Κυριακή, 31 Ιανουαρίου 2010

Οι χαμηλές τιμές χοληστερόλης προκαλούν τάσεις αυτοκτονίας

Οι χαμηλές τιμές ολικής χοληστερόλης προδιαθέτουν για αυτοκτονία και επιθετικότητα, σύμφωνα με στοιχεία διεθνών ερευνών στα οποία αναφέρθηκαν ο επίκουρος καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Αθανάσιος Δουζένης και ο αναπληρωτής καθηγητής ψυχιατρικής στο ίδιο Πανεπιστήμιο Βασίλης Κονταξάκης σε ανακοινώσεις τους στο 4ο Διεθνές Συνέδριο Εγκεφάλου και Συμπεριφοράς, το οποίο διεξάγεται στη Θεσσαλονίκη.

Η έρευνα για τη σχέση της στάθμης της χοληστερόλης με την αυτοκτονικότητα ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια από Σκανδιναβούς ερευνητές οι οποίοι προσπάθησαν να μειώσουν στο γενικό πληθυσμό την χοληστερίνη για να ελαττώσουν τους θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα με τη χορήγηση αντιλιπιδιαμικών.

«Πράγματι μειώθηκαν οι θάνατοι από καρδιαγγειακά αλλά ,προς μεγάλη έκπληξη των ερευνητών, ο γενικός δείκτης θνησιμότητας δεν μειώθηκε. Ψάχνοντας λοιπόν βρήκαν ότι είχαν αυξηθεί οι δείκτες θνησιμότητας από αυτοκτονίες και γενικά από βίαιες συμπεριφορές και αυτό άρχισε να τους προβληματίζει. Γίνανε πολλές μελέτες και φαίνεται ότι έχει επιβεβαιωθεί ότι η χαμηλή στάθμη χοληστερόλης σχετίζεται με τις αυτοκτονίες χωρίς όμως να έχει ακόμη εξηγηθεί πως λειτουργεί αυτός ο μηχανισμός» εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κονταξάκης.

Ο κ. Δουζένης από τη πλευρά του επισήμανε ότι έχει βρεθεί πως η χαμηλή χοληστερόλη προδιαθέτει για αυτοκτονική διάθεση και για επιθετικότητα σύμφωνα με στοιχεία από διεθνείς έρευνες . «Αυτό το εύρημα δεν έχει καταφέρει να εξηγηθεί ακόμη αλλά , είναι επιβεβαιωμένο από πολλές εργασίες ότι η χαμηλή χοληστερόλη αυξάνει την αυτοκτονικότητα Πολλές φορές το επιδιώκουμε και εμείς σαν ψυχίατροι και πολλές φορές το βλέπουμε σε ανθρώπους που παίρνουν αντιλιπιδαιμικά φάρμακα να εμφανίζουν χαμηλή διάθεση, να κάνουν αρνητικές σκέψεις. Αυτό είναι κάτι για το οποίο και οι παθολόγοι και εμείς οι ψυχίατροι να είμαστε πιο ευαισθητοποιημένοι ώστε να το αντιμετωπίσουμε» πρόσθεσε ο κ. Δουζένης.

Ο κ. Κονταξάκης επισήμανε ότι βιολογικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση της σεροτονίνης με την αυτοκτονικότητα. Όπως εξήγησε η σεροτονίνη είναι μια βιογενής αμίνη του εγκεφάλου η οποία ρυθμίζει τα συναισθήματα, την παρορμητικότητα, την επιθετικότητα κλπ σε συνδυασμό με άλλες ουσίες και φαίνεται ότι άτομα που έχουν χαμηλή στάθμη των μεταβολιτών της σεροτονίνης είναι πιο ευάλωτα στην επιθετικότητα και την αυτοκτονικότητα. Πρόσθεσε ακόμη ότι έχουν βρεθεί ορισμένα γονίδια τα οποία εμπλέκονται σε αυτές τις παρορμητικές επιθετικές συμπεριφορές που αφορούν κυρίως τη σεροτονίνη. «Η βιοτεχνολογία με πολύ φιλόδοξα σχέδια αποσκοπεί να τροποποιήσει αυτά τα γονίδια αλλάζοντας και τη συμπεριφορά κάποιων ανθρώπων . Αυτά είναι σημαντικά καινούργια βήματα» τόνισε ο κ. Κονταξάκης.

Η Ελλάδα πρώτη μεταξύ των χωρών με τις λιγότερες αυτοκτονίες

Οι αυτοκτονίες είναι ένα σύνθετο μείζον βιοψυχοκοινωνικό πρόβλημα σε πολλές χώρες του κόσμου, ενώ ανησυχητικό είναι ότι παρουσιάζει μία σημαντική αύξηση μεταξύ των νέων γεγονός που οδήγησε την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας να βάλει σε πρώτη προτεραιότητα τη μείωση των αυτοκτονιών με διαφόρων τύπων προληπτικές παρεμβάσεις .

Η Ελλάδα περιλαμβάνεται ανάμεσα στις τελευταίες χώρες του κόσμου και της Ευρώπης στις αυτοκτονίες με δείκτη αυτοκτονιών 4-5 άτομα ανά 100.000 πληθυσμού, ενώ στην Εσθονία και τη Λετονία είναι 70/100.000. Ο κ. Κονταξάκης εξηγώντας το χαμηλό ποσοστό αυτοκτονιών στη χώρα μας ανέφερε ως ένα αποτρεπτικό στοιχείο το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη στενοί οικογενειακοί και κοινωνικοί δεσμοί καθώς και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Παράλληλα όμως τόνισε : «Η Ελλάδα είναι η πρώτη όμως στα τροχαία ατυχήματα στην Ευρώπη. Αυτό κάτι δείχνει. Πώς κανείς χειρίζεται την επιθετικότητά του; Είτε ενδοβάλλοντάς την είτε προβάλλοντας την . Αν την ενδοβάλλει κανείς αυτοκτονεί, αν την προβάλλει κάνει μια βίαιη πράξη προς τους άλλους. Έχει βρεθεί ότι όταν κάποιος οδηγεί ένα αυτοκίνητο μεθυσμένος με μεγάλη ταχύτητα αυτή είναι παραυτοκτονική συμπεριφορά γιατί πιθανότατα θα οδηγήσει στο θάνατο».

Εξηγώντας τα υψηλά ποσοστά αυτοκτονικών στις Βόρειες χώρες ανάφερε ότι αυτό έχει σχέση με την αλλαγή του κοινωνικού στάτους, που έχει ως συνέπεια την αλλαγή ή μη λειτουργία των κοινωνικών δομών, οπότε και εμφανίζονται εκτροπές συμπεριφορών είτε προς τη βία είτε προς την αυτοκαταστροφή. Πρόσθεσε ακόμη ότι η απελπισία και η απαισιοδοξία είναι επιβαρυντικοί παράγοντες σε ευάλωτα άτομα, τονίζοντας ότι η προδιάθεση και το στρες πυροδοτούν τις αυτοκτονίες.

Ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά αυτοκτονίας παρατηρούνται στα άτομα που έχουν ψυχικές διαταραχές. Σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή ψυχιατρική Αθανάσιο Δουζένη, στα άτομα με διπολική διαταραχή τα ποσοστά αυτοκτονίας κυμαίνονται γύρω στα 20%, ενώ στους σχιζοφρενείς είναι 10-15%. Υψηλά ποσοστά αυτοκτονίας που φτάνουν στο 18% παρατηρούνται και στους αλκοολικούς αλλά και στα άτομα που έχουν διαταραχές προσωπικότητας. Να σημειωθεί ότι οι απόπειρες αυτοκτονίας παγκοσμίως είναι 10πλάσιες από τους θανάτους από αυτοκτονία.


Πηγή:http://www.ert.gr

Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2010

Συριγµός της αναπνοής

Ακούτε την αναπνοή σας να σφυρίζει; Μάλλον κάτι θέλει να σας… πει. «Συριγµός» αποκαλείται στη γλώσσα της Ιατρικής το σφύριγµα της αναπνοής, το οποίο ακούγεται ακόµα και µε «γυµνό» αφτί. Το σύµπτωµα αυτό προκαλείται από απόφραξη σε κάποιο σηµείο της αναπνευστικής οδού, το οποίο συνήθως βρίσκεται σχετικά ψηλά. Ανάλογα µε την αιτία του, ο συριγµός µπορεί να είναι είτε µόνιµος είτε να εµφανίζεται παροδικά.

Πού οφείλεται
Τα πιο συχνά αίτια του συριγµού είναι:
1. Άσθµα.
2. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια (ΧΑΠ).
3. Βαρύ κρυολόγηµα.
4. Χρόνια ή οξεία βρογχίτιδα.
5. Ξένο σώµα (τροφή, αντικείµενο κ.λπ.) στην αναπνευστική οδό. Σπανιότερα µπορεί να οφείλεται:
6. Σε αναφυλακτική αντίδραση που προκαλεί οίδηµα. Σε αυτή την περίπτωση συνυπάρχουν έντονα συµπτώµατα, όπως κνησµός, ταχυπαλµία, ερυθρότητα, κνίδωση, ρινική καταρροή, βήχας, δύσπνοια, ναυτία, ζάλη, λιποθυµία κ.ά.
7. Σε δυσκινησία των φωνητικών χορδών (σφίγγουν οι χορδές και ο αέρας βγαίνει µε δυσκολία), η οποία συνήθως έχει ψυχογενή αίτια.
8. Στην ύπαρξη όγκου στην τραχεία ή σε κάποιον κεντρικό αεραγωγό. Σε αυτή την περίπτωση συνυπάρχουν έντονος και επίµονος βήχας, απώλεια βάρους, θωρακικός πόνος, δύσπνοια, αιµόπτυση κ.ά.

Απευθυνθείτε στον γιατρό
Αν παρουσιάσετε συριγµό στην αναπνοή, είναι απαραίτητο να επισκεφτείτε τον πνευµονολόγο, ο οποίος µπορεί να εντοπίσει την αιτία του συµπτώµατος και να συστήσει την κατάλληλη µέθοδο αντιµετώπισης.
Οι εξετάσεις στις οποίες υποβάλλεται ο ασθενής σε αυτή την περίπτωση είναι: ακρόαση, λήψη ιατρικού ιστορικού, σπειροµέτρηση (η οποία δείχνει κατά πόσο το πρόβληµα επηρεάζει την αναπνευστική λειτουργία αλλά και σε ποιο σηµείο περίπου βρίσκεται η στένωση), ακτινογραφία και, σε κάποιες περιπτώσεις, αξονική τοµογραφία.

Οι συνηθέστερες αιτίες του συριγµού της αναπνοής στους ενήλικες είναι το άσθµα και η ΧΑΠ, ενώ στα παιδιά το άσθµα και η εισχώρηση ξένου σώµατος στην αναπνευστική οδό.

Τι σας συµβαίνει κάθε µέρα του κύκλου

Κάποιες µέρες λάµπετε και είστε γεµάτες ενέργεια. Άλλες πάλι έχετε νεύρα, νιώθετε κουρασµένη και καταφεύγετε στις… σοκολάτες. Υποψιάζεστε ότι για όλα ευθύνονται οι ορµόνες σας. Μήπως έχετε δίκιο;

Kάθε µήνα ένα «κοκτέιλ» από ορµόνες, µε κυρίαρχες τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη, επηρεάζει τη ζωή της γυναίκας µε πολλούς τρόπους. Έτσι σε ένα φυσιολογικό κύκλο 28 έως 30 ηµερών µπορεί να παρατηρηθούν
διάφορες αλλαγές, αφού το σώµα λειτουργεί ακολουθώντας συγκεκριµένους ορµονολογικούς ρυθµούς.


Πρώτη φάση 1η-8η ηµέρα
Πρώτη µέρα της περιόδου και αµέσως µετά για περίπου πέντε ηµέρες µετά την έναρξη της περιόδου τα επίπεδα της προγεστερόνης είναι χαµηλά.

Σώµα
1. Καθώς πέφτουν τα επίπεδα της προγεστερόνης που είχαν αυξηθεί τις προηγούµενες ηµέρες (πριν από την περίοδο δηλαδή) τα υγρά που είχε κατακρατήσει το σώµα οδηγούνται προς την έξοδο. Έτσι οι γυναίκες µπορεί να επισκέπτονται πιο συχνά την τουαλέτα.
2. Αν και τις πρώτες µέρες της περιόδου µπορεί να υπάρχει εξάντληση, καθώς τα επίπεδα της προγεστερόνης είναι χαµηλά, σταδιακά η ενεργητικότητα και η αντοχή αυξάνονται. ∆ύο µέρες µετά την περίοδο είναι η ιδανική στιγµή για να ξεκινήσετε γυµναστική ή άλλη σωµατική δραστηριότητα.
Πνεύµα: Η πιθανή ψυχική ένταση των προηγούµενων ηµερών υποχωρεί και το έδαφος είναι πιο πρόσφορο για θετικές σκέψεις, ενώ η διάθεση απέναντι στους άλλους γίνεται πιο φιλική.


∆εύτερη φάση 9η–15η ηµέρα
Πριν και κατά την ωορρηξία
Τα επίπεδα των οιστρογόνων σταδιακά ανεβαίνουν µέχρι που φτάνουν στο µέγιστο τη 12η µέρα του κύκλου και αρχίζουν να µειώνονται κατά την ωορρηξία. Η προγεστερόνη όλες αυτές τις ηµέρες είναι χαµηλή.

Σώµα
1. Τα κολπικά υγρά είναι διαυγή, αραιά και σχεδόν άοσµα, γεγονός που δείχνει ότι τα οιστρογόνα κορυφώνονται. Αυτές οι µέρες είναι οι πιο γόνιµες και επιπλέον οι πιο κατάλληλες για τεστ Παπ και µαστογραφία ή υπέρηχο µαστών.
2. Τα µαλλιά αποκτούν όγκο και λάµψη, ενώ το δέρµα δείχνει φρέσκο και καθαρό.
3. Έρευνες επιβεβαιώνουν ότι οι γυναίκες νιώθουν πιο έντονη την επιθυµία για σεξ. Τι σύµπτωση! Είναι η περίοδος που το ωάριό τους έχει τις µεγαλύτερες πιθανότητες να γονιµοποιηθεί.
4. Πνεύµα: Πριν από την ωορρηξία οι πνευµατικές επιδόσεις µπορεί να αυξηθούν, γι’ αυτό πολλές γυναίκες σε αυτή τη φάση είναι γεµάτες ιδέες και έµπνευση.

Τριτη φάση 16η–25η ηµέρα
Μετά την ωορρηξία

Η προγεστερόνη –που παράγεται όταν ωριµάσει και σπάσει
το ωοθυλάκιο και απελευθερωθεί το ωάριο– αρχίζει να αυξάνει.
Σε αυτή τη φάση λοιπόν επικρατεί η προγεστερόνη.

Σώµα
1. Αµέσως µετά την ωορρηξία και δυο-τρεις µέρες µετά η θερµοκρασία του σώµατος ανεβαίνει περίπου µισό βαθµό. Αν ο κύκλος σας είναι άνω των 30 ηµερών, η φάση αυτή µπορεί να είναι γόνιµη, γι’ αυτό θα πρέπει να πάρετε προφυλάξεις αν δεν επιθυµείτε να συλλάβετε.
2. Περίπου 15 µέρες πριν από την περίοδο οι γυναίκες µπορεί να τρώνε περισσότερο, δείχνοντας µάλιστα προτίµηση στα γλυκά, αφού σηµειώνεται µια σχετική αύξηση της όρεξης.
3. Η κινητικότητα του εντέρου µειώνεται και εποµένως µπορεί να παρατηρηθεί δυσκοιλιότητα.
4. Πνεύµα: Καθώς η προγεστερόνη αρχίζει να αυξάνει από την 23η µέρα, οι γυναίκες µπορεί να εµφανίσουν συµπτώµατα κατάθλιψης και να είναι πιο εριστικές ακόµα και 15 µέρες πριν από την περίοδο.

Τέταρτη φάση 26η-30η ηµέρα
Προεµµηνορρυσιακό στάδιο
Η προγεστερόνη «κορυφώνεται» και ξαφνικά πέφτει κατακόρυφα προκειµένου να έρθει η περίοδος. Καθοδικά είναι και τα επίπεδα των οιστρογόνων.

Σώµα
1. Παρατηρείται κατακράτηση υγρών. Έτσι η κοιλιά, τα χέρια και τα πόδια πρήζονται ελαφρώς, η περιφέρεια της µέσης πιθανόν να είναι µεγαλύτερη, ενώ πολλές γυναίκες νιώθουν τα ρούχα τους στενά και το στήθος τους πιο βαρύ και ευαίσθητο. Σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρείται αύξηση βάρους περίπου κατά ένα κιλό.
2. Γυναίκες που υποφέρουν από πονοκεφάλους ή ηµικρανίες αναφέρουν ότι µια κρίση ηµικρανίας είναι πιο πιθανή λίγο πριν από την περίοδο, ενώ άλλες µε χρόνιο άσθµα ισχυρίζονται ότι τα συµπτώµατα χειροτερεύουν.
3. Τα µαλλιά µπορεί να δείχνουν αδύναµα και άτονα και να είναι πιο λιπαρά και ατίθασα. Στο πρόσωπο µπορεί να εµφανιστεί λιπαρότητα καθώς και σπυράκια.
4. Κάποιες γυναίκες έχουν την τάση να καταναλώνουν αρκετά αλµυρά ή γλυκά, µε ιδιαίτερη τάση στη σοκολάτα. Έρευνες δείχνουν ότι τα συµπτώµατα κατάθλιψης αλλά και βουλιµίας είναι πιο έντονα σε αυτή τη φάση, εποµένως η αναζήτηση τέτοιων τροφών (που θεωρείται ότι φτιάχνουν και τη διάθεση) δικαιολογείται.
5. Σε αυτή τη φάση οι γυναίκες δεν πρέπει να υποβάλλονται σε ψηλάφηση ή κάποια άλλη διαγνωστική µέθοδο για τους µαστούς, καθώς αυτοί είναι διογκωµένοι.
6. Πνεύµα: Πολλές γυναίκες αναφέρουν ότι λίγο πριν από την περίοδο γίνονται ευέξαπτες ή ευσυγκίνητες ενώ κάποιες ότι βλέπουν άσχηµα όνειρα, κοιµούνται βαριά ή ξυπνούν νιώθοντας κουρασµένες.

