυελική
Η κοιλότητα της πυέλου, δηλαδή η περιοχή των γεννητικών οργάνων, αποτελεί την πιο συχνή περιοχή εμφάνισης της ενδομητρίωσης. Όμως, η νόσος εμφανίζεται και σε πολλές άλλες περιοχές της περιτοναϊκής (το εσωτερικό της κοιλιάς) και της θωρακικής κοιλότητας. Αυτό συμβαίνει όταν τα κύτταρα του ενδομητρίου μεταφέρονται μέσω των αγγείων σε οποιοδήποτε άλλο όργανο του σώματος. Ανάλογα με την περιοχή που εντοπίζεται, η ενδομητρίωση χαρακτηρίζεται ενδοπυελική ή εξωπυελική.
3 Ενδοπυελική: Περιλαμβάνει όλες τις αλλοιώσεις που αφορούν τα αναπαραγωγικά όργανα (μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες).
3 Εξωπυελική: Περιλαμβάνει αλλοιώσεις του ουροποιητικού, του γαστρεντερικού, της θωρακικής κοιλότητας και των πνευμόνων, καθώς επίσης όλες τις αλλοιώσεις εκτός περιτοναϊκής και θωρακικής κοιλότητας.
Πώς εκδηλώνεται;
Η ενδομητρίωαη σε ένα μεγάλο ποσοστό δεν παρουσιάζει συμπτώματα και διαγιγνώσκεται τυχαία σε γυναίκες που υποβάλλονται σε ανοιχτό χειρουργείο για άλλους λόγους. Τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν είναι:
3 Πόνος πριν και κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρήσης. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι η δυσμηνόρροια συνδέεται άμεσα με τον αριθμό των εστιών ενδομητρίωσης.
3 Δυσπαρευνία (πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή). Η δυσπαρευνία είναι πολύ συχνή σε γυναίκες με ενδομητρίωση και περιγράφεται ως ένας βαθύς πόνος κατά τη διάρκεια της παλινδρόμησης του πέους.
3 Υπογονιμότητα.
3 Αίσθημα κούρασης.
3 Επώδυνη κινητικότητα του εντέρου κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρήσης.
3 Γαστρεντερικές διαταραχές όπως διάρροια, δυσκοιλιότητα. Ο πόνος της ενδομητρίωσης περιγράφεται ως ένας βαθύς πόνος στην πύελο που αντανακλά χαμηλά στην οσφυϊκή χώρα (το κάτω μέρος της πλάτης) και αρκετά συχνά επεκτείνεται στην περιοχή του ορθού (το κάτω τμήμα του εντέρου). Επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου και διαρκεί περισσότερες μέρες κατά τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου.
Ενδομητρίωση & Υπογονιμότητα
Πρόσφατες μελέτες επιβεβαιώνουν τη δυσμενή επίπτωση της ενδομητρίωσης στην αναπαραγωγή τόσο στο αρχικό όσο και στο προχωρημένο στάδιο της νόσου.
Στα αρχικά στάδια της νόσου, ενδέχεται να μην έχουν ακόμη «μπλοκαριστεί» ανατομικά οι σάλπιγγες, όμως αυτό δεν αποκλείει την αποτυχία της αναπαραγωγικής διαδικασίας. Αυτό συμβαίνει γιατί λόγω της ενδομητρίωσης παράγονται τοξικές ουσίες που επηρεάζουν είτε τα ωάρια είτε το σπέρμα.
Στα προχωρημένα στάδια της νόσου, η δημιουργία συμφύσεων (ινώδης ιστός που κολλάει τα όργανα μεταξύ τους) παίζει έναν επιπλέον ρόλο στην αποτυχία της αναπαραγωγικής διαδικασίας, εμποδίζοντας την ομαλή διακίνηση τόσο του ωαρίου όσο και του σπερματοζωαρίου.
