Τρίτη, 17 Μαρτίου 2009

Τι σημαίνει διαβητική νευροπάθεια

Καταρχήν πρέπει να διευκρινίσουμε πως η κατάσταση αυτή δεν έχει καμία σχέση με το καθημερινό άγχος η το stress κλπ., που εμφανίζονται σε όλους τους ανθρώπους ανεξάρτητα αν είναι διαβητικοί ή όχι.

Έχει σχέση με τα νεύρα δηλαδή κάποιες ίνες που μεταφέρουν τα ερεθίσματα από τον έξω κόσμο στον εγκέφαλο όπου και γίνονται αντιληπτά (δηλ. τα καταλαβαίνουμε ή καλύτερα αποκτούμε γνώση μιας συγκεκριμένης μεταβολής στο περιβάλλον). Η βλάβη αυτών των ινών που μεταφέρουν το ερέθισμα στον εγκέφαλο αποτελεί τη διαβητική νευροπάθεια. Αποτέλεσμα αυτής της βλάβης είναι ότι δεν μπορεί να γίνει μεταφορά των ερεθισμάτων από τον έξω κόσμο και έτσι δεν μπορεί να καταλάβει κάποιος τον πόνο, την πίεση, να διακρίνει το κρύο από το ζεστό κλπ.

Πως βλάπτει τα νεύρα ο Σακχαρώδης Διαβήτης;

Η γλυκόζη (το σάκχαρο) μπαίνει εύκολα από την κυκλοφορία μέσα στα νεύρα, όπου είναι απαραίτητη. Όταν όμως η γλυκόζη κυκλοφορεί σε μεγάλες ποσότητες στο αίμα, τότε είναι επόμενο πως αυτή η υπερβολική ποσότητα δεν μπορεί να μεταβολισθεί εξ ολοκλήρου στο νευρικό ιστό (δηλαδή να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμη ύλη για τις ανάγκες του νεύρου). Το επιπλέον ποσό της γλυκόζης μετατρέπεται σε μια ουσία που λέγεται σορβιτόλη. Αυτή η ουσία προκαλεί βλάβη στη λειτουργία των νεύρων σε μακροχρόνια βάση.

Είναι η μοναδική αιτία βλάβης των νεύρων η συσσώρευση της σορβιτόλης;

Όχι, δεν είναι μόνο η συσσώρευση σορβιτόλης που βλάπτει τα νεύρα. Παρατηρείται και βλάβη των μικρών αγγείων [τριχοειδών] των νεύρων που χρησιμεύουν για την οξυγόνωση τους και την πρόληψη των κατάλληλων θρεπτικών ουσιών από το αίμα. Τα τριχοειδή αποφράσσονται και θρέψη του νεύρου γίνεται πολύ δύσκολη.

Έχουν ενοχοποιηθεί όμως και άλλοι παράγοντες που συντελούν στη νευρική δυσλειτουργία και συνδέονται επίσης με τα αυξημένα σάκχαρα αίματος π. χ μείωση ορισμένων αυξητικών παραγόντων κ.λπ.

Προς το παρόν οι δυο πρώτες αιτίες που αναφέρθηκαν (συσσώρευση σορβιτόλης και τριχοειδών) θεωρούνται οι σημαντικότερες. Πρέπει δε να έχουμε υπ’ όψιν μας πως και η βλάβη των μικρών αγγείων [μικροαγγειοπαθεια] είναι αποτέλεσμα της επίδρασης των επιπέδων σακχάρου του αίματος στα τριχοειδή.