Aντιµετωπίστε την ψύξη

Η απότοµη εναλλαγή θερµοκρασίας, όταν περνάµε από τη ζέστη στο κρύο, µπορεί να προκαλέσει ενοχλητικά συµπτώµατα, κυρίως στον αυχένα, την πλάτη αλλά και το πρόσωπο, γνωστά ως «ψύξη» ή επιστηµονικά «µυϊκό σπασµό». Τι συστήνουν οι ειδικοί;

Ορθοπεδικός*
1. Επάλειψη µε θερµαντική αλοιφή ή χρήση πάγου ανάλογα µε τη γνωµάτευση.
2. Λήψη φαρµάκων (συνήθως µυοχαλαρωτικών και αναλγητικών).
3. Χρήση κολλάρου αν το πρόβληµα είναι στον αυχένα και τα συµπτώµατα έντονα.
4. Φυσικοθεραπεία, που
συνήθως περιλαµβάνει διαθερµίες, υπέρηχους και χειροµαλάξεις
µε κινησιοθεραπεία.
5. Χρήση θερµοφόρας ή ζεστής κοµπρέσας αν η ψύξη είναι στο πρόσωπο.
6. Προφύλαξη µε το κατάλληλο ντύσιµο από τις απότοµες εναλλαγές θερµοκρασίας.
* Είναι ο πρώτος γιατρός στον οποίο πρέπει να απευθυνθείτε σε µια τέτοια περίπτωση.

Φυσικοθεραπευτής
1. Αν η ψύξη είναι στον αυχένα, συστήνονται ειδικές ασκήσεις που βοηθούν να διατηρείται η κινητικότητα στην περιοχή και εργονοµία για σωστή στάση του σώµατος ώστε ο αυχένας να είναι ευθυτενής. Επίσης, καλό είναι να µην στηρίζετε το ακουστικό του τηλεφώνου στον ώµο όταν µιλάτε.
2. Αν δουλεύετε µε υπολογιστή,
η οθόνη πρέπει να είναι ακριβώς µπροστά σας σε ευθεία µε το κεφάλι και η καρέκλα σας να έχει µπράτσα για να ακουµπούν
οι αγκώνες.
3. Μην γυµνάζεστε χωρίς να έχετε πρώτα κάνει προθέρµανση και µετά αποθέρµανση.

Εναλλακτικός θεραπευτής
1. Ρεφλεξολογία, ινδικό κεφαλής (τεχνική µάλαξης που εστιάζει κυρίως στο κεφάλι και στον αυχένα), θιβετιανή µάλαξη (είδος µάλαξης µε έλαια και βεντούζες).
2. Μασάζ µε αιθέρια έλαια πεύκου, ευκάλυπτου και καµφοράς (5 σταγόνες σε 100 ml αµυγδαλέλαιο ή θερµαντικό λάδι βαλσάµικο).
3. Ένα ζεστό µπάνιο µε τα ίδια έλαια. Πρέπει ωστόσο να αποφεύγετε να κάνετε ντους ή µπάνιο λίγο πριν βγείτε έξω. Επίσης δεν πρέπει να αφήνετε τα µαλλιά σας βρεγµένα όταν λούζεστε.

Τι κάνει το στρες στο σώµα µας

Τα ανεβασµένα επίπεδα του στρες σε συνδυασµό µε κάποιες λανθασµένες συνήθειες είναι συνήθως οι βασικοί υπεύθυνοι για κάποια συµπτώµατα που µας ταλαιπωρούν συχνά. Μάθετε ποια είναι και πώς θα τα αντιµετωπίσετε.

Στομάχι ή έντερο
Το στοµάχι µας δεν «χωνεύει» µόνο το φαγητό αλλά και φόβους, ανησυχίες, ενοχές και πάσης φύσεως άγχη. Γι' αυτό είναι αρκετά συνηθισµένο το στρες όταν σωµατοποιείται να χτυπάει το γαστρεντερικό σύστηµα µε συµπτώµατα όπως ναυτία, εµετοί, δυσπεψία, καούρες και πόνο στο στοµάχι, ενώ είναι δεδοµένο ότι επιδεινώνει ήδη υπάρχοντα γαστρεντερικά προβλήµατα. Το κέντρο των συναισθηµάτων στον εγκέφαλο επικοινωνεί άµεσα µε το στοµάχι αυξάνοντας τα γαστρικά υγρά και τα οξέα του στοµάχου σε υπερβολικό βαθµό, γεγονός που αποτελεί αιτία για πολλά προβλήµατα όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση και έλκος. Το στρες επίσης επηρεάζει την κινητικότητα του εντέρου προκαλώντας διάρροια ή, αντίθετα, δυσκοιλιότητα.

Τι µπορείτε να κάνετε
1. Μην µένετε ποτέ νηστική ή µε άδειο στοµάχι για πολλές ώρες. Μικρά και συχνά γεύµατα
καθώς επίσης και η συνήθεια να τρώτε αργά και να µασάτε καλά βοηθούν
τόσο το ευαίσθητο στοµάχι όσο και το ευερέθιστο έντερο.
2. Αν υποφέρετε από δυσπεψία ή καούρες, αποφύγετε να πηγαίνετε κατευθείαν από το τραπέζι στο κρεβάτι. Αφήστε να περάσουν τουλάχιστον δύο ώρες µετά το τελευταίο σας
γεύµα πριν πάτε για ύπνο.
3. Αποφύγετε το αλκοόλ, το κάπνισµα, τα καρυκεύµατα, τα λιπαρά και τα τηγανητά.
4. Αν έχετε δυσκοιλιότητα, αυξήστε την πρόσληψη νερού και φυτικών ινών και εντάξτε στο πρόγραµµά σας την καθηµερινή άσκηση.

Κεφάλι
Ζαλάδα, ίλιγγος, ηµικρανία, πονοκέφαλος είναι τα συνηθισµένα καµπανάκια που χτυπάει ο οργανισµός µας όταν το στρες αγγίζει υψηλά επίπεδα. Η ένταση ύστερα από µια δύσκολη ηµέρα συνήθως χτυπά στα πιο ευαίσθητα σηµεία όπως είναι τα αιµοφόρα αγγεία στο κεφάλι. Το στρες επίσης διαταράσσει το ενδοκρινολογικό µας σύστηµα, γεγονός που µπορεί επίσης να προκαλέσει πονοκέφαλο, ζαλάδα ή ηµικρανία υποστηρίζουν οι νευρολόγοι.

Τι µπορείτε να κάνετε
1. Για την ηµικρανία αποφύγετε το τυρί, τη σοκολάτα, το αλκοόλ, τα αναψυκτικά, την υπερκατανάλωση καφέ και τη χρήση µη συνταγογραφηµένων φαρµάκων.
2. Για τον πονοκέφαλο δοκιµάστε να κάνετε ένα χλιαρό µπάνιο – όχι καυτό ή ζεστό όπως συνηθίζουν αρκετοί.
3. Κατά τη διάρκεια της ηµέρας µην µένετε πολλές ώρες νηστική γιατί είναι πιο πιθανό να πάθετε πονοκέφαλο.
4. Η αρωµατοθεραπεία µε λεβάντα µπορεί να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε το βράδυ ώστε να κοιµηθείτε καλύτερα.


∆έρµα
Το άγχος µπορεί να επιδεινώσει την ακµή, καθώς και πολλές ακόµα δερµατικές διαταραχές όπως η ψωρίαση, το έκζεµα, η ξηροδερµία και οι αλλεργίες. Επίσης ρίχνει το ανοσοποιητικό σύστηµα, κάτι που µπορεί να ευθύνεται για την εκδήλωση αυτοάνοσων νοσηµάτων, ενώ ενεργοποιεί την παραγωγή ισταµίνης, που µε τη σειρά της επιδεινώνει τις αλλεργίες.

Τι µπορείτε να κάνετε
1. Πίνετε πολύ νερό, ειδικά αν πάσχετε από ακµή ή ατοπική δερµατίτιδα.
2. Τηρείτε αυστηρά τις συνθήκες υγιεινής κρατώντας µακριά τα χέρια σας από την προβληµατική περιοχή (µην σπάτε σπυράκια, µην τρίβετε ή ξύνετε το δέρµα) φροντίζοντας να χρησιµοποιείτε τα κατάλληλα για την περίπτωσή σας καθαριστικά και ενυδατικά προϊόντα.
3. Μην χρησιµοποιείτε καλλυντικά του εµπορίου γιατί µπορεί να επιδεινώσουν το πρόβληµα. Απευθυνθείτε στον δερµατολόγο, ο οποίος µπορεί να σας συστήσει ειδικά φαρµακευτικά καλλυντικά.

Για κάθε σύµπτωµα που επιµένει θα πρέπει να επισκεφτείτε τον γιατρό, ο οποίος, ανάλογα µε τη διάγνωση, θα σας δώσει τις κατάλληλες οδηγίες ή α συστήσει την έναρξη θεραπείας για την αντιµετώπιση του προβλήµατος.

Αυχένας
Το πρώτο σηµάδι σωµατοποίησης του στρες είναι οι µυικοί πόνοι που µπορεί να ευθύνονται στην κακή στάση του σώµατος.
Επιπλέον, όταν έχουµε άγχος, ο εγκέφαλος απελευθερώνει µηνύµατα που απαιτούν να είµαστε σε ετοιµότητα, ενώ εκκρίνει χηµικά που
σφίγγουν τους µυς, ειδικά εκείνους που ενώνονται µε την ωµοπλάτη. Έτσι, ιδιαίτερα όταν είναι χρόνιο, το στρες προκαλεί µυϊκό σπασµό και πόνο σε διάφορα σηµεία στο σώµα µας, και κυρίως στην πλάτη και στον αυχένα.

Τι µπορείτε να κάνετε
1. Αποφύγετε να κουβαλάτε βαριές τσάντες όταν ψωνίζετε. Φροντίστε επίσης η τσάντα που κρατάτε καθηµερινά να έχει µακρύ λουρί ώστε να την περνάτε σταυρωτά στο στήθος αντί να την κρεµάτε από τη µία µεριά ή προτιµήστε ένα σακίδιο.
2. Μην κρατάτε το ακουστικό του τηλεφώνου ανάµεσα στο αφτί και τον ώµο. Κρατήστε το µε το χέρι κάνοντας συχνές εναλλαγές από το ένα αφτί στο άλλο ή πάρτε µια συσκευή µε ανοιχτή ακρόαση.
3. Αν δουλεύετε µπροστά σε υπολογιστή, φροντίστε να κάθεστε ίσια, κοιτάζοντας ευθεία µπροστά στην οθόνη κι όχι πλαγίως. Το ίδιο ισχύει και για την τηλεόραση.
4. Επενδύστε σε ένα ορθοπαιδικό µαξιλάρι. Όταν κοιµάστε, το µαξιλάρι πρέπει να καλύπτει το κενό µεταξύ των ώµων και του λαιµού. ∆ηλαδή το κεφάλι σας δεν πρέπει να είναι ούτε πιο χαµηλά αλλά ούτε και πιο ψηλά από το λαιµό.
5. Εξασκήστε τους κοιλιακούς σας. Όσο πιο δυνατοί είναι τόσο πιο ίσια θα κρατάτε την πλάτη σας και η στάση σας θα είναι καλύτερη.
6. Μην κάθεστε πολλή ώρα στην καρέκλα όταν δουλεύετε. Αποκτήστε τη συνήθεια να σηκώνεστε ανά τακτά χρονικά διαστήµατα για να περπατήσετε.
7. Θυµηθείτε να διατηρείτε σωστή στάση σώµατος, δηλαδή η κοιλιά µέσα, η πλάτη ίσια και το κεφάλι ψηλά.
8. Το µασάζ έχει ευεργετικές επιδράσεις όχι µόνο στην καταπολέµηση του στρες αλλά κυρίως στην ανακούφιση από τον πόνο, αφού δίνει την ευκαιρία στο νευρικό σύστηµα να χαλαρώσει.

To στρες, ειδικά όταν συσσωρεύεται, σωµατοποιείται, µε αποτέλεσµα οι περισσότεροι από εµάς να έχουµε ένα ή και περισσότερα ευαίσθητα σηµεία που... αναστατώνονται κάθε φορά που τα επίπεδά του ανεβαίνουν.

Της Φλώρας Κασσαβέτη
Με τη συνεργασία της Αναστασίας Μοσχοβάκη, ειδικής παθολόγου, επιστημονικής συνεργάτιδας ιατρικού Αθηνών

Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2010

Ελπιδοφόρα σκευάσματα σε μορφή χαπιού για τη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας

Στην τελική φάση των κλινικών δοκιμών βρίσκονται δύο νέες πειραματικές θεραπείες ενάντια στη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας οι οποίες χαρακτηρίστηκαν από τους ειδικούς ως «ελπιδοφόρες».

Το πρώτο ενδιαφέρον σημείο είναι ότι και οι δύο θεραπείες έχουν τη μορφή χαπιού, κάτι που αναμένεται να απαλλάξει τους ασθενείς από τις επίπονες ενέσιμες θεραπείες που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, ενώ στις δοκιμές (στις οποίες συμμετείχαν 1.000 ασθενείς από 18 διαφορετικές χώρες) έχουν δείξει ότι καθυστερούν την επιδείνωση της νόσου και μειώνουν τις πιθανότητες υποτροπής.

Αρνητικό σημείο είναι ότι δεν έχουν ακόμη μελετηθεί επαρκώς οι πιθανές παρενέργειες των δύο φαρμάκων (υπάρχουν κάποιες υπόνοιες για αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης έρπη και καρκίνου, οι οποίες ερευνώνται).

Η σκλήρυνση κατά πλάκας συνήθως εμφανίζεται σε άτομα ηλικίας από 20 έως 40 ετών, με το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού να επιτίθεται στον εαυτό του και πιο συγκεκριμένα στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Η ζημιά που προκαλείται εμποδίζει την επικοινωνία του εγκεφάλου με τα άλλα μέρη του σώματος, προκαλώντας πολλαπλά προβλήματα σε πολλές βιολογικές λειτουργίες (έλεγχος κίνησης, όραση, ακοή, αντίληψη, μνήμη κ.α.). Υπολογίζεται ότι ένα άτομο στα χίλια εμφανίζει την πάθηση.

Η ενεργός ουσία του ενός φαρμάκου λέγεται κλαδριβίνη (cladribine) και τα πειράματα διενεργούνται από ερευνητική ομάδα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Λονδίνου-Κουίν Μέρι. Η δεύτερη ουσία ονομάζεται φινγκολιμόδη (fingolimod), είναι προϊόν της εταιρείας Νovartis και οι δοκιμές γίνονται από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βασιλείας.

Αναλυτές εκτιμούν ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα, σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης των κλινικών δοκιμών και έγκρισής τους, θα μπορούσαν να κυκλοφορήσουν στην αγορά ακόμη και μέσα στο 2011.

Αυχενικό σύνδρομο: Η «πάθηση» του σύγχρονου τρόπου ζωής

Τι είναι το αυχενικό σύνδρομο και πόσο συχνά εμφανίζεται;

Αν και ο όρος αυτός αμφισβητείται από τη σύγχρονη βιβλιογραφία, ως αυχενικό σύνδρομο θεωρούμε μια σειρά διαφορετικών κλινικών σημείων και συμπτωμάτων στην περιοχή του αυχένα με κύρια ενόχληση την αυχεναλγία, η οποία μπορεί να είναι μονόπλευρη, αμφοτερόπλευρη ή να προκαλεί κεφαλαλγία. Η αυχεναλγία είναι συχνή πάθηση, και μάλιστα πάνω από το 50% των ανθρώπων σε κάποια στιγμή της ζωής τους εμφανίζουν προβλήματα στην περιοχή του αυχένα.

Εκδηλώνεται δηλαδή με πόνο στον αυχένα;

O πόνος στον αυχένα είναι μόνο ένα από τα συμπτώματα. Όπως αναφέρει και ο ορισμός πρόκειται για σύνδρομο, δηλαδή σε κάθε ασθενή που πάσχει από τη νόσο αυτή παρατηρούνται διαφορετικά συμπτώματα-ενοχλήσεις. Έτσι, μπορεί να συνυπάρχει δυσκαμψία στον αυχένα με σοβαρό περιορισμό των κινήσεων σε αυτή την περιοχή της σπονδυλικής στήλης, μουδιάσματα και μυϊκή αδυναμία στα χέρια, συμπτώματα όπως ζάλη, εμβοές στα αυτιά και κεφαλαλγία χαμηλά στη βάση του κρανίου (ινίο). Επίσης μερικές φορές ο πόνος δεν περιορίζεται μόνο στον αυχένα αλλά επεκτείνεται και στην περιοχή του ώμου, ανάμεσα στις ωμοπλάτες, στο βραχίονα ή και μέχρι τα δάκτυλα των χεριών.