Διάγνωση της ενδομητρίωσης
Μερικές εργαστηριακές και απεικονιστικές μέθοδοι μπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση της νόσου, όμως καμία από αυτές δεν μπορεί από μόνη της να διαγνώσει την ενδομητρίωση. Τις περισσότερες φορές η διάγνωση γίνεται βάσει του συνδυασμού τυπικών συμπτωμάτων και κλινικών ευρημάτων. Μελέτες έχουν δείξει ότι η διάγνωση της ενδομητρίωσης γίνεται νωρίτερα στις γυναίκες που εξετάζονται για στειρότητα από ό,τι σε αυτές που παρουσιάζουν πυελικό πόνο, στις οποίες η νόσος διαγιγνώσκεται σε πιο προχωρημένα στάδια, κυρίως λόγω της καθυστερημένης επίσκεψης στον γυναικολόγο.
3 Πυελικό υπερηχογράφημα: Από τις διαθέσιμες απεικονιστικές τεχνικές, το πυελικό υπερηχογράφημα έχει αποδειχτεί χρήσιμο στη διάγνωση πυελικής ενδομητρίωσης, κυρίως σε σοβαρές μορφές της νόσου στις οποίες συνυπάρχουν κύστες ενδομητρίωσης στις ωοθήκες.
3 Μαγνητική τομογραφία: Σε αμφιλεγόμενες περιπτώσεις μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση της ενδομητρίωσης και να αποκλείσει άλλες παθήσεις των γεννητικών οργάνων.
3 Διαγνωστική λαπαροσκόπηση με βιοψία ιστού: Παραμένει η πιο αξιόπιστη διαγνωστική μέθοδος καθώς ο σύγχρονος λαπαροσκοπικός εξοπλισμός εξετάζει όλη την πύελο κάτω από μεγέθυνση. Δυστυχώς όμως πολλές φορές η λήψη βιοψιών δεν είναι εφικτή. Επιπλέον, υπάρχουν μορφές ενδομητρίωσης που δύσκολα μπορούν να διαγνωστούν ακόμη και από έμπειρους γιατρούς.
Κλινικά ευρήματα
Γυναίκες με ενδομητρίωση ενδέχεται κατά τη γυναικολογική εξέταση να μην παρουσιάσουν κανένα κλινικό εύρημα. Συχνά όμως παρουσιάζουν:
1) πόνο κατά τη μετατόπιση της μήτρας και των ωοθηκών.
2) έντονο πόνο κατά την ψηλάφηση στο σημείο που συνδέεται η μήτρα με την πύελο (ιερομητρικοί σύνδεσμοι).
3) πόνο στα εξαρτήματα (ωοθήκες, σάλπιγγες).
4) οπίσθια κλίση της μήτρας.
5) μειωμένη κινητικότητα μήτρας ή/και εξαρτημάτων.
6) μικρές συμπαγείς μάζες.
Θεραπεία
Οι θεραπευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης εξαρτώνται από την έκταση της νόσου, τις ανάγκες της ασθενούς και την επιθυμία για διατήρηση της αναπαραγωγικής ικανότητας. Αυτές οι επιλογές περιλαμβάνουν:
1) απλή παρατήρηση,
2) χειρουργική αντιμετώπιση,
3) φαρμακευτική αντιμετώπιση και
4) συνδυασμένη θεραπεία.
Απλή παρατήρηση
Στο παρελθόν η απλή παρατήρηση χωρίς καμία παρέμβαση είχε θεωρηθεί κατάλληλη για τα αρχικά στάδια της νόσου, όταν δεν εμφανίζονται συμπτώματα ή αυτά είναι απλώς περιορισμένα. Σήμερα η θεραπευτική παρέμβαση μετά τη διάγνωση της ενδομητρίωσης είναι απαραίτητη καθώς οι αλλοιώσεις της νόσου αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου.
Συντηρητική χειρουργική αντιμετώπιση
Εφαρμόζεται σε ασθενείς που επιθυμούν να διατηρήσουν την αναπαραγωγική τους ικανότητα και μπορεί να περιλαμβάνει αφαίρεση ή καταστροφή (εξάτμιση με laser, ηλεκτροκαυτηριασμό, θερμική πήξη) επιφανειακών αλλοιώσεων ή ενδομητριωμάτων (κύστες), η οποία συνδυάζεται με καθαρισμό των συμφύσεων και αποκατάσταση της φυσιολογικής ανατομίας. Η χειρουργική αντιμετώπιση της νόσου γίνεται είτε λαπαροσκοπικά είτε λαπαροτομικά (ανοιχτό χειρουργείο). Ανεξάρτητα από τη χειρουργική τεχνική (λαπαροσκόπηση ή λαπαροτομία), η αφαίρεση όλων των ενδομητρικών αλλοιώσεων με προσεκτικό καθαρισμό των συμφύσεων είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του πυελικού πόνου και της στειρότητας σε γυναίκες που επιθυμούν να διατηρήσουν την αναπαραγωγική τους ικανότητα.