Ποια σημεία του σώματος βλάπτουν κυρίως όταν έχουμε διαβητική νευροπάθεια;

Όλο το σώμα είναι κατάσπαρτο από τα καλώδια αυτά δηλ. τα νεύρα. Οποιοδήποτε σημείο του σώματος και αν ακουμπήσουμε θα δημιουργηθούν ερεθίσματα και θα γίνει αντιληπτό. Ας επαναλάβουμε όμως ότι τα νεύρα αποτελούν ίνες, δηλαδή αποφυάδες κάποιου κύτταρου που βρίσκεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα [εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός]. Οι ίνες τρέφονται από την κεντρική πηγή, τα κύτταρα. Είναι επόμενο λοιπόν, πως όσο απομακρυσμένα είναι τα σημεία από την πηγή τροφοδοσίας, τόσο πιο ευπαθή είναι, άρα βλέπονται ευκολότερα. Τα κάτω άκρα (πόδια) είναι τα πιο απομακρυσμένα σημεία επόμενος από εκεί αρχίζει και εκεί ανιχνεύεται η διαβητική νευροπάθεια.

Πως θα υποπτευθούν ότι μπορεί να έχουμε αυτήν τη διαταραχή;

Διάφορα συμπτώματα είναι ενδεικτικά π. χ μούδιασμα [βελονιές], πόνος και κάψιμο μαζί [καυσαλγία] η βαθύς πόνος [όπως πονόδοντος] στις κνήμες. Αν εμφανιστούν αυτά πρέπει να τα αναφέρουμε στο γιατρό μας. Καλά είναι να προσέχουμε μήπως τα συμπτώματα αυτά χειροτερεύουν τη νύχτα.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ότι, πολλές φορές δεν γίνονται ανεκτά τα σκεπάσματα στη διάρκεια της νύκτας και ο διαβητικός αναγκάζεται να βγάζει το πόδι έξω από τα σκεπάσματα.

Όλοι όσοι εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα είναι σίγουρο ότι έχουν νευροπάθεια;

Όχι’ Συνήθως τα επώδυνα συμπτώματα εμφανίζονται αρκετά νωρίς, πριν να έχουμε σοβαρή βλάβη των νεύρων. Ο πόνος είναι ένα σύμπτωμα δυσάρεστο μεν, μας προειδοποιεί όμως ότι κάτι δεν πάει καλά. Ωστόσο το σύμπτωμα αυτό δείχνει πως το νεύρο λειτουργεί ακόμα και έτσι γίνεται η μεταβίβαση του ερεθίσματος στον εγκέφαλο. Η εξέταση λοιπόν που θα γίνει στη συνεχεία από το γιατρό θα δόση την απάντηση στο παραπάνω αν υπάρχει δηλ. διαταραχή στη λειτουργία των νευρικών κύτταρων.

Πόσο συχνή είναι η επιπλοκή αυτή;

Το ποσοστό των ατόμων με διαβητική νευροπάθεια ανέρχεται περίπου στο 30ο/ο ένας στους τρεις διαβητικούς εμφανίζει την επιπλοκή αυτή. Όμως πρέπει να τονισθεί πως ορισμένες ομάδες διαβητικών ατόμων εμφανίζουν μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν αναπτύξει τη βλάβη αυτή π.χ. ηλικιωμένοι[υπάρχει και εκφύλιση των νεύρων με την πάροδο της ηλικίας], νεφροπαθείς [συντελεί και η νεφρική ανεπάρκεια στη βλάβη των νεύρων], άτομα με μεγάλη διάρκεια διαβήτη και άτομα που δεν είχαν στο παρελθόν ικανοποιητική ρύθμιση του σακχάρου τους.

Υπάρχουν αλλά σημεία που θα μπορούσαν να αποτελέσουν ενδείξεις νευροπάθειας;

Ναι! Είναι τα λεγόμενα αρνητικά σημεία δηλ. η απουσία κάποιου αισθήματος π.χ. του πόνου, της αφής, του κρύου-θερμού. Δηλαδή το άτομο πιάνει ένα αντικείμενο και δεν καταλαβαίνει την υφή του, η τσιμπιέται με μια καρφίτσα και δεν καταλαβαίνει τον πόνο η δεν μπορεί να καταλάβει τη διαφορά του κρύου από το ζεστό. Στις περιπτώσεις αυτές η εξέταση από το γιατρό είναι απαραίτητη.