Πολλοί παραπονιούνται ότι υποφέρουν από μούδιασμα του χεριού που ξεκινάει από τον ώμο και φτάνει μέχρι τα δάχτυλα. Αυτή η ενόχληση μπορεί να υποδηλώνει ότι πάσχει κάποιος από αυχενικό σύνδρομο;

Βεβαίως. Όπως είπαμε τα μουδιάσματα στα χέρια είναι συχνό σύμπτωμα, το οποίο υποδηλώνει ότι υπάρχει πρόβλημα στον αυχένα. Μάλιστα, μια ειδική εξέταση, το ηλεκτρομυογράφημα, μπορεί να μας βοηθήσει να διαγνώσουμε την προέλευση των συμπτωμάτων.

Ποιες είναι οι αιτίες που μπορούν να προκαλούν αυτά τα ενοχλητικά συμπτώματα;

Τα αίτια είναι πολλά και διαφορετικά και οι ποικίλες εκδηλώσεις της νοσολογικής αυτής κατάστασης εξηγούνται εν μέρει από την πολυπλοκότητα των δομών της σπονδυλικής στήλης στην περιοχή. Εκτός από τους τραυματισμούς, όπως οι κακώσεις δίκην μαστιγίου, που είναι συχνές στα τροχαία ατυχήματα, και άλλα προβλήματα -όπως λέμε- μηχανικής προέλευσης, μπορούν να προκαλούν ενοχλήσεις στον αυχένα και τα άνω άκρα. Για παράδειγμα, η κακή στάση του σώματος προκαλεί μυοσυνδεσμικού τύπου αυχεναλγία, ενώ η αυχεναλγία μπορεί να οφείλεται ακόμη και σε αυχενική δισκοκήλη ή δισκοπάθεια, ριζοπάθεια, σύνδρομο οπίσθιων αρθρώσεων, αυχενική σπονδυλοαρθρίτιδα ή αλλιώς σπονδύλωση σε μηχανική αστάθεια, καθώς και σε ανεπάρκεια της σπονδυλοβασικής αρτηρίας.

Η αυχενική δισκοπάθεια που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλεί και την αυχεναλγία είναι ίδια με την οσφυαλγία;

Διαφέρει από την οσφυαλγία με την έννοια ότι στην αυχεναλγία δεν ενοχοποιείται η μηχανική υπερφόρτιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν κοινά συμπτώματα, όπως άλγος από πίεση των νευρικών ριζών (ξεκινούν από τον αυχένα και καταλήγουν στα χέρια). Οι νευρικές ρίζες πιέζονται στην περιοχή του αυχένα και προκαλούν μουδιάσματα στα χέρια, τσιμπήματα και αδυναμία των μυών. Επίσης παρατηρούνται μυϊκός σπασμός των μυών της περιοχής του αυχένα και δυσκαμψία.

Πώς ορίζεται η κακή στάση σε σχέση με τον αυχένα;

Η κακή στάση του σώματος αποτελεί και αυτή κατά κάποιο τρόπο μία «νόσο» της σύγχρονης ζωής. Γεγονός είναι ότι πλέον όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι κάθονται -ιδιαίτερα αυτοί που κάνουν δουλειά γραφείου-σκυμμένοι προς τα εμπρός για πολλές ώρες μάλιστα.

Αυτός είναι ο λόγος που τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερος κόσμος παραπονιέται για πόνους στον αυχένα, μουδιάσματα στα χέρια και διάφορα άλλα τέτοια επώδυνα συμπτώματα;

Βεβαίως, γιατί η κακή στάση του σώματος, ειδικά στο χώρο της δουλειάς, δημιουργεί συνθήκες επιβάρυνσης των μυών του αυχένα αλλά και ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης και, σε συνδυασμό με έλλειψη γυμναστικής, έχει σαν αποτέλεσμα την κυφωτική στάση, το «πιάσιμο», όπως λέει ο λαός, των μυών με δημιουργία χαρακτηριστικών επώδυνων σημείων, τα οποία ψηλαφίζονται και από τον ασθενή μερικές φορές.

Yπάρχουν τρόποι πρόληψης;

Ορισμένες οδηγίες που αφορούν την εργονομία μπορούν να φανούν χρήσιμες. Δηλαδή κάποιοι εξωτερικοί παράγοντες, όπως είναι η εργονομική διάταξη των αντικειμένων στο χώρο της δουλειάς μας, επηρεάζουν το μυοσκελετικό σύστημα. Καλό είναι, λοιπόν, οι εργαζόμενοι να γνωρίζουν ότι η καρέκλα που κάθονται πρέπει να είναι σε σωστή θέση, όπως επίσης ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και το πληκτρολόγιο, ώστε να επιβαρύνεται όσο το δυνατόν λιγότερο ο αυχένας.

Υπάρχει σχέση ανάμεσα στις παθήσεις της σπονδυλικής στήλης (σκολίωση κ.ά.) και στο αυχενικό σύνδρομο;

Η σπονδυλική στήλη αποτελεί ενιαία και πολύπλοκη δομή, της οποίας το ένα τμήμα επηρεάζει το άλλο. Έτσι, κάποιο πρόβλημα, όπως η σκολίωση, για παράδειγμα, επιβαρύνει την περιοχή του αυχένα προκαλώντας αυχεναλγία.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του συνδρόμου της σπονδυλοβασικής αρτηρίας και γιατί σχετίζονται με το αυχενικό σύνδρομο;

Σε περίπτωση που υπάρχει αυχενική σπονδυλοαρθρίτιδα, η οποία συνήθως αφορά άτομα που έχουν περάσει τη μέση ηλικία, οι σπονδυλικές αρτηρίες που διέρχονται μέσα από τους πρώτους 6 αυχενικούς σπονδύλους πιέζονται από τα οστεόφυτα ή εμφανίζουν σπασμό μετά από κινήσεις του κεφαλιού με αποτέλεσμα να μειώνεται η αιμάτωση του εγκεφάλου. Σαν συνέπεια εμφανίζονται επεισόδια ζάλης, αυχενογενούς ιλίγγου και μερικές φορές τάση για λιποθυμία. Ιδιαίτερα εμφανίζονται τα συμπτώματα αυτά όταν συνυπάρχουν και αλλοιώσεις από τις αρτηρίες (σε καπνιστές, σε άτομα με αυξημένη χοληστερόλη κ.ά).

Το άγχος παίζει ρόλο στην εμφάνιση της πάθησης;

Πρέπει να σημειωθεί ότι, κάποιες φορές, ενώ δεν παρατηρούνται παθολογικά ευρήματα, οι ασθενείς εμφανίζουν πόνο στον αυχένα. Σε αυτές τις περιπτώσεις καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ίσως ψυχολογικοί παράγοντες, όπως το στρες, επηρεάζουν την περιοχή του αυχένα προκαλώντας τα δυσάρεστα αυτά ενοχλήματα. Στους ασθενείς αυτούς είναι πιθανόν να χρειαστεί κάποια αγχολυτική ή ακόμα και αντικαταθλιπτική αγωγή.

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται για τη διάγνωση των προβλημάτων από τον αυχένα;

Η λεπτομερής κλινική εξέταση παραμένει απαραίτητη. Πέρα από αυτή ο έλεγχος με απλές ακτινογραφίες δίνει ορισμένες πολύ χρήσιμες πληροφορίες, όπως η εμφάνιση ευθειασμού της αυχενικής μοίρας. Δηλαδή, ο αυχένας έχει μια καμπυλότητα (λόρδωση), αν αυτή διαταραχθεί και εξαλειφθεί, τότε παρουσιάζεται ευθειασμός της αυχενικής μοίρας, με αποτέλεσμα την πρόκληση διαφόρων ενοχλημάτων. Οι ακτινογραφίες μπορούν επίσης να αποκαλύψουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις, όπως οστεόφυτα και στένωση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος. Το τελευταίο, βέβαια, εμφανίζεται συνήθως μετά από επανειλημμένες υποτροπές και μπορεί να απουσιάζει αρχικά από τις ακτινογραφίες ή να σημειώνεται κατά τον ακτινολογικό έλεγχο χωρίς να υπάρχει πόνος στον αυχένα.

Εκτός από τις ακτινογραφίες, σε ποιες άλλες εξετάσεις μπορεί να υποβληθεί ο ασθενής;

Η αξονική τομογραφία και, τα τελευταία χρόνια, η μαγνητική χρησιμοποιούνται όλο και πιο συχνά για τη διάγνωση παθήσεων του αυχένα. Οι εξετάσεις αυτές αποκαλύπτουν την ύπαρξη δισκοκήλης, και ιδιαίτερα η μαγνητική τομογραφία εντοπίζει την πίεση των νευρικών στοιχείων όπως είναι οι ρίζες των νεύρων και η στένωση του νωτιαίου σωλήνα ή των μεσοσπονδύλιων τρημάτων. Να σημειωθεί όμως ότι η μαγνητική τομογραφία μπορεί να δείξει κήλες χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα, τα οποία να βρίσκονται αργότερα σε τυχαίο έλεγχο, ιδιαίτερα έπειτα από μια ορισμένη ηλικία.

Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που παρουσιάζονται από τον αυχένα;

H θεραπεία είναι καταρχήν συντηρητική. Χορηγείται παυσίπονη (παρακεταμόλη), αντιφλεγμονώδης (δικλοφενάκη, λορνοξικάμη, σελεκοξίμπη, μελοξικάμη) και μυοχαλαρωτική (θειοκολχικοσίδη, ορφεναδρίνη) φαρμακευτική αγωγή. Κατά την οξεία φάση μπορεί να βοηθήσει και το μαλακό αυχενικό κολάρο, το οποίο όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αντίθετα, μετά τις πρώτες μέρες της οξείας φάσης ενθαρρύνεται η κινητοποίηση του αυχένα έτσι ώστε οι μύες να διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Αυτό επιτυγχάνεται με ασκήσεις οι οποίες όμως πρέπει να διδάσκονται από ειδικό και να εκτελούνται σε τακτά χρονικά διαστήματα από τον ασθενή.

Ορισμένα φυσικά μέσα, όπως ρεύματα ηλεκτροθεραπείας (TENS) και διακοπτόμενα μαγνητικά πεδία, έχει αναφερθεί επίσης ότι δρουν αναλγητικά, ενώ ευεργετικά στην οξεία φάση δρουν και τα θερμά επιθέματα. Ο βελονισμός αποτελεί επίσης εναλλακτική θεραπεία με ικανοποιητικά αναλγητικά αποτελέσματα όπως καταγράφεται σε πολλές επιστημονικές εργασίες. Καλό είναι επίσης κατά τον ύπνο να χρησιμοποιείται ανατομικό μαξιλάρι.

Πότε συνιστάται σ’ έναν ασθενή η χειρουργική επέμβαση;

Οι χειρουργικές επεμβάσεις γίνονται όταν αποτύχει η συντηρητική θεραπεία και τα ενοχλήματα επιμένουν τουλάχιστον για ένα τρίμηνο. Επίσης γίνονται όταν υπάρχουν συμπτώματα από την πίεση των ριζών των νεύρων ή του νωτιαίου μυελού τα οποία προοδευτικά επιδεινώνονται. Κλινικά σημεία, όπως πόνος που χειροτερεύει συνεχώς και γίνεται πλέον ανυπόφορος, μυϊκή αδυναμία στα άνω ή και στα κάτω άκρα, αισθητικές διαταραχές και διαταραχές των αντανακλαστικών ή της ούρησης, σε συνδυασμό με ακτινολογικά ευρήματα που να δικαιολογούν τη σοβαρότητα αυτών των κλινικών σημείων, πρέπει να αξιολογούνται ανάλογα για να αποφασιστεί αν είναι απαραίτητη ή όχι η χειρουργική επέμβαση.

Ποιες επεμβάσεις γίνονται στην περιοχή του αυχένα;

Πρόσθια και οπίσθια αποσυμπίεση είναι οι επεμβάσεις που γίνονται στην περιοχή του αυχένα. Και οι δύο έχουν γενικά καλά αποτελέσματα, που φτάνουν μέχρι και το 90% επιτυχίας, αρκεί να γίνονται σε ασθενείς που πρέπει να χειρουργηθούν και να πραγματοποιούνται από εξειδικευμένους χειρουργούς της σπονδυλικής στήλης. Ιδιαίτερα βοηθούνται οι ασθενείς που έχουν προβλήματα δισκοκήλης σε λίγα επίπεδα της αυχενικής μοίρας.


Αυχενικό σύνδρομο Η εναλλακτική μας πρόταση

Ομοιοπαθητική

Οι αρχές της ομοιοπαθητικής διατυπώθηκαν για πρώτη φορά στην αρχαία Ελλάδα από τον Ιπποκράτη. Η ομοιοπαθητική απευθύνεται σε κάθε ασθενή ανεξάρτητα από την πάθηση ή την ηλικία του. Τα ομοιοπαθητικά φάρμακα προέρχονται κυρίως από φυτά ή από απλά ορυκτά. Έχουν ισχυρή θεραπευτική δράση και χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή. Η ομοιοπαθητική αντιμετωπίζει τον κάθε ασθενή σαν ένα ενιαίο ψυχοσωματικό σύνολο και όχι σαν μεμονωμένα όργανα ή συστήματα. Στόχος της είναι η μόνιμη θεραπεία των αιτίων της νόσου και όχι η προσωρινή καταστολή συμπτωμάτων. Βρίσκει αποτελεσματική εφαρμογή σε πολλές ασθένειες ανάμεσα στις οποίες είναι και το αυχενικό σύνδρομο, οσφυαλγίες, οσφυοϊσχυαλγίες, μυαλγίες, κακώσεις μυϊκών ινών, τενόντων κ.ά.

Σε μια οξεία ασθένεια το θεραπευτικό αποτέλεσμα είναι άμεσο και επιτυγχάνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, όμως σε χρόνιες καταστάσεις δεν είναι δυνατό ένα τέτοιο αποτέλεσμα.

Η ομοιοπαθητική είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στις ημικρανίες, στις οσφυαλγίες και στις ισχιαλγίες, σε προβλήματα όμως με μη αναστρέψιμες βλάβες για τον οργανισμό δεν έχει αποτέλεσμα. Σημαντικό είναι ο ασθενής να απευθυνθεί στον ομοιοπαθητικό γιατρό στην αρχή της πάθησής του ώστε να λάβει και τα καλύτερα αποτελέσματα από τη θεραπεία.


Βελονισμός

Ο βελονισμός είναι μια αρχαία θεραπευτική μέθοδος που βασίζεται στην τοποθέτηση ιδιαίτερα λεπτών βελονών (αποστειρωμένες βελόνες μίας χρήσης) σε συγκεκριμένα σημεία στο σώμα. Αυτές δεν προκαλούν πόνο και κατανέμουν την ενέργεια που κυκλοφορεί στο σώμα δημιουργώντας ισορροπία. Στερείται παρενεργειών και θεωρείται εξαιρετικά ακίνδυνη μέθοδος όταν εφαρμόζεται από εκπαιδευμένους γιατρούς. Δρα μέσω της διέγερσης κάποιων σημείων στο δέρμα που κινητοποιούν αναλγητικά συστήματα του οργανισμού. Εκκρίνονται δηλαδή ενδογενή οπιοειδή που δεσμεύονται από συγκεκριμένους υποδοχείς στον εγκέφαλο και έτσι επιτυγχάνεται η αναλγησία.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει συντάξει έναν κατάλογο με παθήσεις που αντιμετωπίζονται από τον βελονισμό με εξαιρετικά αποτελέσματα, μεταξύ δε αυτών αναφέρονται και τα μυοσκελετικά επώδυνα σύνδρομα, όπως είναι το αυχενικό σύνδρομο, η αυχεναλγία, οι μυαλγίες κ.ά.

Ο βελονισμός μπορεί να αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικός σε ανθρώπους που εργάζονται σε δουλειά γραφείου και αντιμετωπίζουν προβλήματα αυχένα ή ώμου με δυσκαμψία και πόνο στους αντίστοιχους μυς. Απλά ο ασθενής θα πρέπει να απευθυνθεί σε βελονιστή γιατρό και όχι σε οποιονδήποτε βελονιστή, διότι ο πόνος πολλές φορές μπορεί να είναι σύμπτωμα πάθησης που μπορεί να διαγνωστεί μόνο από το βελονιστή γιατρό.

Στην Ελλάδα καθημερινά εφαρμόζεται η τεχνική του βελονισμού και του ηλεκτροβελονισμού σε μεγάλα δημόσια νοσοκομεία παράλληλα με την κλασική ιατρική για μεγιστοποίηση του οφέλους του ασθενή.


Ρεφλεξολογία

Η ρεφλεξολογία έχει την ίδια φιλοσοφία με το βελονισμό. Ενεργοποιεί τις λειτουργίες του σώματος με σκοπό την εξισορρόπηση και τη χαλάρωση. Είναι πανάρχαια ολιστική φυσική επιστήμη που βασίζεται στην ύπαρξη αντανακλαστικών σημείων στα πέλματα, στις παλάμες, στα αυτιά και σε άλλα ειδικά σημεία που αντιστοιχούν σε όργανο ή τμήμα του σώματος. Πολλές ασθένειες μπορούν να αντιμετωπιστούν από τη ρεφλεξολογία, όπως οσφυαλγίες, ισχιαλγίες, αυχενικό σύνδρομο, πονοκέφαλοι, αρθριτικά, ιγμορίτιδα κτλ. Και αυτή η εναλλακτική θεραπεία απευθύνεται σε όλους και σε όλες τις ηλικίες. Σε υπερήλικες όμως τα αποτελέσματα δεν είναι τόσο άμεσα όσο στα παιδιά, αφού το αντανακλαστικό ερέθισμα δεν φτάνει πάντα στην περιοχή-στόχο λόγω μπλοκαρίσματος ή καταστροφής κάποιου οργάνου. Στις περιπτώσεις αυτές προτείνεται η εφαρμογή άλλης μεθόδου, π.χ. βελονισμού που προσφέρει άμεση εφαρμογή και πρόσβαση στο σημείο.