Οριστική χειρουργική αντιμετώπιση
Εφαρμόζεται σε ασθενείς που δεν επιθυμούν τη διατήρηση της αναπαραγωγικής τους ικανότητας και περιλαμβάνει: 1. ολική αφαίρεση της μήτρας μαζί με ή χωρίς τα εξαρτήματα (σάλπιγγες, ωοθήκες), 2. εξάλειψη όλων των αλλοιώσεων στην περιοχή της κοιλιάς, 3. λύση των συμφύσεων και 4. αποκατάσταση άλλων ανατομικών αλλοιώσεων. Η διατήρηση μιας ή μέρους της ωοθήκης ως μια «φυσική» πηγή οιστρογόνου έως την εμμηνόπαυση μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπή της νόσου. Γι’ αυτό η «ημι-οριστική» διαδικασία δεν ακολουθείται εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις.
Φαρμακευτική θεραπεία
Θεωρητικά, η φαρμακευτική αντιμετώπιση θα ήταν ιδεώδης στην αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης. Στην πράξη όμως, η φαρμακευτική θεραπεία από μόνη της συνοδεύεται από μια προσωρινή βελτίωση του πόνου, καθώς μετριάζονται μεν τα συμπτώματα αλλά με την πάροδο του χρόνου αυτά συνήθως επανέρχονται. Μπορεί βέβαια να μειωθεί το μέγεθος των ενδομητριωμάτων και να διευκολυνθεί η χειρουργική τους αφαίρεση. Τα αντισυλληπτικά χάπια αποτελούν μία από τις κύριες φαρμακευτικές θεραπείες, καθώς προκαλούν μείωση της ποσότητας του αίματος της εμμήνου ρήσης και οδηγούν σε μείωση του πόνου που προκύπτει από εστίες της ενδομητρίωσης. Η αποτελεσματικότητα της φαρμακευτικής θεραπείας στη βελτίωση της αναπαραγωγικής ικανότητας είναι αμφίβολη. Γι’ αυτό η φαρμακευτική θεραπεία δεν συνιστάται ως αποκλειστική θεραπεία γυναικών με ενδομητρίωση, εκτός από σπάνιες περιπτώσεις στις οποίες η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι δυνατή ή παρουσιάζει σημαντικό κίνδυνο για τη ζωή της ασθενούς.
Συνδυασμένη θεραπεία
Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος θεραπείας της ενδομητρίωσης είναι ο συνδυασμός της χειρουργικής αφαίρεσης όλων των ορατών ενδομητρικών αλλοιώσεων και της φαρμακευτικής αγωγής.
Υποτροπιάζουζα / επίμονη ενδομητρίωση
Ένα σοβαρό πρόβλημα στη θεραπεία της ενδομητρίωσης είναι το μεγάλο ποσοστό υποτροπής / επιμονής της νόσου μετά από επιμελή θεραπεία. Δύο βιολογικοί μηχανισμοί έχουν ενοχοποιηθεί για την υποτροπή της νόσου. Σύμφωνα με τον πρώτο, ενδομητρικά κύτταρα μπορεί να επιζήσουν στην περιοχή που εμφυτεύτηκαν ακόμα και μετά από εμφανή ολική αντιμετώπιση της νόσου, ενώ, σύμφωνα με το δεύτερο, η αφαίρεση των ωοθηκών δεν αποκλείει τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων του ενδομητρίου καθώς οι ορμόνες στις ωοθήκες δεν είναι ο μόνος παράγοντας που εμπλέκεται στον πολλαπλασιασμό τους. Η πιθανότητα υποτροπής της νόσου μειώνεται ανάλογα με την επιτυχία της αρχικής αντιμετώπισης. Οι θεραπευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση της υποτροπιάζουσας νόσου δεν διαφέρουν από την αρχική αντιμετώπιση.