Εφόσον όλοι οι διαβητικοί δεν εμφανίζουν νευροπάθεια, πως μπορεί κάποιος να αποφύγει την επιπλοκή αυτή;

Είπαμε αρκετά λόγια παραπάνω για το πως δημιουργείται η βλάβη των νεύρων. Τα ψηλά σάκχαρα παίζουν σημαντικό ρόλο όπως φαίνεται από τη σχετική παράγραφο. Η προσπάθεια λοιπόν για καλύτερη, όσον το δυνατόν, ρύθμιση του διαβήτη είναι το μόνο, προς το παρόν, και το αποτελεσματικότερο μέσο που έχουμε στη διάθεση μας για την αποτροπή η την επιβράδυνση εμφάνισης της επιπλοκής αυτής.

Δεν πρέπει όμως να παραλείπεται η αναφορά στο γιατρό μας οποιουδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα. Είναι ενοχλητικά, έχουν όμως σημασία γιατί αποτελούν το καμπανάκι και βοηθούν στην πρόληψη σοβαρότερων καταστάσεων.

διαβητική νευροπάθεια

Τι είναι η διαβητική νευροπάθεια;

Η διαβητική νευροπάθεια είναι μια πάθηση που προκαλείται από το διαβήτη και προσβάλλει τα νεύρα. Η λειτουργία των νεύρων επηρεάζεται με αποτέλεσμα να μη μεταδίδουν σωστά τους ερεθισμούς από το σώμα προς τον εγκέφαλο.

Προκαλεί μούδιασμα με απώλεια της αίσθησης και οδυνηρό μυρμήγκιασμα στα μέρη του σώματος που επηρεάζονται από το νεύρο που πάσχει.

Η απώλεια της λειτουργίας του νεύρου προκαλεί μείωση της δύναμης και της αίσθησης σε διάφορα μέρη του σώματος. Επηρεάζει την καρδία και την ικανότητά της να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του οργανισμού. Μειώνει την λειτουργική ικανότητα των εντέρων για την χώνεψη. Επίσης στους άνδρες επηρεάζει και μειώνει την λειτουργία της στύσης.

Ποια είναι η αιτία;

Όταν τα επίπεδα της γλυκόζης μέσα στο αίμα παραμένουν ψηλότερα από το φυσιολογικό για συνεχή και μεγάλα χρονικά διαστήματα τότε προκαλούν βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι άνδρες παρουσιάζουν πιο συχνά διαβητική νευροπάθεια παρά οι γυναίκες.

Οι ασθενείς με διαβήτη οι οποίοι δεν ελέγχουν κανονικά την γλυκόζη στο αίμα τους για να την διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα, διατρέχουν περισσότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν τη σοβαρή αυτή επιπλοκή του διαβήτη.

Ποια είναι τα κλινικά σημεία και συμπτώματα της διαβητικής νευροπάθειας;

Η διαβητική νευροπάθεια μπορεί να επηρεάσει πολλά σημεία και λειτουργίες του σώματος. Tα συχνότερα είναι τα ακόλουθα:

  • Μούδιασμα στα πόδια και στα δάκτυλα των ποδιών
  • Μείωση της δύναμης και της αίσθησης σε διάφορα μέρη του σώματος
  • Οι πληγές που δημιουργούνται από κοψίματα ή τραύματα, συνήθως στα πόδια, δεν επουλώνονται εύκολα και δεν προκαλούν τόσο πόνο όσο θα αναμενόταν
  • Διάρροια ή δυσκοιλιότητα που οφείλονται στις λειτουργικές ανωμαλίες που προκαλεί η νευροπάθεια στο έντερο
  • Προβλήματα και δυσκολίες της στύσης στους άνδρες

Οι ασθενείς που έχουν προσβληθεί από διαβητική νευροπάθεια δεν νιώθουν κανονικά τον πόνο στην περιοχή που έχει επηρεαστεί. Εάν πληγωθούν ή τραυματιστούν στην περιοχή που επηρεάστηκε δεν το αντιλαμβάνονται διότι απουσιάζει το χρήσιμο για την περίπτωση αυτή μήνυμα που στέλλει ο πόνος.