Μέθοδος Bowtech

Είναι μία ολιστική θεραπευτική μέθοδος, αποτελεσματική και ασφαλής, που έχει στόχο την αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων ενεργοποιώντας τους μηχανισμούς αυτοθεραπείας του σώματος. Είναι κατάλληλη για όλους (παιδιά, ενήλικες, ηλικιωμένους, εγκύους ή άτομα με ειδικές ανάγκες) και μπορεί να βοηθήσει σε ποικίλα προβλήματα υγείας, όπως, π.χ., αναπνευστικά, μυοσκελετικά κ.ά. Αποτελείται από μια σειρά ήπιων κινήσεων και μαλάξεων επάνω στο σώμα του ασθενή. Οι κινήσεις αυτές εφαρμόζονται στους μυς, στους τένοντες και στο συνδετικό ιστό και η κάθε κίνηση είναι ένα ερέθισμα που μεταφέρεται μέσω των νευροδιαβιβαστών στον εγκέφαλο όπου γίνεται η επεξεργασία και αποκωδικοποίησή του. Είναι, δηλαδή, μία μορφή «διαλόγου» με το σώμα αφού κάθε κίνηση Bowtech σε διαφορετικό σημείο του σώματος είναι και ένας διαφορετικός «διάλογος». Η αρχή που διέπει τη μέθοδο είναι «όσο λιγότερο τόσο το καλύτερο», δηλαδή με τη μικρότερη παρέμβαση στο σώμα επιτυγχάνεται το μέγιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Πέμπτη, 14 Ιανουαρίου 2010

Εμμηνόπαυση

Η κλιμακτήριος για τη γυναίκα χωρίζεται σε τρία μέρη: την προεμμηνόπαυση, την περιεμμηνόπαυση και την μετεμμηνόπαυση.

Στην προεμμηνόπαυση, η οποία ξεκινά περίπου στο 40ο έτος της ηλικίας και διαρκεί μέχρι τις πρώτες άτακτες μηνιαίες έμμηνες ρύσεις, προκαλούνται κάποιες συνηθισμένες αλλαγές για τα χρόνια της κλιμακτηρίου μέσω της μείωσης της παραγωγής ορμονών στις ωοθήκες. Επίσης, εμφανίζονται κάποιες ενοχλήσεις που σχετίζονται με τον κύκλο –κυρίως πριν από την περίοδο- όπως ημικρανίες η πόνοι στο στήθος. Παρά τις ίδιες διατροφικές συνήθεις είναι σχεδόν αδύνατο κανείς να διατηρήσει το βάρος του. Ακόμα όμως και με σταθερό βάρος, το σώμα σταδιακά αλλάζει όψη.

Στην περιεμμηνόπαυση η οποία ξεκινά ένα έως δύο χρόνια πριν το τέλος της περιόδου και διαρκεί μέχρι ένα ή δύο χρόνια μετά το τέλος της περιόδου, η έμμηνος ρύση διακόπτεται λόγω της μείωσης οιστρογόνων. Αυτή η μείωση οιστρογόνων μπορεί έτσι να οδηγήσει στις χαρακτηριστικές διαταραχές του αυτόνομου νευρικού συστήματος, τα τυπικά στοιχεία της κλιμακτηρίου: ξαφνικές εξάψεις, εφίδρωση που διαρκεί για αρκετά λεπτά, διαταραχή του ύπνου, ευερεθιστότητα, κόπωση, αυξομείωση της πίεσης, ζαλάδες, ταχυπαλμίες, αύξηση βάρους, τριχόπτωση στο κεφάλι και εντονότερη τριχοφυΐα στο πρόσωπο και στα πόδια.

Η μετεμμηνόπαυση ξεκινά περίπου ένα ή δύο χρόνια μετά την τελευταία περίοδο και διαρκεί περίπου δεκαπέντε χρόνια. Λόγω της διαρκούς έλλειψης οιστρογόνων προκύπτουν αλλαγές στον ιστό –π.χ. ξηρασία του βλεννογόνου υμένα του κόλπου και του στόματος και του επιπεφυκώτος υμένα των ματιών- καθώς και τα περίφοβα κατάγματα λόγω της οστεοπόρωσης. Μια αυστηρά ελεγμένη θεραπεία οιστρογόνων μετά την παύση της κυκλικής παραγωγής οιστρογόνων στην κλιμακτήριο μπορεί να μειώσει πολλά από τα προαναφερθέντα συμπτώματα και να βοηθήσει στη βελτίωση της διαταραγμένης διάθεσης κατά την εμμηνόπαυση, καθώς και στην προφύλαξη των ουρογεννητικών διαδικασιών γήρανσης που εμφανίζονται στη μετεμμηνόπαυση.

Κάθε αντικατάσταση ορμόνης πρέπει να πραγματοποιείται μεμονωμένα και απαιτεί σαφείς ενδείξεις και την τακτική εξέταση του ασθενούς από τον ειδικό ενδοκρινολόγο. Η θεραπεία οιστρογόνων αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο καρκίνου του μαστού και σχετίζεται άμεσα με τη διάρκεια της θεραπείας: αύξηση της συχνότητας των περιστατικών κατά δύο, έξι ή δώδεκα καρκίνους ανά χίλιες γυναίκες μετά από 5, 10 ή 15 χρόνια ορμονοθεραπείας.

Αντισύλληψη

Οι γόνιμες μέρες μιας γυναίκας τοποθετούνται στο μεσαίο 10ήμερο ανάμεσα σε δύο περιόδους (9η-20η μέρα κύκλου), αλλά δεν μπορούν να υπολογιστούν με ακρίβεια ακόμα και σε σταθερό κύκλο.

Όλες οι αντισυλληπτικές μέθοδοι έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Κάθε ζευγάρι πρέπει να διαλέξει τη μέθοδο που του ταιριάζει καλύτερα, αφού ενημερωθεί για την αποτελεσματικότητα αλλά και για τους κινδύνους της κάθε μεθόδου.

Οι πολύ αποτελεσματικές αντισυλληπτικές μέθοδοι, δηλ. το χάπι, το ενδομήτριο σπείραμα ή σπιράλ και η μόνιμη στείρωση, χρειάζονται ιατρική παρέμβαση και παρακολούθηση. Από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται κατά περίσταση, δηλ. ανδρικό και γυναικείο προφυλακτικό, διάφραγμα, σπερματοκτόνες ουσίες, μέθοδο του ρυθμού, μόνο το διάφραγμα χρειάζεται εφαρμογή από το γιατρό.

Από όλες τις αντισυλληπτικές μεθόδους μόνο το ανδρικό και το γυναικείο προφυλακτικό προστατεύουν από το AIDS και τα άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Οι κολπικές πλύσεις μετά την επαφή και η ελεύθερη σεξουαλική επαφή τις μέρες τις περιόδου δεν προστατεύουν από την ανεπιθύμητη σύλληψη. Η εκσπερμάτωση κοντά στην είσοδο του κόλπου, ακόμα και χωρίς κολπική επαφή και η διακεκομμένη συνουσία, δηλ. το τράβηγμα μετά από διείσδυση, δεν προστατεύουν αποτελεσματικά. Το τράβηγμα απαιτεί διαρκή αυτοέλεγχο από τον άντρα και δυσκολεύει τον οργασμό στην γυναίκα. Είναι μοναδική μέθοδος της τελευταίας στιγμής και χρησιμοποιείται πολύ. Πάντως αν δεν γίνει έγκαιρα, και μία ποσότητα σπέρματος βρεθεί στον κόλπο ή στα εξωτερικά γεννητικά όργανα, η γυναίκα πρέπει να τοποθετήσει γρήγορα στον κόλπο ένα σπερματοκτόνο υπόθετο ή ποσότητα αλοιφής.

Το αντισυλληπτικό χάπι είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος αντισύλληψης εάν χρησιμοποιείται σωστά. Χρειάζεται ιατρική εξέταση, τεστ Παπανικολάου και ορισμένες εξετάσεις στο αίμα. Καμία γυναίκα δεν πρέπει να το πάρει χωρίς ιατρική συμβουλή, και όσο καιρό το παίρνει να παρακολουθείται τακτικά από γιατρό.

Η γυναίκα που παίρνει χάπι δεν πρέπει να καπνίζει ούτε να πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια. Αν χρειαστεί να χειρουργηθεί ή να πάρει κάποιο άλλο φάρμακο, πρέπει να το αναφέρει στο γιατρό της. Επίσης πρέπει να αναφέρει κάθε σοβαρό σύμπτωμα που παρουσιάζεται κατά τη λήψη του, όπως πόνο, διαταραχές της όρασης, απουσία περιόδου κλπ. Αν ξεχάσει κάποιο χάπι θα πρέπει να το πάρει αμέσως μόλις το θυμηθεί, χωρίς να παραλείψει και το κανονικό χάπι εκείνης της ημέρας. Ο κύκλος όμως που έχουν ξεχαστεί ένα ή περισσότερα χάπια δεν θεωρείται προστατευμένος από σύλληψη, οπότε πρέπει να ληφθούν και άλλα μέτρα. Επίσης μπορεί να εμφανίσει αίμα από τον κόλπο.

Εκτός από την αντισύλληψη, το χάπι ρυθμίζει τον κύκλο στις 28 ημέρες, μειώνει την απώλεια αίματος σε κάθε περίοδο, καταπολεμά τους πόνους περιόδου και το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο και θεραπεύει κάποιες γυναικολογικές παθήσεις. Δεν προστατεύει όμως από τη μετάδοση του AIDS.


Το ενδομήτριο σπείραμα ή σπιράλ τοποθετείται μέσα στη μήτρα από γιατρό, με ή χωρίς νάρκωση, και παραμένει εκεί για 2 έως 5 χρόνια ανάλογα με τον τύπο του σπιράλ. Στο διάστημα αυτό χρειάζεται τακτική ιατρική παρακολούθηση. Έπειτα πρέπει να αφαιρεθεί και, αν η γυναίκα θέλει, να τοποθετηθεί καινούριο. Είναι πολύ αποτελεσματικό. Όσο διάστημα παραμένει στη μήτρα δεν γίνεται αντιληπτό από τη γυναίκα ούτε από τον άντρα. Πριν τοποθετηθεί χρειάζεται ορισμένες εξετάσεις και η χρήση του απαγορεύεται για ορισμένες γυναίκες. Είναι καταλληλότερο για γυναίκες που έχουν αποκτήσει παιδιά. Αναφέροντας στο γιατρό τα συμπτώματα που παρουσιάζονται στη διάρκεια της χρήσης του, όπως πόνο, αιμορραγία, υγρά ή καθυστέρηση περιόδου, η γυναίκα προστατεύεται από τις παρενέργειες.

Η χειρουργική στείρωση, στον άνδρα και στη γυναίκα, είναι μόνιμη και ενδείκνυται μόνο για τα ζευγάρια που δεν θέλουν ούτε πρόκειται να θελήσουν άλλα παιδιά.

Το ανδρικό προφυλακτικό, εκτός από την ανεπιθύμητη σύλληψη, προστατεύει και από το AIDS και τα άλλα σεξουαλικά νοσήματα. Επίσης, βοηθάει στη διατήρηση της στύσης και τη θεραπεία της πρόωρης εκσπερμάτωσης. Είναι εντελώς ακίνδυνο για την υγεία. Για να είναι αποτελεσματικό, πρέπει να χρησιμοποιείται σε κάθε επαφή και σε όλη τη διάρκεια της επαφής. Κατά την τοποθέτηση αφήνεται μπροστά κενός χώρος για το σπέρμα, και μετά την εκσπερμάτωση, κατά την έξοδο του πέους από τα γεννητικά όργανα της γυναίκας, πρέπει να κρατιέται το προφυλακτικό από τη βάση του για να μην αδειάσει το σπέρμα.

Υπάρχει και γυναικείο προφυλακτικό. Βρίσκεται στα φαρμακεία. Είναι αποτελεσματικό αν εφαρμοσθεί σωστά, σύμφωνα με τις οδηγίες.
Κολπικά αντισυλληπτικά υπόθετα πωλούνται στα φαρμακεία. Είναι ακίνδυνα για την υγεία, αλλά μπορεί να προκαλέσουν σπάνια τοπικό ερεθισμό. Είναι αποτελεσματικότερα όταν χρησιμοποιούνται μαζί με διάφραγμα ή προφυλακτικό. Τοποθετούνται στον κόλπο ένα τέταρτο έως το πολύ μία ώρα πριν την επαφή. Προφυλάσσουν μερικώς από την μετάδοση ορισμένων σεξουαλικών νοσημάτων. Αν είχατε μία αφύλακτη επαφή σε γόνιμη μέρα, αν έσπασε ένα προφυλακτικό ή αν διέφυγε ποσότητα σπέρματος, τοποθετείστε ένα αντισυλληπτικό υπόθετο στον κόλπο και ζητείστε ιατρική συμβουλή. Μία ανεπιθύμητη σύλληψη μπορεί να προληφθεί με φαρμακευτική αγωγή.

Σεξουαλική Υγεία-Δυσλειτουργία

Το σεξ δεν είναι απλά μια ευχάριστη εμπειρία, αλλά και μια πολύ υγιεινή εμπειρία. Σύμφωνα με τα τελευταία επιστημονικά αποτελέσματα, το σεξ είναι μια από τις καλύτερες στρατηγικές αντιγήρανσης. Με το σεξ ο οργανισμός παράγει ενδορφίνες και αυξητικές ορμόνες. Είναι γνωστό ότι οι δύο αυτές ορμόνες γυρίζουν πίσω το βιολογικό μας ρολόι. Ακόμη και η έκκριση σεξουαλικών ορμονών είναι πιο έντονη με την τακτική συνουσία των δύο φύλων: οι γυναίκες παράγουν περισσότερα οιστρογόνα και οι άνδρες περισσότερη τεστοστερόνη. Συνολικά, το σωματικό κοκτέιλ ορμονών επιδρά σαν πηγή νεότητας.

Το σεξ όμως καταφέρνει πολύ περισσότερα: ελαχιστοποιεί τους πόνους, ενισχύει το ανοσοποιητικό και την καύση του λίπους και μειώνει τον κίνδυνο ασθενειών του κυκλοφορικού. Επίσης, το σεξ συνίσταται από ιατρικής άποψης για την καταπολέμηση των πονοκεφάλων και των πόνων στη μέση. Με την έκκριση σεξουαλικών ορμονών εντείνεται και η λειτουργία της υπόφυσης και της επίφυσης, γεγονός το οποίο ωφελεί πολύ τα γκρίζα κύτταρα. Το σεξ επιταχύνει τη δημιουργία της αυξητικής ορμόνης σωματοτροπίνη, η οποία σύμφωνα με την επιστήμη θεωρείται πηγή νεότητας.

Tο σεξ, όπως κάθε άλλη σωματική δραστηριότητα, έχει θετική επίδραση στην αιμάτωση, στην αναπνοή και στον καρδιακό ρυθμό. Οι άνδρες οι οποίοι έχουν οργασμό δυο φορές την εβδομάδα, ή συχνότερα, έχουν λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από στεφανιαία καρδιοπάθεια. Η υψηλότερη συχνότητα οργασμού μειώνει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιά σχεδόν κατά 50%.


Σεξουαλικές Διαταραχές

To 43% των γυναικών και το 35% όλων των ανδρών μεταξύ 18 και 59 ετών παραπονιούνται για σεξουαλικές διαταραχές. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• Έλλειψη ενδιαφέροντος για το σεξ: γυναίκες 33%, άνδρες 15%

• Αδυναμία επίτευξης οργασμού: γυναίκες 26%, άνδρες 8%

• Φόβος αποτυχίας: γυναίκες 12%, άνδρες 18%

• Έλλειψη ικανοποίησης από το σεξ: γυναίκες 23%, άνδρες 8%

• Πρόωρη εκσπερμάτιση: άνδρες 31%

• Πόνοι κατά τη διάρκεια του σεξ: γυναίκες 16%

• Προβλήματα στύσης: άνδρες 11%

• Ξηρασία του κόλπου: γυναίκες 21%


Διακρίνονται τέσσερις τύποι σεξουαλικής δυσλειτουργίας στις γυναίκες: έλλειψη σεξουαλικής διέγερσης, σεξ χωρίς οργασμό, πόνοι και απώλεια σεξουαλικής διάθεσης. Σύμφωνα με έμπειρους σεξουαλικούς θεραπευτές, οι ενοχλήσεις αυτές συνδέονται άμεσα ή και προκαλούνται από ψυχικά προβλήματα. Σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις, μόνο το 20% αυτών των γυναικών έχουν καθαρά ψυχογενή σεξουαλικά προβλήματα, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των προβλημάτων προκαλείται από οργανικές διαταραχές.


Οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου των σεξουαλικών διαταραχών είναι:

• Η αδιαφορία

• Το άγχος επιδόσεων

• Το στρες

• Η μη σωστή διατροφή

• Οι εξαντλητικές δίαιτες

• Η έλλειψη σωματικής άσκησης

• Η ύπαρξη κάποιας ασθένειας, κυρίως του διαβήτη

• Η κατανάλωση διάφορων φαρμακευτικών σκευασμάτων

• Οι μακροχρόνιες ψυχικές επιβαρύνσεις

• Η εμμονή για ένα σχετικά γρήγορο οργασμό


Χρήσιμες Συμβουλές:

• Ειλικρίνεια, συναισθηματισμός, θάρρος και δημιουργικότητα μπορούν να στηρίξουν το σεξουαλικό πάθος. Τονώστε συνειδητά και με αγάπη τη σεξουαλική σας διάθεση και τη διάθεση του συντρόφου σας. Ο συναισθηματικός παράγοντας αποτελεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα για το καλό σεξ, γιατί τα θετικά συναισθήματα επιδρούν στη χημεία του εγκεφάλου.