Ενδομητρίωση και καρκίνος ωοθηκών
Πιθανόν να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ ενδομητρίωσης και ωοθηκικού καρκίνου. Σε μια σουηδική μελέτη στην οποία συμμετείχαν 20.000 γυναίκες με ενδομητρίωση που τέθηκαν υπό παρακολούθηση για μια μέση περίοδο 11,4 ετών παρατηρήθηκε αυξημένη συχνότητα ωοθηκικού καρκίνου (1,9 φορές μεγαλύτερη από τον γενικό πληθυσμό). Επιπλέον ο κίνδυνος καρκίνου ήταν 4,2 φορές μεγαλύτερος σε γυναίκες με ιστορικό ωοθηκικής ενδομητρίωσης.

ΑΤΟΠΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ

atopicΗ αλλεργία ή ατοπία είναι υπερευαισθησία του οργανισμού σε διάφορα ερεθίσματα (αλλεργιογόνα) του περιβάλλοντος Στα αλλεργικά/ ατοπικά νοσήματα περιλαμβάνονται η αλλεργική επιπεφυκίτιδα δηλαδή η δακρύρροια και το κοκκίνισμα στα μάτια, που συμβαίνουν συνήθως συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, η ρινίτιδα (μπούκωμα, φτάρνισμα), το άσθμα, η κνίδωση, η αλλεργική/ ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα.
Το έκζεμα ή η δερματίτιδα είναι φλεγμονή του δέρματος που ανάλογα με την κλινική εικόνα διακρίνεται σε διάφορους τύπους.
Το αλλεργικό/ ατοπικό έκζεμα, η αλλεργική/ ατοπική δερματίτιδα είναι το πιο συχνό έκζεμα/ δερματίτιδα στα παιδιά. Γι’ αυτό συχνά όταν ο παιδίατρος λέει ότι το παιδί σας έχει έκζεμα ή δερματίτιδα εννοεί το αλλεργικό έκζεμα, την αλλεργική δερματίτιδα.
Στα αλλεργικά νοσήματα υπάρχει πάντα γενετική προδιάθεση, δηλαδή το μωρό γεννιέται και κουβαλά στα γονίδιά του την προδιάθεση να εκδηλώσει αλλεργία. Όταν μάλιστα ένας γονιός έχει αλλεργικό νόσημα η πιθανότητα να αναπτύξει το παιδί του μία μορφή αλλεργίας είναι 30%, όταν και οι δύο γονείς έχουν αλλεργικό νόσημα η πιθανότητα ανέρχεται στο 70%.
Αλλεργικό έκζεμα θα εκδηλωθεί όταν το μωρό με τη γενετική προδιάθεση έρθει σε επαφή με συγκεκριμένα ερεθίσματα, όπως τροφές, λοιμώξεις, εισπνεόμενες ουσίες (αεροαλλεργιογόνα), ουσίες που έρχονται σε άμεση επαφή με το δέρμα (μάλλινα, συνθετικά, απορρυπαντικά) και άλλα.
Έχει βρεθεί ότι παιδιά που έχουν γεννηθεί συγκεκριμένη εποχή του χρόνου, για παράδειγμα στην Ιαπωνία τον Οκτώβριο όπου υπάρχουν συγκεκριμένα αεροαλλεργιογόνα, παρουσιάζουν σε αυξημένο ποσοστό τη νόσο. Και το αντίθετο, μωρά που έχουν τραφεί αποκλειστικά με θηλασμό ή τεχνητά με αγελαδινό τροποποιημένο υποαλλεργικό γάλα τους τρεις πρώτους μήνες της ζωής παρουσιάζουν σε μικρότερο ποσοστό τη νόσο.
Στους εξωτερικούς παράγοντες οφείλεται και η αύξηση της ατοπικής δερματίτιδας και των ατοπικών νοσημάτων γενικότερα τα τελευταία χρόνια. Έτσι ενώ στη δεκαετία του 1950 η συχνότητα της ατοπικής δερματίτιδας κυμαινόταν στο 3%, σήμερα αφορά κατά μέσο όρο το 10% του παιδικού πληθυσμού στην Ευρώπη, ένα δε στα τρία παιδιά έχει ένα ατοπικό νόσημα. Σε μελέτη που κάναμε το 1989 και αφορούσε 1389 παιδιά ηλικίας 5μηνών έως 6 χρονών στην Αθήνα, η συχνότητα της ατοπικής δερματίτιδας βρέθηκε 5%. Σήμερα η συχνότητα αυτή φαίνεται ότι έχει αυξηθεί.