Επιπρόσθετα μπορεί να δημιουργηθεί μυϊκή ατροφία και σταδιακά να υπάρξει δυσκολία στο περπάτημα. Το δέρμα στα πόδια αδυνατίζει και μπορεί να κάνει ραγάδες που εξελίσσονται σε πληγές.

Εάν οι πληγές που αναπτύσσονται στο μέρος του σώματος που επηρεάζεται από τη διαβητική νευροπάθεια μολυνθούν και χειροτερεύσουν είναι δύσκολο να αποθεραπευτούν. Δυστυχώς κάποτε χρειάζεται να γίνει ακρωτηριασμός.

Πρόληψη

Η καλύτερη πρόληψη για την αποφυγή της διαβητικής νευροπάθειας και των σοβαρών προβλημάτων που προκαλεί, είναι η διατήρηση του επιπέδου γλυκόζης σε φυσιολογικά επίπεδα.

Η διατροφή δεν πρέπει να περιλαμβάνει τρόφιμα πλούσια σε λίπη και σάκχαρα. Το βάρος του ασθενούς πρέπει να διατηρείται μέσα σε φυσιολογικά όρια και χρειάζεται τακτική σωματική εξάσκηση.

Η λήψη των φαρμάκων που έχουν χορηγηθεί από το γιατρό του διαβητικού πρέπει να γίνεται κανονικά όπως επίσης η τήρηση των σχετικών οδηγιών και η παρακολούθηση του ασθενούς.

Οι διαβητικοί πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα τα πόδια τους διότι αυτά πλήττονται συχνότερα από τη διαβητική νευροπάθεια και τα προβλήματα που αυτή προκαλεί.

Για να κρατούν τα πόδια τους σε καλή κατάσταση οι διαβητικοί εκτός από τα πιο πάνω μπορεί να βοηθηθούν κάνοντας τα ακόλουθα:

  • Να ελέγχουν καθημερινά τα πόδια τους. Ένας καθρέφτης μπορεί να βοηθήσει για να βλέπουν τις πατούσες των ποδιών. Πρέπει να συμβουλεύονται το γιατρό τους σε περίπτωση που βλέπουν ένα ερύθημα, ένα πρήξιμο, μια μόλυνση ή ακόμη εάν νιώθουν πόνο, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα πόδια τους
  • Να ελέγχουν τακτικά τα παπούτσια τους που πρέπει να είναι σε καλή κατάσταση και να μην έχουν κάτι στο εσωτερικό που πιθανό να πληγώνει το πόδι τους
  • Να μην περπατούν ξυπόλητοι
  • Κάθε φορά που υποπτεύονται ότι κάτι δεν πάει καλά να επισκέπτονται τον γιατρό τους. Επίσης στις κανονικές επισκέψεις τους στο γιατρό να του ζητούν να εξετάζει και τα πόδια τους
  • Πρέπει με προσοχή να διαλέγουν τα κατάλληλα παπούτσια. Ο συχνότερος λόγος δημιουργίας πληγών στα πόδια είναι το γεγονός ότι τα παπούτσια δεν εφαρμόζουν σωστά. Πρέπει να διαλέγουν παπούτσια που να είναι φτιαγμένα από μαλακό δέρμα και που να μην τους είναι σφικτά. Για να βρουν τα καλύτερα παπούτσια που εφαρμόζουν γι' αυτούς είναι καλύτερα να δοκιμάζουν παπούτσια στο τέλος της ημέρας όταν συνήθως τα πόδια είναι λίγο πρησμένα. Σε περίπτωση που δεν μπορούν να βρουν κατάλληλα παπούτσια για τα πόδια τους, είναι καλό σε μερικές περιπτώσεις να παραγγείλουν να τους κατασκευάσουν ειδικά παπούτσια για αυτούς
  • Πρέπει να φορούν άσπρες κάλτσες. Σε περίπτωση που πληγωθεί το πόδι ή εάν υπάρχει μια μόλυνση θα φανεί από το χρώμα στην κάλτσα
  • Τα πόδια πρέπει να πλένονται καθημερινά σε χλιαρό νερό. Πρέπει να στεγνώνονται καλά χωρίς τρίψιμο με μια μαλακή πετσέτα και ιδιαίτερα, μεταξύ από τα δάκτυλα. Στη συνέχεια είναι καλό να εφαρμόζεται μια κρέμα ή μια λοσιόν. Σε περίπτωση που τα πόδια ιδρώνουν υπερβολικά είναι καλό να τοποθετείται μια πούδρα για να διατηρούνται στεγνά