• Μια λειτουργία κλειδί σε καταστάσεις έρωτα και σεξουαλικής έκστασης παίζουν και οι ενδορφίνες, οι οποίες καθοδηγούν μια πληθώρα λειτουργιών και δρουν σαν φυσικό ναρκωτικό. Μπορούν να μειώσουν τον πόνο, να αυξήσουν την αίσθηση ευχαρίστησης και να προκαλέσουν ευφορία. Η δημιουργική δραστηριότητα, τα σπορ και το σεξ αυξάνουν την παραγωγή ενδορφινών. Επιπλέον, όσο πιο καλή είναι μια σχέση, τόσο περισσότερες ενδορφίνες παράγονται.

• Το στρες, η μη σωστή διατροφή, οι δίαιτες και η έλλειψη σωματικής άσκησης πλήττουν το συνολικό επίπεδο ορμονών. Η αναπλήρωση με τη βοήθεια τεχνητών ορμονών δεν είναι η λύση του προβλήματος. Μπορείτε να ενισχύσετε την παραγωγή των σωματικών αγγελιαφόρων μέσω της σωματικής δραστηριότητας, της έξυπνης διατροφής και των συμπληρωμάτων διατροφής. Η καθημερινή άσκηση για 30 λεπτά βοηθά επίσης στην παραγωγή περισσότερων οιστρογόνων και τεστοστερόνης.

• Οι σεξολόγοι συνιστούν για την πτώση της λίμπιντο μερικές εβδομάδες σεξ χωρίς οργασμό. Αυτή η στρατηγική αυξάνει την ευαισθησία στα ερωτικά σήματα και την ικανότητα ανταλλαγής τρυφερότητας. Επενδύστε χρόνο στο σεξ και δημιουργήστε συνειδητά χώρο στη ζωή σας για περισσότερη σεξουαλικότητα και ερωτισμό.

• Το σεξ είναι καλό για την υγεία, αλλά έπειτα από μακρά περίοδο αποχής, όταν βρίσκεστε κάτω από επαγγελματική πίεση και δεν νιώθετε ακμαίοι σωματικά και ψυχικά, πρέπει να προσεγγίσετε το θέμα με προσοχή. Βελτιώστε πρώτα την κράση σας: ένα μέτριο πρόγραμμα άσκησης της κυκλοφορίας ή η σάουνα μπορούν να αποκαταστήσουν τις φυσικές και ψυχικές σας δυνάμεις προκειμένου να απολαύσετε πιο χαλαρά το σεξ.

Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2010

ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών και διαταραχών συμπεριφοράς

Κλινική εικόνα

Στην τελευταία ταξινόμηση των ψυχικών διαταραχών και διαταραχών συμπεριφοράς, του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ICD – 10, 1992), οι μαθησιακές δυσκολίες αναφέρονται ως ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων και διακρίνονται σε 6 διαγνωστικές κατηγορίες:

α). ειδική διαταραχή της ανάγνωσης
β). ειδική διαταραχή του συλλαβισμού
γ). ειδική διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων,
δ). μικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων,
ε). άλλες αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων,
στ). αναπτυξιακή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων μη καθοριζόμενη.

Η κλινική εικόνα των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες διαφέρει ανάλογα με το είδος της μαθησιακής δυσκολίας αλλά και με τον τρόπο αντίδρασης σ ΄ αυτή, του παιδιού και της οικογένειας του.

Η πιο συχνή διάγνωση είναι η ειδική διαταραχή της ανάγνωσης – δυσλεξία. Η ανάγνωση είναι μια εξαιρετικά πολύπλοκη κινητική, αντιληπτική, γνωσιακή και γλωσσολογική διαδικασία. Για να μπορέσει το παιδί να αποκτήσει την ικανότητα της ανάγνωσης, πρέπει αφενός να έχει κατακτημένες μια σειρά από διαφορετικές ικανότητες και αφετέρου να είναι σε θέση να τις απαρτιώσει κατά τη διαδικασία της ανάγνωσης. Οι ικανότητες αυτές είναι αδρά οι εξής

Ικανότητα διάκρισης των φωνημάτων.
Επαρκής βραχεία γλωσσική μνήμη.
Ικανότητα διάκρισης της συντακτικής δομής των φράσεων και προτάσεων.
Δυνατότητα κατανόησης του συμβολικού νοήματος των λέξεων και των προτάσεων.
Διάκριση δεξιού-αριστερού, επάνω-κάτω.


Εκτός των ανωτέρω προϋποθέσεων, το παιδί πρέπει να μπορεί να μάθει πώς να μετασχηματίζει τα γράμματα σε ήχους, δηλαδή να μάθει να μετασχηματίζει τη σχηματική αναπαράσταση των γραμμάτων σε φωνητική αναπαράσταση.

Τα κλινικά χαρακτηριστικά της ειδικής αναπτυξιακής διαταραχής της ανάγνωσης είναι :

α), σοβαρή και επιμένουσα δυσκολία στην ανάγνωση, στην ορθογραφία και στο γράψιμο
β), φυσιολογική νοημοσύνη,
γ), καλή απόδοση στα μαθηματικά.

Συνήθως συνυπάρχουν ένα η περισσότερα από τα παρακάτω:
α), θετικό οικογενειακό ιστορικό,
β) σημεία φυσικού – σωματικού στρεςς κατά τη βρεφική ηλικία,
γ), καθυστέρηση στην εξέλιξη του λόγου,
δ), αλλεργίες,
ε), δυσκολία στη διάκριση αριστερού – δεξιού και
στ), ελάσσονα σημεία κινητικής διαταραχής.

Στο γραπτό λόγο, τυπικά λάθη είναι :

1. Στο επίπεδο του γράμματος:
α), αντικατάσταση παρόμοιων σχηματικά γραμμάτων (αδεργός αντί αδελφός),
β), σύγχυση στην ακουστική διαφοροποίηση των φθόγγων (μάσεψε αντί μάζεψε).

2. Στο επίπεδο της συλλαβής:
α), αντιστροφή των γραμμάτων (αν αντί να),
β), παράλειψη γραμμάτων (δίκους αντί δίσκους),
γ), αντικατάσταση γραμμάτων (χαρογράφησαν αντί χορογράφησαν),
δ), πρόσθεση συλλαβών (μάθηθημα αντί μάθημα).

3. Στο επίπεδο της λέξης και της φράσης:
α), αντιστροφή συλλαβών (νάμα αντί μάνα),
β), παραλείψεις συλλαβών (διάβουμε αντί διαβάζουμε),
γ), σύγχυση χρήσης συμφωνικών συμπλεγμάτων (πάτρι αντί πάρτυ),
δ), αντικαταστάσεις λέξεων (πρόγραμμα αντί πράγματα).
Μια άλλη ομάδα παιδιών παρουσιάζει μειονεξία των αριθμητικών ικανοτήτων. Η ειδική αναπτυξιακή διαταραχή των αριθμητικών ικανοτήτων παρουσιάζει ως κύριο κλινικό χαρακτηριστικό της τη μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στην αναμενόμενη και την πραγματική επίδοση του παιδιού στην κατανόηση και εκτέλεση των αριθμητικών πράξεων, καθώς και στην ανάπτυξη των ικανοτήτων του για την επίλυση προβλημάτων, με δεδομένη τη φυσιολογική του νοημοσύνη και την επαρκή του εκπαίδευση.

Τα πιο συχνά κλινικά ευρήματα είναι :
Δυσκολία εκμάθησης των ονομάτων των αριθμών
Δυσκολία επανάληψης μιας αριθμητικής αλληλουχίας
Δυσκολία καταγραφής των αριθμητικών συμβόλων
Δυσκολία κατανόησης των εννοιών «συνδέω» και «χωρίζω»
Δυσκολία εκμάθησης της ακριβούς έννοιας των συμβόλων των αριθμητικών πράξεων και χρησιμοποίησης τους.
Δυσκολία εκτέλεσης βασικών πράξεων από μνήμης
Δυσκολία κατανόησης της έννοιας «αξία» και απόδοσης της στα αριθμητικά μεγέθη.
Δυσκολία ευθυγράμμισης των αριθμητικών ψηφίων κατά την επίλυση προβλημάτων
Αδυναμία εκτέλεσης ακριβών υπολογισμών
Δυσκολία κατανόησης προφορικών προβλημάτων
Δυσκολία κατανόησης και απόδοσης των στοιχείων με γραφικές αναπαραστάσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις παιδιών είναι δυνατό να συνυπάρχουν περισσότερες από μία ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Συχνότερα είναι μειωμένες τόσο οι ικανότητες διεξαγωγής αριθμητικών υπολογισμών, όσο και οι δεξιότητες ανάγνωσης ή συλλαβισμού. Αυτές οι περιπτώσεις χαρακτηρίζονται ως μικτή διαταραχή των σχολικών ικανοτήτων και η κλινική τους εικόνα αποτελείται από συνδυασμό των κλινικών χαρακτηριστικών της κάθε μορφής.

Κατάθλιψη και χρόνιες παθήσεις

Χρόνια πάθηση χαρακτηρίζεται μια ασθένεια που διαρκεί για πάρα πολύ καιρό και συνήθως δεν μπορεί να θεραπευτεί πλήρως. Ωστόσο, πολλές χρόνιες ασθένειες μπορούν συχνά να ελεγχθούν με δίαιτα άσκηση και φαρμακευτική αγωγή. Τέτοιες ασθένειες για παράδειγμα είναι ο διαβήτης, οι καρδιακές παθήσεις, η αρθρίτιδα, η νεφρική ανεπάρκεια, το Aids, ο λύκος, η σκλήρυνση κατά πλάκας κ.α.

Γιατί η Κατάθλιψη είναι κοινή
σε άτομα με χρόνια νοσήματα;

Τα άτομα με διάγνωση χρόνιας ασθένειας θα πρέπει να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις της ασθένειάς τους καθώς και στις θεραπείες που πρέπει να υποβάλλεται.. η ίδια η ασθένεια μπορεί να επηρεάσει ένα άτομο όσον αφορά την κινητικότητα και την ανεξαρτησία του και να αλλάξει τον τρόπο ζωή του καθώς και τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον εαυτό του ή τη σχέση του με τους άλλους.
Για όλους τους παραπάνω λόγους ένα ποσοστό απελπισίας και θλίψης θα μπορούσε να χαρακτηριστεί φυσιολογικό. Στην πραγματικότητα όμως μια χρόνια ασθένεια μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη.
Η κατάθλιψη αποτελεί μια από τις συνηθέστερες επιπλοκές μιας χρόνιας νόσου.
Έχει εκτιμηθεί ότι περίπου το 1/3 των ατόμων με σοβαρή χρόνια ασθένεια εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης. Κατάθλιψη και ασθένεια μπορούν κάποιες φορές να παρουσιαστούν μαζί γιατί οι φυσικές αλλαγές που σχετίζονται με την ασθένεια ενεργοποιούν την κατάθλιψη αφού το άτομο αντιδρά ψυχολογικά στις δυσκολίες που δημιουργούνται από την ασθένεια .


Ποιές χρόνιες ασθένειες μπορεί
να οδηγήσουν σε κατάθλιψη;

Οποιαδήποτε χρόνια πάθηση μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη, αλλά ο κίνδυνος αυξάνει με την σοβαρότητα της πάθησης και το μέγεθος της αναστάτωσης που προκαλεί στο επίπεδο ζωής ενός ατόμου. Ο κίνδυνος να περιέλθουν σε κατάθλιψη είναι 10-25% για τις γυναίκες και 5-12% για τους άνδρες. Ωστόσο τα άτομα με χρόνιες ασθένειες αντιμετωπίζουν έναν υψηλότερο κίνδυνο μεταξύ 25-32%.
Η κατάθλιψη που προκαλείται από χρόνια νοσήματα συχνά επιδεινώνει την ασθένεια, ιδιαίτερα αν η πάθηση προκαλή πόνο, κόπωση ή θα διαταράξει την κοινωνική ζωή ενός ατόμου. Η κατάθλιψη μπορεί να επιτείνει τον πόνο, να προκαλέσει κόπωση και νωθρότητα που στην συνέχεια αυτά να επιδεινώσουν την απώλεια ενέργειας. Η κατάθλιψη τείνει επίσης να κάνει τα άτομα να απομονώνονται κοινωνικά.




Ποιά είναι τα συμπτώματα
στα άτομα με χρόνιες ασθένειες;


Ασθενείς και μέλη των οικογενειών τους αγνοούν τα συμπτώματα της κατάθλιψης και θεωρούν την κατάθλιψη φυσιολογικό σύμπτωμα για κάποιον που παλεύει με μια σοβαρή χρόνια ασθένεια.
Τα συμπτώματα της κατάθλιψης τείνουν συχνά να επισκιαστούν από άλλες ιατρικές καταστάσεις, με αποτέλεσμα την αναζήτηση της θεραπείας για τα συμπτώματα αυτά, αλλά όχι τη βαθειά αιτία των συμπτωμάτων: την κατάθλιψη.

Τι μπορεί να γίνει
για την αντιμετώπιση
της κατάθλιψης σε άτομα
με χρόνιες παθήσεις;


Η θεραπεία της κατάθλιψης σε άτομα με χρόνιες παθήσεις είναι παρόμοια με εκείνη που παρέχεται στα άτομα που πάσχουν μόνο από κατάθλιψη.
Η πρόωρη διάγνωση και η θεραπεία της μπορεί να μειώσει τον πόνο καθώς και τον κίνδυνο των επιπλοκών όπως την αυτοκτονία.
Οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα που λαμβάνουν παράλληλα θεραπεία για την κατάθλιψη που πιθανόν βιώνουν την ίδια στιγμή συχνά έχουν μια γενική βελτίωση της κατατάστασής τους, μια καλύτερη ποιότητα ζωής και είναι πιο εύκολο για αυτούς να τηρήσουν τα θεραπευτικά τους σχέδια.
Αν τα συμπτωματα της κατάθλιψης σχετίζονται με την θεραπεία και εμφανίζεται σαν περανέργεια της φαρμακευτικής αγωγής, η θεραπεία πιθανόν να μπορεί απλώς να αλλάξει ή να προσαρμοστεί
Αν η κατάθλιψη είναι ξεχωριστό πρόβλημα μπορεί να θεραπευτεί από μόνη της. Περισσότερο από το 80% των ατόμων με κατάθλιψη μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό με φάρμακο, ψυχοθεραπεία ή το συνδυασμό και των δύο. Η θεραπεία με αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορεί να αρχίσει να λειτουργεί μέσα σε λίγες βδομάδες από την έναρξή της. .
Κατάθλιψη, αναπηρία και χρόνιες παθήσεις δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο γι αυτό είναι σημαντικό για κάποιον με χρόνια πάθηση: να μάθει πως να ζεί με τις φυσικές συνέπειες της χρόνιας πάθησης του. είναι σημαντικό για το άτομο αυτό να διατηρήσει τη συναισθηματική ισορροπία του έτσι ώστε να αντιμετωπίσει τα αρνητικά συναισθήματα που πιθανόν να δημιουργηθούν. Το άτομο αυτό πρέπει να προσπαθήσει να διατηρήσει την εμπιστοσύνη και θετική εικόνα για τον εαυτό του και το σημαντικότερο όλων να ζητήσει άμεσα βοήθεια μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα της κατάθλιψης.

Κυριακή, 10 Ιανουαρίου 2010

Χοληστερόλη: ορισμός, αίτια της αύξησης και τρόποι αντιμετώπισης

Χοληστερίνη ή χοληστερόλη;

Χοληστερόλη είναι η επιστημονική ονομασία, στην καθομιλουμένη όμως τη λέμε και χοληστερίνη· δεν είναι λάθος.

Τι ακριβώς είναι η χοληστερόλη;

Είναι φυσικό συστατικό του οργανισμού μας, ο οποίος τη χρησιμοποιεί σαν δομικό υλικό, δηλαδή τη χρειάζεται για να φτιάξει τις μεμβράνες των κυττάρων του. Είναι απαραίτητη ακόμα και για τη σύνθεση ορισμένων ορμονών, όπως είναι η κορτιζόνη, τα οιστρογόνα και η τεστοστερόνη. Ένας άνθρωπος για να ζήσει πρέπει υποχρεωτικά να έχει στον οργανισμό του χοληστερόλη.

Πώς παράγεται στον οργανισμό μας;

Το μεγαλύτερο μέρος (τα 2/3) παράγεται από το συκώτι και το 1/3 το προσλαμβάνουμε από τις τροφές.

Πότε η χοληστερόλη αρχίζει και γίνεται επικίνδυνη για την υγεία μας;

Το επίπεδο που πρέπει να κυμαίνεται η ολική χοληστερόλη πρέπει να βρίσκεται κάτω από 200. Δεν είναι όμως μόνο αυτή η τιμή που μας ενδιαφέρει. Η χοληστερόλη δεν κυκλοφορεί ελεύθερη στο αίμα, αλλά μεταφέρεται μέσω ειδικών πρωτεϊνών, οι οποίες ονομάζονται λιποπρωτεΐνες. Δύο από αυτές είναι: οι λιποπρωτεΐνες χαμηλής πυκνότητας (LDL) ή αλλιώς «κακή» χοληστερόλη και οι λιποπρωτεΐνες υψηλής πυκνότητας (HDL) ή «καλή» χοληστερόλη.

Τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης πρέπει να βρίσκονται κάτω από 160, εάν κάποιος δεν έχει κανένα άλλο πρόβλημα υγείας. Αν όμως συντρέχουν παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, όπως υπέρταση, κάπνισμα, κληρονομικότητα –έστω και δύο από αυτούς–, η LDL πρέπει οπωσδήποτε να είναι κάτω από 130. Εάν κάποιος έχει πάθει έμφραγμα ή αν έχει στεφανιαία νόσο, τότε πρέπει να είναι κάτω από 100.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει και ένα καινούργιο όριο, σύμφωνα με το οποίο, εάν κάποιος έχει πάθει έμφραγμα και ταυτόχρονα έχει και ζάχαρο ή έχει πάθει έμφραγμα και καπνίζει, ή αν είχε πάθει έμφραγμα και έπαθε και καινούργιο, τότε η τιμή της LDL πρέπει να είναι κάτω από 70.

Όσον αφορά την «καλή» χοληστερόλη ή HDL, πρέπει να είναι πάνω από 40, εάν δε είναι πάνω από 60, 70, 80, τότε είναι ένα «πολύ καλό χαρτί». Όσο πιο ψηλά είναι η HDL, τόσο πιο καλά για τον οργανισμό. Βέβαια τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ένα ποσοστό ατόμων που έχουν ανεβασμένη την HDL, αλλά παρ’ όλα αυτά παθαίνουν έμφραγμα γιατί, όπως αποδεικνύεται, η «καλή» χοληστερόλη δε λειτουργούσε καλά.

Τι κάνουν αυτές οι δυο χοληστερόλες, δηλαδή η LDL και η HDL;

Η LDL, όταν είναι στα φυσιολογικά όρια, μεταβολίζεται στο συκώτι, φεύγει, κάνει τον κύκλο της και ξαναπαράγεται. Όταν όμως περισσεύει (είναι δηλαδή πάνω από τις φυσιολογικές τιμές), επικάθεται στις αρτηρίες, μπαίνει μέσα στο πάχος τους, ανασηκώνει το εσωτερικό τους τοίχωμα και τις φουσκώνει πολύ λίγο ή και περισσότερο. Όταν μια αρτηρία φουσκώσει πολύ και είναι πολύ κοντά στο να κλείσει, μπορεί να προκύψει στηθάγχη. Αυτά τα εξογκώματα που δημιουργούνται στις αρτηρίες λέγονται αθηρωματικές πλάκες και έχουν μέσα λίπος. Με το στρες ή το κάπνισμα ή την υψηλή πίεση το λίπος βγαίνει προς τα έξω, δηλαδή μέσα στο αγγείο, δημιουργείται ο θρόμβος και έτσι γίνεται το οξύ έμφραγμα, κλείνει δηλαδή το αγγείο.

Η HDL είναι η μοναδική ουσία στον οργανισμό μας που μπορεί να πάρει τη χοληστερόλη από την αθηρωματική πλάκα, να την πάει πίσω στο συκώτι όπου και θα καταβολιστεί. Για το λόγο αυτό η HDL πρέπει να είναι υψηλή. Λειτουργεί δηλαδή σαν «σκούπα» που καθαρίζει.

Τα υψηλά επίπεδα χοληστερόλης στον οργανισμό μας μπορούν να θεωρηθούν βασικός παράγοντας κινδύνου, ίσως και ο κυριότερος, για καρδιακά νοσήματα;

Σίγουρα είναι ένας πολύ ισχυρός παράγοντας. Η χοληστερόλη προτιμά τα στεφανιαία αγγεία και γι’ αυτό είναι ο πιο ισχυρός παράγοντας για έμφραγμα. Αντίθετα η υπέρταση αποτελεί πιο ισχυρό παράγοντα για εγκεφαλικά, ο διαβήτης τα προτιμά όλα – δεν ξεχωρίζει, ενώ το κάπνισμα κλείνει τις αρτηρίες των κάτω άκρων.

Υψηλή χοληστερόλη μπορεί να εμφανιστεί και στα παιδιά ή είναι νόσος μόνο των ενηλίκων;

Ένα παιδί μπορεί να γεννηθεί με υπερχοληστερολαιμία. Η νόσος αυτή λέγεται οικογενής υπερχοληστερολαιμία και εμφανίζεται σε συχνότητα 1 προς 500 παιδιά. Από το ιστορικό του παιδιού και από τις εξετάσεις του μπορεί να διαπιστωθεί εάν η νόσος είναι οικογενής ή αν προέκυψε από το φαγητό. Στην οικογενή υπερχοληστερολαιμία οι τιμές είναι πολύ υψηλότερες, ενώ όταν ευθύνεται η διατροφή οι τιμές είναι πιο ήπιες και διορθώνονται με δίαιτα.

Πώς αντιμετωπίζεται στα παιδιά;

Μέχρι δύο ετών δεν προτείνεται θεραπεία και το παιδί τρέφεται κανονικά. Μετά τα δύο όμως αρχίζει διατροφή με χαμηλά λιπαρά, ενώ από 10 χρονών και πάνω ξεκινά η φαρμακευτική αγωγή. Εάν το παιδί έχει πολύ σοβαρό πρόβλημα, δηλαδή αν οι τιμές του είναι πολύ υψηλές ή έχει ομόζυγη μορφή (πολύ σπάνια μορφή· στην Ελλάδα πάσχουν από αυτή 10-20 παιδιά), αρχίζει η φαρμακευτική αγωγή με τις ριτίνες που δεν απορροφώνται.

Από έρευνες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας μαθαίνουμε ότι τα Ελληνόπουλα δυστυχώς είναι τα πιο παχύσαρκα παιδιά της Ευρώπης. Τα παιδιά αυτά θα εμφανίσουν κάποια στιγμή αύξηση της χοληστερόλης;

Είναι γεγονός ότι η παχυσαρκία συνδέεται με τις δυσλιπιδαιμίες (άνοδος χοληστερόλης, υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL) και με διαβήτη. Από μελέτες που διεξήγαμε εδώ στο νοσοκομείο διαπιστώθηκε ότι τα τελευταία δέκα χρόνια τα Ελληνόπουλα έχουν πάρει 2,5 κιλά βάρος χωρίς να έχουν ψηλώσει ανάλογα και να σκεφτεί κανείς ότι στη δεκαετία του ‘60 η Ελλάδα ήταν η τελευταία χώρα στην Ευρώπη με παχύσαρκα παιδιά. Η ίδια έρευνα έδειξε ότι τα αγόρια έχουν υψηλότερη πίεση και τα κορίτσια υψηλότερη χοληστερίνη. Σήμερα τα παιδιά τρώνε μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού, με πολλές θερμίδες και χωρίς θρεπτικά συστατικά. Οι μελέτες έδειξαν ότι τα παχύσαρκα παιδιά έχουν υψηλότερες δυσλιπιδαιμίες, ζάχαρο και πίεση.

Όλα αυτά είναι ενδείξεις ότι μπορεί και ως ενήλικες να παρουσιάσουν τα ίδια προβλήματα;

Η εφηβεία είναι η πιο σημαντική ηλικία για την εξέλιξη της υγείας ενός ανθρώπου. Αν ένα παιδί είναι παχύσαρκο στην εφηβεία, ακόμα και αν είναι αδύνατος ως ενήλικας, έχει αυξημένο κίνδυνο να πάθει στεφανιαία νόσο γιατί καταγράφεται στον οργανισμό ότι υπήρξε παχύσαρκος. Ο οργανισμός μας έχει μια ζυγαριά μέσα του και καταγράφει τα περισσότερα κιλά που έχουμε φτάσει. Γι’ αυτό το λόγο όταν κάποιος παχύνει, κάνει δίαιτα και αδυνατίσει, μετά δύσκολα κρατιέται στα χαμηλά.

Γιατί η χοληστερόλη λέγεται «σιωπηλή νόσος»;

Γιατί ο ασθενής δεν έχει ενοχλήσεις. Μπορεί να έχει αυξημένη χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια και να μην έχει καταλάβει τίποτα. Ορισμένοι παραπονιούνται για πονοκέφαλο και ζάλη, συμπτώματα που περνούν όταν διορθώνεται η χοληστερόλη, αναφορές οι οποίες επιστημονικά δεν έχουν καταγραφεί.

Η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να διαπιστωθεί μόνο με αιματολογικό έλεγχο, ο οποίος μετά τα 40 πρέπει να γίνεται όλο και πιο συχνά. Εάν βρεθεί υψηλή χοληστερόλη, πρέπει να γίνει δίαιτα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, και μετά από τρεις μήνες ο έλεγχος να επαναληφθεί. Αν όμως ένας ασθενής παίρνει κάποιο φάρμακο για χοληστερόλη, τότε θα πρέπει να κάνει εξετάσεις κάθε μήνα, πρώτον για να δει εάν το φάρμακο τον βοηθάει και δεύτερον για να ελέγξει εάν ανεβαίνουν τα ηπατικά ένζυμα. Το σίγουρο είναι ότι εάν κάποιος είναι προσεκτικός δεν παθαίνει τίποτα.

Όσον αφορά στην παιδική ηλικία, τα παιδιά που πρέπει να υποβάλλονται σε αιματολογικό έλεγχο είναι εκείνα που έχουν οικογενειακό ιστορικό ή παχυσαρκία ή διαβήτη ή υπέρταση καθώς και τα υιοθετημένα, επειδή δε γνωρίζουμε το ιστορικό των βιολογικών τους γονιών.

Τελικά η κακή διατροφή είναι η κύρια αιτία της ανόδου της χοληστερόλης;

Ναι, αλλά υπάρχουν και παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν υπερχοληστερολαιμία, όπως ο υποθυρεοειδισμός, τα νεφρικά νοσήματα, η νεφρική ανεπάρκεια και παθήσεις του ήπατος. Επίσης το κάπνισμα κρατάει χαμηλή την HDL, ενώ αρνητικός παράγοντας είναι και η καθιστική ζωή.

Τι πρέπει να τρώμε και τι να αποφεύγουμε;

Το βασικό είναι να ακολουθούμε μια ισορροπημένη διατροφή την οποία, σύμφωνα και με τις συμβουλές του γιατρού μας, να ορίζουμε μόνοι μας με φαγητά που μας αρέσουν, γιατί είναι αδύνατον να κάνουμε δίαιτα σε όλη μας τη ζωή. Έχει διαπιστωθεί π.χ. ότι, αν κάποιος τρώει δυο φορές την εβδομάδα ψάρι, έχει πολύ μικρότερο κίνδυνο να νοσήσει από στεφανιαία νόσο.

Πιο συγκεκριμένα, πρέπει να μειώσουμε τα κορεσμένα λίπη. Όχι στο βούτυρο, ναι στο ελαιόλαδο αλλά όχι σε μεγάλες ποσότητες. Ναι στο γάλα και στα τυριά αλλά με χαμηλά λιπαρά. Καθημερινά πρέπει να τρώμε πρωτεΐνες, οι οποίες λαμβάνονται από ψάρια, αυγά και όσπρια. Ναι στα κρέατα, τα καλύτερα από τα οποία είναι το κουνέλι, η γαλοπούλα και το κοτόπουλο και μετά το άπαχο μοσχάρι ή το χοιρινό. Όλα αυτά πρέπει να μαγειρεύονται ψητά στη σχάρα ή βραστά, αφού τους αφαιρέσουμε το λίπος, εάν υπάρχει.

Τα πράγματα βέβαια δυσκολεύουν όταν κάποιος έχει και χοληστερόλη και τριγλυκερίδια. Τότε η διατροφή του είναι πιο δύσκολη. Πρέπει να μειώσει τα ζωικά λίπη, να περιορίσει το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, τις πατάτες, τα γλυκά και τη ζάχαρη και να τρώει δυο φρούτα την ημέρα.

Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα φάρμακα για την αντιμετώπιση της υψηλής χοληστερόλης;

Εάν δεν οφείλεται στην κακή διατροφή και είναι νόσημα, τότε ο ασθενής επιβάλλεται να πάρει φάρμακα. Αυτά που έχουν τις λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι στατίνες. Μειώνουν τη χοληστερόλη από 20 μέχρι και 70% και λίγο τα τριγλυκερίδια, επομένως μας συμφέρει να τα χρησιμοποιούμε και για τις δυο περιπτώσεις.

Εκτός από τις στατίνες, υπάρχουν οι ριτίνες που είναι όμως δύσκολα φάρμακα. Πρόκειται για σκόνη που διαλύεται στο νερό και λαμβάνεται μαζί με το φαγητό για να συγκρατήσει τη χοληστερόλη της τροφής. Οι ριτίνες δεν απορροφώνται και αποβάλλονται με τα κόπρανα. Όταν ο ασθενής παίρνει κι άλλα φάρμακα, τότε τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα, γιατί οι ριτίνες μπορεί να εμποδίσουν την απορρόφηση των άλλων φαρμάκων. Κατά κύριο λόγο τις δίνουμε στα παιδιά, μέχρι να μεγαλώσουν λίγο και να πάρουν στατίνες, και στις εγκύους επειδή δε βλάπτουν το έμβρυο. Επίσης δεν μπορούν να τις πάρουν άτομα που έχουν και τριγλυκερίδια γιατί τα αυξάνουν.

Υπάρχουν κι άλλα φάρμακα που μειώνουν τα τριγλυκερίδια και αυξάνουν την HDL οι φιβράτες. Εάν δεν μας καλύψουν οι στατίνες, τότε χρησιμοποιούμε και τις φιβράτες.

Για πόσο χρονικό διάστημα πρέπει κάποιος να ακολουθεί φαρμακευτική αγωγή;

Οι πάσχοντες από υψηλή χοληστερόλη πρέπει να ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή για όλη τους τη ζωή. Είναι όπως τα γυαλιά της μυωπίας: όταν τα φοράς διορθώνεις τη μυωπία και βλέπεις, αλλά όταν τα βγάλεις δε βλέπεις. Έτσι γίνεται και σε αυτή την περίπτωση· όταν σταματήσεις τα φάρμακα, η χοληστερόλη ανεβαίνει. Επομένως είναι φάρμακα για όλη τη ζωή του ασθενούς,
ο οποίος εάν παίρνει τα φάρμακά του και κάνει τον έλεγχό του τακτικά, δεν κινδυνεύει. Οι στατίνες μάλιστα, όπως αποδεικνύεται από έρευνες που έχουν γίνει, μειώνουν την αθηρωματική πλάκα, την κάνουν πιο σταθερή και δε σπάζει εύκολα σε περιπτώσεις στρες, που συνήθως προκαλούν οξύ επεισόδιο.

Πρώτα δίαιτα και μετά φάρμακα;

Η σωστή σειρά είναι πρώτα δίαιτα, σωστή διατροφή και, εάν δεν υπάρχουν αποτελέσματα, να ακολουθήσει και η φαρμακευτική αγωγή. Εάν όμως κάποιος έχει στεφανιαία νόσο, περνάει αμέσως στα φάρμακα –δεν περιμένουμε τη δίαιτα. Έχει αποδειχθεί μάλιστα ότι στην οξεία φάση του εμφράγματος τα φάρμακα αυτά μειώνουν τη θνησιμότητα.

Ηπατοπάθειες

Γνωρίζουμε ότι το ήπαρ είναι ένα από τα σημαντικότερα όργανα του ανθρώπου. Ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος του στον οργανισμό μας;

Η βασική του λειτουργία είναι ο μεταβολισμός και η παραγωγή θρεπτικών ουσιών που έρχονται σε αυτό μετά το έντερο, ύστερα δηλαδή από τη διαδικασία της πέψης και της απορρόφησης. Φιλτράρει το αίμα που φθάνει σε αυτό μέσω της πυλαίας φλέβας, το οποίο στη συνέχεια κυκλοφορεί μέσα στα ηπατοκύτταρα και γίνεται ο μεταβολισμός. Το ηπατοκύτταρο, αντίθετα με ορισμένα άλλα κύτταρα του οργανισμού, όπως αυτά της καρδιάς, είναι πολύ πιο ευπαθές, ευάλωτο στην υποξαιμία και στις διάφορες ασθένειες. Ως μεταβολικό εργαστήριο, οι διάφορες ουσίες, τα φάρμακα και το αλκοόλ είναι ευνόητο ότι επιδρούν άμεσα επάνω του.


Ποιες είναι οι πλέον συνήθεις παθήσεις του ήπατος;

Οι ηπατίτιδες, που προέρχονται είτε από ιούς είτε από το αλκοόλ. Όλες οι άλλες καταστάσεις (γενετικά νοσήματα, μεταβολικά νοσήματα, νοσήματα που οφείλονται στη χρήση φαρμάκων) έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Ένα νέο πρόβλημα με σημαντική επιδημιολογική και κλινική επίπτωση είναι το λεγόμενο μεταβολικό σύνδρομο. Έχουμε διαπιστώσει πλέον, οι ηπατολόγοι, ότι ένα ποσοστό από τα άτομα που πάσχουν από μεταβολικό σύνδρομο παθαίνουν κίρρωση του ήπατος.

Πρέπει επίσης να σημειώσουμε ότι οι παθήσεις του ήπατος χωρίζονται σε οξείες, π.χ. μια οξεία ηπατίτιδα, και σε χρόνιες ηπατοπάθειες.