Πώς εκδηλώνεται η ατοπική δερματίτιδα;
Εμφανίζεται μετά τον 3ο μήνα της ζωής με κοκκινίλες που συχνά ορορροούν, δηλαδή βγάζουν υγρό. Αυτό υποδηλώνει και η λέξη έκζεμα που προέρχεται από το ζέω που σημαίνει βράζω. Οι βλάβες χαρακτηριστικά εντοπίζονται στις εξωτερικές επιφάνειες των άκρων, στο κορμί και το πρόσωπο. Μετά την ηλικία των 2-3 χρόνων εντοπίζονται στις καμπτικές επιφάνειες (αγκώνες, γόνατα), ενώ η προσβολή των εκτατικών επιφανειών αποτελεί κακό προγνωστικό σημείο. Στους εφήβους οι βλάβες εντοπίζονται συνήθως στο λαιμό γύρω από τα μάτια και στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών. Ο κνησμός, ανεξάρτητα ηλικίας, είναι έντονος και από το έντονο ξύσιμο συχνά δημιουργούνται δρυφάδες (λύσεις της συνέχειας του δέρματος) και επιμολύνσεις.
Για να τεθεί η διάγνωση της ατοπικής /αλλεργικής δερματίτιδας πρέπει να πληρούνται ορισμένα κριτήρια. Για παράδειγμα, ο κνησμός είναι υποχρεωτικό κριτήριο. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι κνησμός σε συνδυασμό με εξάνθημα σε ένα παιδί σημαίνει οπωσδήποτε αλλεργία
Επισκεφθείτε λοιπόν έγκαιρα το γιατρό σας
Θεραπεία
Εξαρτάται από το αν οι βλάβες είναι υγρές ή ξηρές. Στη δερματολογία ισχύει υγρό στο υγρό και ξηρό στο ξηρό. Έτσι αν οι βλάβες είναι υγρές συνιστώνται κομπρέσες ή ψεκασμοί με φυσιολογικό ορό ή πιτουρόνερο (υπάρχουν στα φαρμακεία πίτουρα συνήθως βρώμης) 4-6 φορές την ημέρα μέχρις ότου το δέρμα στεγνώσει. Αυτό συνήθως επιτυγχάνεται σε δύο με τρία 24ωρα. Στη συνέχεια εφαρμόζεται κορτιζονούχος κρέμα ήπιας ισχύος σε σχήμα προοδευτικής μείωσης, δηλαδή για παράδειγμα πρωί- βράδυ μέχρι να υπάρξει βελτίωση, μόνο πρωί άλλες τόσες μέρες σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού. Σε έξαρση επαναλαμβάνεται το ίδιο σχήμα θεραπείας. Για τον κνησμό χορηγείται αντιϊσταμινικό φάρμακο από το στόμα. Όταν υπάρχει μικροβιακή επιμόλυνση χορηγείται κατάλληλο αντιβιοτικό.
Τονίζεται ότι ποτέ δε θα γίνει θεραπεία στο παιδί χωρίς να υπάρξει συνεννόηση με το γιατρό. Για παράδειγμα, η χορήγηση κορτιζόνης όταν υπάρχει επιμόλυνση είναι επικίνδυνη για το παιδί. Είναι προτιμότερη βέβαια η πρόληψη από τη θεραπεία.
Τι μέτρα πρόληψης πρέπει να λαμβάνονται?
* Το ζεστό νερό προκαλεί υπεραιμία και επιδεινώνει τη δερματίτιδα, γι’ αυτό είναι καλύτερα το νερό του μπάνιου να έχει τη θερμοκρασία του σώματος.
* Επειδή το νερό προκαλεί ξηρότητα στο δέρμα, συνίσταται η προσθήκη στο νερό του μπάνιου υδρόφιλου λαδιού και η χρήση ελαιώδους σαπουνιού.