Σεξουαλική λειτουργία και ΣΚΠ (MS)

Μπορεί να επηρεαστεί η σεξουαλική λειτουργία από τη ΣΚΠ;
Αρκετά άτομα που πάσχουν από ΣΚΠ αναφέρουν μεταβολές της σεξουαλικής τους λειτουργίας. Ωστόσο και πολλά συμπτώματα της νόσου όπως η κόπωση, σπαστικότητα των μυών, ενοχλήματα από την ουροδόχο κύστη, μπορούν επίσης να την επηρεάζουν δευτερογενώς. Μεταβολές της σεξουαλικής λειτουργίας μπορεί να οφείλονται είτε σε νευρολογικά αίτια είτε στον ψυχολογικό επηρεασμό από τη νόσο.

Νευροφυσιολογία της σεξουαλικής διέγερσης
Η σεξουαλική διέγερση μπορεί να ενεργοποιηθεί από δύο οδούς, είτε κεντρικά από ψυχικούς ερεθισμούς (ψυχική διέγερση), είτε τοπικά από άμεσους ερεθισμούς των γεννητικών οργάνων (αντανακλαστική διέγερση). Ωστόσο η αντανακλαστική διέγερση δε λειτουργεί πολύ καλά χωρίς τη βοήθεια του εγκεφάλου. Η ψυχική διέγερση ενεργοποιείται από οπτικά, οσφρητικά, ακουστικά, γευστικά ή απτικά ερεθίσματα, αλλά και από φαντασιώσεις ή αναμνήσεις. Τα ερεθίσματα αυτά ενεργοποιούν σχηματισμούς ή κυκλώματα του εγκεφάλου (κυρίως του υποθαλάμου - σχήμα), ενώ ταυτόχρονα τα ερεθίσματα οδεύουν και προς τον φλοιό για ακριβέστερη ανάλυση και αξιολόγηση. Πώς επακριβώς γίνεται αυτό και ποιοι σχηματισμοί και ποια κυκλώματα συμμετέχουν δεν είναι γνωστό.

Νευρολογικοί μηχανισμοί επηρεασμού της σεξουαλικής λειτουργίας

Προσβολή των κυκλωμάτων αυτών από τη νόσο μπορεί άμεσα ή έμμεσα να επηρεάσει τη σεξουαλική λειτουργία. Για παράδειγμα τα παρακάτω συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ως αποτέλεσμα απομυελίνωσης περιοχών του νωτιαίου μυελού ή του εγκεφάλου:

- Μείωση σεξουαλικής ορμής.

- Μεταβολές στην αισθητικότητα των γεννητικών οργάνων.

- Διαταραχές της στύσης.

- Μείωση της εφύγρανσης του κόλπου.

- Μείωση του μυϊκού τόνου των μυών του κόλπου.

- Δυσκολίες εκσπερμάτισης.

- Διαταραχές του οργασμού.

Τα παρακάτω μπορεί να παρουσιαστούν ως επακόλουθα της νόσου ή των θεραπευτικών παραγόντων που χρησιμοποιούνται και να επηρεάσουν έμμεσα τη σεξουαλική λειτουργία:

- Κόπωση που μπορεί να μειώσει τη σεξουαλική επιθυμία.