Ποιες είναι πιο σοβαρές για τον ασθενή;

Κατά κανόνα, παρ’ όλο που η εικόνα της οξείας ηπατίτιδας είναι πιο «θορυβώδης», στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν έχει σημαντικές συνέπειες. Ελάχιστες είναι οι καταστάσεις εκείνες που στην οξεία ηπατίτιδα θα οδηγήσουν σε μαζική καταστροφή του ήπατος και στο θάνατο εάν δε γίνει μεταμόσχευση. Οι καταστάσεις που οδηγούν σε χρόνια ηπατοπάθεια είναι αυτές οι οποίες βουβά, ασυμπτωματικά, οδηγούν τον άνθρωπο στην κίρρωση.


Επειδή υπάρχει μια σύγχυση γύρω από αυτό, η κίρρωση έχει σχέση με τον καρκίνο;

Όχι, η κίρρωση δεν είναι καρκίνος. Είναι μια καταστροφή του ηπατικού παρεγχύματος από χρόνια φλεγμονή, μια καταστροφή της αρχιτεκτονικής του ήπατος, η οποία έχει ορισμένες συνέπειες.


Και όταν οδηγηθούμε στην κίρρωση, από κει και μετά τι
γίνεται;

Ο αγώνας δίνεται σ’ όλες τις κατηγορίες της χρόνιας ηπατοπάθειας για να μη γίνει κίρρωση. Η κίρρωση εξ ορισμού σημαίνει μια σοβαρή κατάσταση. Στα πρώτα στάδια παραμένει ασυμπτωματική, δηλαδή μπορεί να έχεις κίρρωση από αλκοόλ, από χρόνια ηπατίτιδα και να μην το έχεις καταλάβει. Στα νοσοκομεία που εφημερεύουν το βράδυ μπορεί να έρθει ένα ασθενοφόρο μ’ έναν ασθενή από περιφερειακό νοσοκομείο, ο οποίος μέχρι την προηγούμενη ήταν υγιής, και να διαπιστωθεί βαριά επιπλοκή από κίρρωση του ήπατος. Όταν όμως ο ασθενής φτάσει στο τελικό στάδιο της κίρρωσης, εκδηλώνεται πλέον η ηπατοκυτταρική ανεπάρκεια. Ο άρρωστος μπαινοβγαίνει στα νοσοκομεία. Το συκώτι του έχει δώσει σήμα ότι δεν τα βγάζει πέρα και, εάν δε μεταμοσχευθεί εγκαίρως, θα καταλήξει. Αυτή η κατηγορία ασθενών κινδυνεύει επίσης και από ηπατικό καρκίνο.


Η μεταμόσχευση θα σώσει τον ασθενή;

Φυσικά και θα τον σώσει, γιατί, εάν ο ασθενής που έχει κίρρωση στο τελικό στάδιο δε μεταμοσχευθεί, τίθεται θέμα μηνών ή μικρού χρονικού διαστήματος για να καταλήξει.

Η μεταμόσχευση αποτελεί μια μεγάλη επανάσταση της σύγχρονης θεραπευτικής όλων των οργάνων, αλλά κυρίως του ήπατος που είναι και η πιο δύσκολη. Αποτελεί την κορωνίδα της χειρουργικής επέμβασης από πλευράς χειρουργικής, και να σημειώσουμε εδώ και τη μεγάλη βοήθεια που προσφέρει η γαστρεντερολογία και η παθολογία με τις σωστές ενδείξεις και τα κατάλληλα ανοσοκατασταλτικά που μειώνουν το ποσοστό των απορρίψεων. Αυτή τη στιγμή έχουμε μεταμοσχευμένους δέκα και δεκαπέντε χρόνια και είναι πολύ καλά.


Υπάρχει και η περίπτωση να μην πάει καλά η μεταμόσχευση;

Υπάρχει και αυτή η περίπτωση γιατί είναι μια μεγάλη επέμβαση, ίσως η μεγαλύτερη στο ανθρώπινο σώμα.


Από τι άλλο μπορεί να προσβληθεί το ήπαρ;

Από το μεταβολικό σύνδρομο. Είναι ένα σύνδρομο που συνδέεται με την παχυσαρκία, έχει άμεση συνάφεια με το σύγχρονο τρόπο ζωής (πολύ και κακό φαγητό, έλλειψη μεσογειακού τρόπου διαβίωσης, λίγο περπάτημα κ.ά.) και χαρακτηρίζεται από αυξημένη αρτηριακή πίεση, αυξημένες τιμές χοληστερόλης, ουρικού οξέος ενώ σχετίζεται άμεσα και με το σακχαρώδη διαβήτη. Αναφερόμαστε πάλι στο μεταβολισμό του σακχάρου και των λιπιδίων στο ηπατοκύτταρο, που, εξαιτίας της συσσώρευσης λίπους σε αυτό, σπάζει και έχουμε με άλλο τρόπο νέκρωση και φλεγμονή.

Το μεταβολικό σύνδρομο όσο πιο έντονα εκδηλώνεται, όσο πιο έντονα «εκφράζεται» από κάποιον ασθενή, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχει αυτός σε βάθος χρόνου να πάθει κίρρωση. Είναι μια ασθένεια, η οποία προοδευτικά αυξάνεται, και μάλιστα παρατηρούμε ότι πολλές από τις πιθανολογούμενες ηπατοπάθειες, εάν δεν οφείλονται στο αλκοόλ, σε ηπατίτιδες ή σε φάρμακα, πιθανόν να οφείλονται σε μεταβολικό σύνδρομο. Μπορεί μέχρι σήμερα να μην είναι ανησυχητικά τα ποσοστά εμφάνισης της νόσου, όπως εκείνα που οφείλονται στο αλκοόλ και την ηπατίτιδα, αλλά σίγουρα στο μέλλον θα γίνουν, τη στιγμή, μάλιστα, που έχουμε το υψηλότερο ποσοστό παχύσαρκων παιδιών στην Ευρώπη.


Δηλαδή ένας άνθρωπος παχύσαρκος μπορεί να πάθει κίρρωση του ήπατος;

Βέβαια, όταν «εκφράζει» το μεταβολικό σύνδρομο. Αυτοί οι ασθενείς κινδυνεύουν από τρία πράγματα, και αυτό είναι τεκμηριωμένο, καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο και κίρρωση. Αυτές είναι οι τρεις σημαντικές συνέπειες του μεταβολικού συνδρόμου ή, αν θέλετε, κατ’ επέκταση της παχυσαρκίας και του σύγχρονου τρόπου ζωής. Αυτή τη στιγμή στα κέντρα μεταμόσχευσης, και ειδικά στην Αμερική, μεταμοσχεύονται παιδιά ή έφηβοι λόγω του μεταβολικού συνδρόμου.


Ποια η σχέση αλκοόλ και ήπατος;

Ένα σημαντικό ποσοστό των ανθρώπων που κάνουν συστηματική χρήση ή κατάχρηση αλκοόλ οδηγούνται σε χρόνια ηπατοπάθεια και σε κίρρωση του ήπατος. Δε σημαίνει βέβαια ότι όλοι όσοι πίνουν ή όσοι είναι αλκοολικοί θα πάθουν κίρρωση. Ένα ποσοστό γύρω στο 20% μετά από μια δεκαετία, δεκαπενταετία θα αναπτύξει σοβαρές συνέπειες της χρόνιας αλκοολικής ηπατοπάθειας. Σήμερα τα νοσήματα στο συκώτι που προέρχονται από το αλκοόλ αποτελούν τη μάστιγα της δυτικής κοινωνίας.


Πώς μπορεί να καταλάβει κάποιος ότι πάσχει από χρόνια ηπατοπάθεια;

Από την αυξημένη τιμή των τρανσαμινασών στο αίμα. Οι τρανσαμινάσες είναι ηπατικά ένζυμα, τα οποία απελευθερώνονται στο αίμα όταν καταστρέφονται, όταν νεκρώνονται τα ηπατοκύτταρα. Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιες άλλες περιπτώσεις, σπάνιες, που οι τρανσαμινάσες απελευθερώνονται και έχουμε υψηλές τιμές, όπως, π.χ., όταν πάθει κάποιος έμφραγμα, όπου καταστρέφεται ο καρδιακός μυς. Αλλά κυρίως η βασική αιτία αυξημένων τρανσαμινασών στο αίμα είναι η χρόνια ηπατοπάθεια. Αυτό μας δείχνει, δηλαδή, ότι έχουμε χρόνια ηπατίτιδα. Από την άλλη, δε σημαίνει ότι κάποιος που έχει χρόνια ηπατίτιδα θα έχει τις τρανσαμινάσες παθολογικές. Συναντάμε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα Β και C που σε κάποιες χρονικές στιγμές μπορεί να έχουν φυσιολογικές τιμές τρανσαμινασών, όπως και το αντίθετο. Και επίσης κάποιος που έχει ανεβασμένες τρανσαμινάσες δε σημαίνει ότι θα πάθει και κίρρωση.


Γνωρίζουμε ότι για κάποιες ασθένειες η προληπτική ιατρική σώζει. Με τις ασθένειες του ήπατος τι γίνεται;

Έχουμε την πρωτογενή και τη δευτερογενή πρόληψη. Η πρωτογενής έχει να κάνει με το να εμποδίσουμε το αίτιο να κάνει ζημιά στο ήπαρ, η δευτερογενής με τον έγκαιρο εντοπισμό των πασχόντων και την πρόληψη των συνεπειών, δηλαδή, όταν κάποιος έχει κίρρωση, να μην πάθει και καρκίνο, να μην προσβληθεί από άλλη ηπατοπάθεια.

Για την ηπατίτιδα Β υπάρχει ένα αποτελεσματικό και φθηνό εμβόλιο που είναι υποχρεωτικό εδώ και μερικά χρόνια και στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές άλλες χώρες του κόσμου, και απ’ ό,τι φαίνεται μειώνει τις νέες λοιμώξεις και προστατεύει τα νέα παιδιά.

Για την ηπατίτιδα C, την τελευταία δεκαετία, υπάρχουν σημαντικά φαρμακευτικά όπλα και εμείς οι γιατροί είμαστε για πρώτη φορά σε θέση να μιλάμε για ίαση μιας χρόνιας ιογενούς λοίμωξης, κάτι που δεν το είχαμε πει ποτέ πριν. Σήμερα οι ασθενείς με ηπατίτιδα C γίνονται τελείως καλά σ’ ένα ποσοστό που για τους μισούς φτάνει το 45% και για τους άλλους μισούς το 70 και το 80%. Αυτό συνέβη την τελευταία πενταετία και ο χρόνος ίασης κυμαίνεται από 6 μήνες έως ένα χρόνο.


Και πώς μπορεί να μάθει κάποιος εάν πάσχει από ηπατίτιδα;

Εύκολα μπορεί να το μάθει, αλλά το θέμα είναι πως για να φτάσει να το μάθει θα πρέπει να γίνει μια ευαισθητοποίηση και μια ενημέρωση από πλευράς θεσμικών φορέων, όπως είναι η πολιτεία, οι ηπατολογικές εταιρείες, το κέντρο λοιμώξεων.


Δηλαδή θα πρέπει όλοι να κάνουμε εξετάσεις για ηπατίτιδα;

Όχι όλοι. Αυτοί που έχουν ορισμένες ενδείξεις και κυρίως ενδείξεις όχι από πλευράς συμπτωμάτων όσο από πλευράς ιστορικού. Δηλαδή υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες συνανθρώπων μας που συγκεντρώνουν μεγαλύτερη πιθανότητα να έχουν ηπατίτιδα Β και C, όπως είναι τα άτομα εκείνα που έχουν κάνει μεταγγίσεις πριν από το 1990, που δεν ξέραμε την ηπατίτιδα C, και άτομα τα οποία έχουν έντονη σεξουαλική ζωή. Σ’ αυτές τις κατηγορίες υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος. Είναι έγκλημα να μην ελέγχονται οι νέοι άνθρωποι που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες του πληθυσμού γιατί, εάν διαπιστωθεί ότι πάσχουν, μπορεί να πάρουν θεραπεία και να ιαθούν.


Πόσες ηπατίτιδες έχουμε;

Πέντε. Από αυτές η Α και η Ε δε μεταπίπτουν σε χρονιότητα, κάνουν μόνο οξεία λοίμωξη και καθαρίζουν, ενώ ένα ποσοστό από εκείνους που θα μολυνθούν από τη Β, τη C και τη Δ, θα μεταπέσει σε χρονιότητα. Την ηπατίτιδα C τη μάθαμε το ’91. Μέχρι τότε ξέραμε ότι υπάρχει μια ηπατίτιδα την οποία ονομάζαμε nοn A, non B, δηλαδή όχι Α, όχι Β, αλλά δεν ξέραμε τι ακριβώς ήταν. Γι’ αυτό βλέπουμε σήμερα ηλικιωμένα άτομα να έχουν ηπατίτιδα C, και ίσως κίρρωση ή καρκίνο, και, όταν τους ρωτάς το ιστορικό τους, σου λένε: «γιατρέ, το ’68 ή το ’75 έπαθα μια γαστρορραγία, μπήκα στο νοσοκομείο, είχε πέσει ο αιματοκρίτης και πήρα μια φιάλη αίμα».


Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην ηπατίτιδα Β και C;

Το χαρακτηριστικό της Β είναι η μεγαλύτερη μολυσματικότητά της. Τα φάρμακα που έχουμε φαίνεται πως δεν επιφέρουν ριζική ίαση στον ασθενή, παρά μόνο σ’ ένα πολύ μικρό ποσοστό καθυστερούν την εξέλιξη της νόσου. Από την άλλη, όμως, γι’ αυτή την ηπατίτιδα έχουμε το εμβόλιο, που είναι βασικό όπλο για την πρόληψη.

Για την ηπατίτιδα C, την οποία τη μάθαμε περίπου το ’91, δεν έχουμε εμβόλιο, αλλά έχουμε καλή θεραπεία. Γι’ αυτήν την ηπατίτιδα πρόληψη είναι η αλλαγή του τρόπου ζωής και των συνηθειών μας. Πρέπει να προσέχουμε περισσότερο.


Πολλές φορές ακούμε τη φράση: «μην παίρνεις τόσα φάρμακα θα πάθει το συκώτι σου». Ισχύει κάτι τέτοιο;

Το βασικό όργανο του μεταβολισμού είναι το ηπατοκύτταρο. Είναι λογικό, λοιπόν, τα περισσότερα από τα φάρμακα που κυκλοφορούν στο εμπόριο ή, αν θέλετε, κατά μία γενικότερη έννοια και το αλκοόλ, να περνούν και να μεταβολίζονται από το ήπαρ. Είτε τα ίδια τα φάρμακα είτε οι μεταβολίτες τους πολλές φορές μπορεί να είναι τοξικά και για το ήπαρ και για άλλα όργανα, επομένως θα πρέπει όλα τα φάρμακα να εξετάζονται λεπτομερώς από το θεράποντα γιατρό αλλά και από τον ασθενή.

Δε σημαίνει, βέβαια, ότι όλα τα φάρμακα είναι βλαβερά, όπως επίσης δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να παίρνουμε –για να μην περάσουμε και στο άλλο άκρο– τα απαραίτητα φάρμακα. Αυτό που επιβάλλεται είναι η προσεκτική εξέταση και ο συνεχής επανέλεγχος στις τρανσαμινάσες, τουλάχιστον, όταν ο ασθενής λαμβάνει ουσίες που γνωρίζουμε ότι έχουν αυξημένο κίνδυνο ηπατοτοξικότητας.


Υπάρχουν παθήσεις του ήπατος που αντιμετωπίζονται χειρουργικά;

Βασικές ενδείξεις χειρουργικής επέμβασης στο ήπαρ είναι οι εστιακές βλάβες του ήπατος που αφορούν ένα τμήμα του, αν εξαιρέσουμε βέβαια τη μεταμόσχευση. Μια από τις κυριότερες περιπτώσεις χειρουργικής αντιμετώπισης είναι ο καρκίνος. Αν προλάβουμε τον καρκίνο στα αρχικά στάδια, μπορούμε να τον αφαιρέσουμε χωρίς άλλες συνέπειες. Ωστόσο αυτό γίνεται, δυστυχώς, πολύ σπάνια και εντείνεται η άποψη ότι οι ασθενείς με χρόνια ηπατοπάθεια, και κυρίως κίρρωση, θα πρέπει υποχρεωτικά να παρακολουθούνται αυστηρά στο πλαίσιο πρόληψης ή έγκαιρης διάγνωσης.


Πέμπτη, 7 Ιανουαρίου 2010

Εμμηνόπαυση

Τι σημαίνουν οι όροι «εμμηνόπαυση» και «κλιμακτήριος»;

Όταν λέμε ότι μια γυναίκα «μπήκε στην εμμηνόπαυση», εννοούμε ότι δεν έχει εμμηνορρυσία (περίοδο) για 12 συνεχείς μήνες. Το χρονικό διάστημα που προηγείται της εμμηνόπαυσης και το οποίο χαρακτηρίζεται από διάφορα πρώιμα συμπτώματα, ονομάζεται κλιμακτήριος ή περιεμμηνόπαυση. Και οι δύο αυτές φάσεις στη ζωή της γυναίκας αφορούν την προοδευτική μείωση των οιστρογόνων στην κυκλοφορία του αίματός της. Όταν γεννιέται το θήλυ νεογνό, υπάρχουν στις ωοθήκες του 1-2 εκατομμύρια ωοθυλάκια που περιέχουν ωάρια. Με την πάροδο του χρόνου ο αριθμός τους μειώνεται. Όταν εξαντληθεί το απόθεμα των ωοθυλακίων, οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα και προγεστερόνη, ορμόνες οι οποίες ρυθμίζουν την έμμηνο ρύση.