* Το δέρμα πρέπει να διατηρείται μαλακό με συχνή επάλειψη υδατικής κρέμας ή αλοιφής. Στο δέρμα μας υπάρχει ένα φιλμ από λίπος που σαν μανδύας το προστατεύει από το περιβάλλον, ο επιδερμιδικός φραγμός. Όταν το δέρμα είναι ξηρό, αυτό σημαίνει ότι ο επιδερμιδικός φραγμός δεν είναι ακέραιος με αποτέλεσμα να επιτρέπει τη διαδερμική απώλεια νερού και να ξηραίνεται το δέρμα. Παράλληλα όμως επιτρέπει και την είσοδο ερεθιστικών ουσιών από το περιβάλλον στο δέρμα. Η επάλειψη λοιπόν με υδατική κρέμα ενισχύει ή διορθώνει τον επιδερμιδικό φραγμό.
* Σημειώνεται ότι υδατική κρέμα μπαίνει στο γερό δέρμα για πρόληψη του εκζέματος και όχι στο δέρμα που ήδη έχει κοκκινίλες.
* Τα νύχια πρέπει να κόβονται συχνά.
* Τα ρούχα πρέπει να είναι βαμβακερά. Τα μάλλινα, τα νάιλον, τα συνθετικά ερεθίζουν το δέρμα του ατοπικού παιδιού.
* Τα ρούχα να πλένονται σε πλυντήριο, που γίνεται τέλειο ξέβγαλμα, και να μην προστίθεται μαλακτικό.
* Το δωμάτιο του παιδιού πρέπει να είναι λιτό, χωρίς μικροαντικείμενα, χνουδωτά παιχνίδια και φλοκάτες, να καθαρίζεται τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με ηλεκτρική σκούπα και να αερίζεται καλά. Η σκόνη με τα ακάρεα δρουν ερεθιστικά όχι μόνο στο δέρμα αλλά και στο αναπνευστικό σύστημα του παιδιού.
* Οι τροφές που περιέχουν συντηρητικά και χρωστικές πρέπει να αποφεύγονται.
* Άλλοι περιορισμοί στη δίαιτα έχουν θεραπευτική αξία, μόνο όταν επαναληπτικά επιδεινώνεται η δερματοπάθεια μετά από χορήγηση της συγκεκριμένης τροφής. Για παράδειγμα, όταν η απομάκρυνση του αυγού από το διαιτολόγιο του παιδιού για 3 εβδομάδες προκαλέσει βελτίωση του εκζέματος και η επαναχορήγησή του έξαρση (η έξαρση παρατηρείται άμεσα), τότε το παιδί δεν πρέπει να παίρνει τη συγκεκριμένη τροφή για τον επόμενο ένα χρόνο. Η τροφική αλλεργία είναι παροδική. Βέβαια ο πειραματισμός γίνεται όταν υπάρχει υποψία για τροφική αλλεργία. Όταν είμαστε σίγουροι, τότε οποιοσδήποτε πειραματισμός ιδιαίτερα στο σπίτι είναι επικίνδυνος.
Τονίζεται ότι τα διάφορα εργαστηριακά τεστ αλλεργίας δεν είναι ιδιαίτερα αξιόπιστα για τη διάγνωση της ατοπικής δερματίτιδας. Όταν το rast test π.χ. στο γάλα αγελάδας είναι θετικό, τότε η πιθανότητα να ισχύει και κλινικά είναι μόλις 25%, όταν είναι αρνητικό τότε η πιθανότητα να είναι αρνητικό και στην πράξη είναι 90%. Δηλαδή με τον εργαστηριακό έλεγχο αξιολογείται το αρνητικό και όχι το θετικό αποτέλεσμα.
Τέλος, πρέπει όσο είναι δυνατόν να αποφεύγεται το δυσμενές ψυχικό κλίμα που μπορεί να προκαλέσει έξαρση ή επιδείνωση της ατοπικής δερματίτιδας.
Πρόγνωση
Συνήθως οι ήπιες μορφές υποχωρούν τα πρώτα χρόνια της ζωής ή το πολύ μέχρι την εφηβεία.
Το παιδί όμως με την ατοπική δερματίτιδα έχει αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξει και άλλο ατοπικό νόσημα (30-50%). Επομένως τα μέτρα πρόληψης πρέπει να αποτελούν τρόπο ζωής για το παιδί και όλη την οικογένεια.