Πού τοποθετούνται ηλικιακά η εμμηνόπαυση και η περιεμμηνόπαυση;

Η εμμηνόπαυση στις δυτικές κοινωνίες έχει ως μέσο όρο την ηλικία των 51 χρόνων, ενώ π.χ. στην Αφρική, στις χώρες του Τρίτου Κόσμου, τοποθετείται πολύ νωρίτερα. Την ηλικία όμως που ξεκινάει η κλιμακτηριακή περίοδος δεν μπορούμε να την ορίσουμε ακριβώς. Εκείνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι γύρω στα 45 και λίγο μετά θα αρχίσουν να εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα, μέχρι την οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσης. Να σημειώσουμε εδώ ότι στις καπνίστριες η έμμηνος ρύση μπορεί να σταματήσει 1-2 χρόνια νωρίτερα.

Υπάρχει περίπτωση μια γυναίκα να εμφανίσει κλιμακτηριακά προβλήματα πριν από τα 45 της χρόνια;

Βεβαίως, και τότε μιλάμε για την πρόωρη εμμηνόπαυση, εκείνη που συμβαίνει πριν από τα 40. Δυστυχώς συναντάμε γυναίκες που από τα 35 τους εμφανίζουν τα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης και οι οποίες οδηγούνται σε διακοπή της περιόδου πολύ νωρίτερα από τα 51 τους χρόνια. Πρόκειται για την «πρόωρη εμμηνόπαυση», η οποία συμβαίνει λόγω έκπτωσης της ωοθηκικής λειτουργίας ή μπορεί να είναι αποτέλεσμα χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας. Τέλος, υπάρχει βεβαίως και η χειρουργική εμμηνόπαυση, όταν για κάποιο λόγο χειρουργούμε και αφαιρούμε τις ωοθήκες. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις τίθεται το θέμα της γονιμότητας της γυναίκας, εάν δεν έχει προλάβει να αποκτήσει παιδιά. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος είναι σωτήρια. Μόνο τότε μπορούμε να προλάβουμε να πάρουμε ωάρια, να τα καταψύξουμε –όπως έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε σήμερα– και η γυναίκα να προχωρήσει σε εγκυμοσύνη σε μια επόμενη φάση της ζωής της.

Πώς μπορεί μια γυναίκα να διαπιστώσει ότι έχει μπει στην περιεμμηνόπαυση;

Θα έλεγε κανείς ότι η διάγνωση γίνεται συνήθως από τα συμπτώματα που θα παρουσιάσει (π.χ. εξάψεις, εφιδρώσεις κ.ά.). Χρήσιμο είναι σε αυτή την περίπτωση να απευθυνθεί στο γιατρό της και να τον συμβουλευτεί. Υπάρχει μια βασική εξέταση που είναι η μέτρηση της θυλακιοτρόπου ορμόνης FSH (εκκρίνεται από την υπόφυση και διεγείρει την ανάπτυξη των ωοθυλακίων στις ωοθήκες), η οποία μας ενημερώνει για το πού βρισκόμαστε από πλευράς ηλικίας των ωοθηκών. Όταν η FSH είναι αυξημένη, μας δείχνει ότι βαδίζουμε προς την εμμηνόπαυση.

Γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες που μπαίνουν στην περιεμμηνόπαυση υποφέρουν από διάφορα συμπτώματα. Ποια είναι αυτά;

Γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες που μπαίνουν στην περιεμμηνόπαυση υποφέρουν από διάφορα συμπτώματα. Ποια είναι αυτά;

Από τη μείωση των οιστρογόνων, εκτός από το αναπαραγωγικό σύστημα της γυναίκας, επηρεάζονται πολλά άλλα όργανα, όπως το ήπαρ, το πεπτικό σύστημα, η ουροποιητική οδός, τα αιμοφόρα αγγεία, τα οστά, το δέρμα, το κεντρικό νευρικό σύστημα. Αυτό συμβαίνει γιατί τα οιστρογόνα διεγείρουν την παραγωγή πρωτεϊνών, οι οποίες βοηθούν στη διατήρηση της λειτουργικότητας ιστών και οργάνων. Έτσι, όταν αυτά αρχίζουν και ελαττώνονται, εμφανίζονται τα συμπτώματα της κλιμακτηρίου, τα οποία ποικίλλουν από γυναίκα σε γυναίκα και είναι: ακανόνιστη εμμηνορρυσία, ευερεθιστότητα, εξάψεις, εφιδρώσεις, ξηρότητα του κόλπου, αίσθημα παλμών, ξηρότητα δέρματος, αϋπνία και διαταραχές στον ύπνο, λέπτυνση των τριχών, μεταβολές στη διάθεση, μειωμένη διάθεση για σεξουαλική δραστηριότητα και προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης.

Όλα αυτά εξαφανίζονται όταν τελειώνει η φάση της περιεμμηνόπαυσης και εγκαθίσταται η εμμηνόπαυση;

Ουσιαστικά δεν εξαφανίζονται ποτέ. Η γυναίκα μαθαίνει να ζει στο καινούργιο της ορμονικό περιβάλλον και κάποια από αυτά τα συμπτώματα αρχίζουν και ατονούν. Είναι όμως λιγότερο επώδυνα απ’ όσο ήταν στη διάρκεια της κλιμακτηρίου. Κάποια από αυτά εγκαθίστανται και μετά την εμμηνόπαυση, όπως είναι η ξηρότητα του κόλπου, η λέπτυνση των τριχών, η ακράτεια των ούρων, το αίσθημα των παλμών, η μειωμένη σεξουαλική διάθεση, η αϋπνία. Το μόνο σύμπτωμα που σταματά οριστικά είναι η εμμηνορρυσία και οι διαταραχές της.

Τα συμπτώματα αυτά θα εμφανιστούν σε όλες τις γυναίκες;

Σ’ ένα μικρό ποσοστό γυναικών η υποχώρηση των οιστρογόνων γίνεται προοδευτικά και με χαμηλή καμπύλη πτώσης, με αποτέλεσμα να μη νιώσουν τα δυσάρεστα αυτά συμπτώματα και να καταλήξουν στην εμμηνόπαυση πολύ πιο ομαλά και ανώδυνα από άλλες γυναίκες. Υπάρχει όμως και ένα ποσοστό 15% στο οποίο τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα.

Τι μπορεί να κάνει μια γυναίκα για να περάσει τη φάση της κλιμακτηρίου όσο γίνεται πιο ήρεμα και πιο ανώδυνα;

Καταρχάς –και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο απ’ όλα– η γυναίκα πρέπει να ενημερωθεί γι’ αυτή τη μεταβατική περίοδο της ζωής της και να μάθει τι ακριβώς σημαίνει περιεμμηνόπαυση και τι εμμηνόπαυση. Στη συνέχεια, εάν τα συμπτώματα είναι θορυβώδη και η γυναίκα δεν μπορεί να τα αντέξει, προχωράμε σε φαρμακευτική αντιμετώπιση με θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης. Δηλαδή χορηγούμε ορμόνες ανάλογες με εκείνες που παράγει ο οργανισμός πριν από την εμμηνόπαυση, και αν χρειαστεί χορηγούμε και κάποιο αγχολυτικό. Επίσης συνιστούμε τη χρήση κολπικών υπόθετων ή λιπαντικού τζελ για την ατροφία (ξηρότητα) του κόλπου.

Γιατί παρατηρείται μια διχογνωμία γιατρών για το θέμα της ορμονικής υποκατάστασης; Κάποιοι λένε αμέσως «ναι» και κάποιοι άλλοι εμφανίζονται διστακτικοί.

Οι γιατροί τηρούν πλέον μια πιο επιφυλακτική στάση στο θέμα της χορήγησης ορμονών, λόγω της μικρής αύξησης καρκίνου του μαστού που έχει παρουσιαστεί σε γυναίκες που πήραν για μεγάλο χρονικό διάστημα οιστρογόνα. Πρέπει όμως να ξεκαθαρίσουμε το εξής: Δεν υπάρχει κανένας φόβος για χορήγηση οιστρογόνων μικρότερη των 4-5 χρόνων, με την προϋπόθεση βεβαίως ότι πριν από τη λήψη τους οι γυναίκες ελέγχονται λεπτομερώς ιατρικά. Μια κατηγορία γυναικών που δεν μπορεί να λάβει για μεγάλο χρονικό διάστημα ορμονική υποκατάσταση είναι οι καπνίστριες. Για να μπορέσει να βοηθηθεί αυτή η γυναίκα, εάν έχει έντονα κλιμακτηριακά συμπτώματα, πρέπει να σταματήσει το κάπνισμα.

Εκτός από τα συνθετικά οιστρογόνα υπάρχουν και τα φυτο-οιστρογόνα. Αυτά βοηθούν ή είναι απλά μια μόδα της εποχής;

Τα φυτο-οιστρογόνα είναι ουσίες φυτικής προέλευσης με ασθενείς ορμονικές δράσεις και οι κυριότερες πηγές είναι τα φασόλια σόγιας και οι γλυκοπατάτες. Δεν μπορούμε όμως ακόμα να μιλήσουμε με σιγουριά για το πόσο μπορούν να βοηθήσουν, γιατί δεν έχουμε στα χέρια μας σοβαρές μελέτες που να αποδεικνύουν την επίσημη βοήθειά τους στα προβλήματα της εμμηνόπαυσης. Υπάρχουν γυναίκες πάντως που τα λαμβάνουν και διαπιστώνουν αποτελεσματικότητα.

Ένα από τα σοβαρά προβλήματα που παρουσιάζεται στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες είναι και η οστεοπόρωση. Τι έχετε να μας πείτε γι’ αυτή την πάθηση;

Η οστεοπόρωση είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη πάθηση και αφορά το μεταβολισμό του ασβεστίου. Ελαττώνεται η οστική μάζα, με αποτέλεσμα τα οστά να γίνονται πιο αδύνατα, πιο εύθραυστα, και να αυξάνεται ο κίνδυνος κατάγματος. Πλήττει γυναίκες μετά την κλιμακτήριο, όταν δηλαδή εγκαθίσταται η εμμηνόπαυση, αφού λόγω της έλλειψης των οιστρογόνων η απώλεια της οστικής μάζας είναι μεγαλύτερη του φυσιολογικού.

Προκειμένου να βοηθήσουμε, σε περίπτωση οστεοπόρωσης, πρέπει να προλάβουμε την πάθηση στο αρχικό της στάδιο, που είναι το στάδιο της οστεοπενίας, όταν δηλαδή τα επίπεδα του ασβεστίου αρχίζουν να είναι χαμηλά. Σήμερα, ρευματολόγοι και ορθοπεδικοί έχουν στο οπλοστάσιό τους μια σειρά από φάρμακα και σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους για να βοηθήσουν τη γυναίκα, π.χ. τη χορήγηση συμπληρωμάτων ασβεστίου σε συνδυασμό με βιταμίνη D που παίζει μεγάλο ρόλο στην οστική σύνθεση.

Πώς μπορεί μια γυναίκα να δει εάν πάσχει από οστεοπόρωση ή από οστεοπενία;

Με τη μέτρηση της οστικής μάζας, μια ανώδυνη και απλή εξέταση.

Εκτός από τα συμπτώματα που αναφέραμε πιο πάνω και τα οποία η γυναίκα μπορεί να τα αντιληφθεί, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και κάποια άλλα τα οποία είναι αφανή, με αποτέλεσμα να θέτουν σε κίνδυνο ακόμα και τη ζωή της γυναίκας, εάν δεν διαγνωστούν έγκαιρα. Ποια είναι αυτά;

Οι βασικοί κίνδυνοι για την εμμηνοπαυσιακή γυναίκα είναι οι καρδιοπάθειες και ο καρκίνος. Η εμμηνόπαυση προκαλεί αύξηση των επιπέδων χοληστερόλης και γι’ αυτό –όπως έχουν δείξει οι μελέτες– οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση έχουν τις ίδιες περίπου πιθανότητες με τους άντρες στις καρδιοπάθειες, καθώς η λήψη των οιστρογόνων δεν βοηθά, όπως πιστεύαμε παλαιότερα. Όσο για τον καρκίνο, στατιστικά έχει βρεθεί ότι η πιθανότητα εμφάνισης αυξάνεται με την ηλικία. Στις εμμηνοπαυσιακές γυναίκες μάς αφορά περισσότερο ο καρκίνος του μαστού, του παχέος εντέρου, του δέρματος και των γυναικολογικών οργάνων. Για όλες αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλεται η προληπτική ιατρική. Όσον αφορά τη δική μας ειδικότητα, η σύσταση είναι: πρώτη μαστογραφία στα 35, η επόμενη στα 40 και μετά κάθε χρόνο, ΠΑΠ τεστ κάθε 1-2 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση και κολπικό υπερηχογράφημα κάθε χρόνο.

Ένα μεγάλο μέρος των προβληματικών συνεπειών της εμμηνόπαυσης αποτελούν τα ψυχολογικά προβλήματα των γυναικών σε αυτή τη δύσκολη περίοδο της ζωής τους. Πώς νομίζετε ότι πρέπει να τα αντιμετωπίσουν;

Η περιεμμηνόπαυση στην ηλικία των 45 με 50 χρονών είναι μια μεταβατική δύσκολη περίοδος για τη γυναίκα που συνοδεύεται με πλήθος συναισθηματικών και σωματικών αλλαγών. Σε αυτή τη χρονική περίοδο η γυναίκα έρχεται συνήθως αντιμέτωπη και με άλλα δυσάρεστα περιστατικά, όπως το θάνατο των γονιών, την απομάκρυνση των παιδιών από το σπίτι, τη συνταξιοδότηση, το συναίσθημα ότι πλησιάζει η γήρανση κ.ά. Επιβάλλεται λοιπόν να βοηθηθεί από ειδικούς, ώστε να περάσει ομαλά από το ένα στάδιο της ζωής της στο άλλο και να αντιμετωπίσει τη σοβαρή ψυχολογική επιβάρυνση που καμιά φορά φτάνει και στα όρια της κατάθλιψης. Ταυτόχρονα πρέπει να μάθει και σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, ο οποίος να περιέχει σωματική άσκηση, σωστή διατροφή, ελάττωση του στρες, επαρκή ανάπαυση, σωστό ύπνο, διακοπή του καπνίσματος.

Πολλές είναι οι γυναίκες που πιστεύουν ότι μετά την εμμηνόπαυση τελειώνει και η σεξουαλική τους ζωή. Ποια είναι η γνώμη σας;

Δεν είναι έτσι. Αντίθετα υπάρχουν ζευγάρια που χαίρονται τον έρωτα πιο ελεύθερα και καλύτερα από πριν (όχι βέβαια με την ίδια συχνότητα). Δεν υπάρχει ο φόβος της σύλληψης, έχουν φύγει τα παιδιά από το σπίτι, το ζευγάρι είναι πιο ελεύθερο και αφιερώνει περισσότερες ώρες στον εαυτό του, με αποτέλεσμα να ζουν μια απόλυτα φυσιολογική σεξουαλική ζωή. Προϋπόθεση είναι βέβαια η γυναίκα να συνειδητοποιήσει ότι η διακοπή της εμμήνου ρύσης δεν σημαίνει ουσιαστικά τίποτα το τραγικό για την ίδια.

Ισχύει ότι εκτός απ’ όλα τα άλλα προβλήματα, οι γυναίκες σε αυτή τη φάση της ζωής τους έχουν να αντιμετωπίσουν και την εμφάνιση των περιττών κιλών;

Ναι, είναι αλήθεια. Στην κλιμακτήριο παρατηρείται αύξηση της περιμέτρου των γοφών, ενώ στην εμμηνόπαυση τα περιττά κιλά εμφανίζονται στην κοιλιά (επειδή το υποδόριο λίπος έχει οιστρογόνα). Αυτό οι γυναίκες πρέπει να το γνωρίζουν και να προσέξουν τη διατροφή τους, δίνοντας έμφαση στα φρέσκα φρούτα και στα λαχανικά και στα τρόφιμα που είναι πλούσια σε ασβέστιο. Καλό είναι να προτιμούν τα φυτικά έλαια, λιπαρά ψάρια, καρύδια, ψωμί, ζυμαρικά και ρύζι ολικής αλέσεως. Επίσης πρέπει να καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα νερού (6-8 ποτήρια την ημέρα) και να λαμβάνουν συμπληρώματα ασβεστίου. Τέλος, πρέπει να περιορίσουν τα λιπαρά.

Οι περισσότερες γυναίκες πιστεύουν ότι μετά την εμμηνόπαυση θα είναι διαφορετικές. Φοβούνται ότι θα έχει αλλάξει όλη τους η ζωή. Τι έχετε να τους πείτε;

Ζούμε στον 21ο αιώνα. Ο άντρας και η γυναίκα των 50 χρόνων είναι δραστήριοι, ολοζώντανοι και, εάν δεν τους ταλαιπωρούν κάποιες χρόνιες ενοχλητικές παθήσεις, βιώνουν τη ζωή τους θα έλεγα «σαν» πολύ νεότεροι. Οφείλουμε να υπερασπιστούμε τη γυναίκα και εκείνη να υπερασπιστεί τη ζωή της, την καθημερινότητά της μετά τα 50 με σοφία, μέθοδο και μικρή ιατρική βοήθεια. Ας μην ξεχνάμε ότι η βελτίωση των συνθηκών ζωής και η επιστήμη έχουν οδηγήσει σε αύξηση του μέσου όρου ζωής και των γυναικών και των αντρών, άρα ζητούμενο είναι να κάνουμε τη ζωή μας πιο ποιοτική. Αρκεί και εμείς οι ίδιοι –και αναφερόμαστε βέβαια ιδιαίτερα στις γυναίκες– να το πιστέψουμε.