- Σπαστικότητα η οποία μπορεί να εμποδίζει ορισμένες στάσεις είτε να προκαλεί πόνο.

- Αισθητηριακές μεταβολές μπορεί να δυσκολεύουν τη σωματική επαφή.

- Πόνος ο οποίος παρεμβαίνει με πολλούς τρόπους και μπορεί να εμποδίζει εκτός από τη σεξουαλική επαφή και άλλους τομείς της δραστηριότητας του ατόμου.

Ψυχογενείς μηχανισμοί επηρεασμού της σεξουαλικής λειτουργίας

Μείωση του ενδιαφέροντος για σεξουαλική επαφή αλλά και γενικότερη μείωση των ενδιαφερόντων μπορεί να προέρχεται από ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες όπως:

- Κατάθλιψη

- Άγχος γενικό ή ειδικό γύρω από την σεξουαλική διαδικασία.

- Μεταβολές της εικόνας του σώματος και της αυτοεκτίμησης που μπορεί να απορρέουν από τις κινητικές δυσκολίες από τη νόσο.

- Προβλήματα από τη σχέση του ζεύγους.

Συχνά υπάρχουν δυσκολίες διάκρισης αν μια διαταραχή οφείλεται σε οργανικούς ή ψυχογενείς λόγους. Παρακάτω δίδεται ένας συνοπτικός πίνακας με τις βασικές ενδείξεις γι’ αυτή τη διάκριση.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΨΥΧΟΓΕΝΟΥΣ ΑΠΟ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ

- Αιφνίδια έναρξη

- Περιστασιακή διαταραχή στύσης

- Φυσιολογικές νυκτερινές, πρωινές στύσεις

- Προβλήματα σχέσεων

- Νεαρή ηλικία

ΟΡΓΑΝΙΚΗ

- Προοδευτική έναρξη

- Αιφνίδια έναρξη με εμφανές οργανικό αίτιο

- Μόνιμη δυσλειτουργία

- Απουσία νυκτερινών, πρωινών στύσεων

- Ηλικία άνω των 60 ετών

Πώς μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες από τη σεξουαλική λειτουργία.

(1) Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα, είναι να μη διστάσετε να ενημερώσετε την/τον σύντροφο για τα συναισθήματά σας και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε. Εμπιστευόμενος/η τον/την σύντροφο σας μπορείτε καλύτερα να βοηθήσετε να αντιμετωπιστούν κάποιες δυσκολίες σχετικά με τη σεξουαλική λειτουργία.

(2) Συζητήσετε με τον γιατρό σας ποια συμπτώματα από τη νόσο ή ποιες παρενέργειες από την ακολουθούμενη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να επηρεάζουν τη σεξουαλική λειτουργία. Αν αισθάνεστε άβολα να συζητήσετε θέματα που αφορούν τη σεξουαλική σας λειτουργία, προσπαθήσετε να βρείτε κάποιο τρόπο να του στείλετε το μήνυμα και εκείνος θα αντιληφθεί την πρόθεσή σας και θα βρει τρόπο να συζητήσει μαζί σας και να σας καθοδηγήσει. Πολλά συμπτώματα που συσχετίζονται με τις νευρολογικές μεταβολές ή με τη φαρμακευτική αγωγή, μπορούν να αντιμετωπισθούν.

(3) Όσον αφορά στους ψυχολογικούς παράγοντες είναι ατυχές να παραμελείτε να τις αντιμετωπίσετε γιατί σήμερα η κατάθλιψη θεραπεύεται με μεγάλη επιτυχία. Το άγχος για τη σεξουαλική απόδοση αντιμετωπίζεται επίσης αποτελεσματικά.

(4) Τέλος πρέπει να μην ξεχνάτε ότι τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν φαρμακευτικές ουσίες που προάγουν τη στυτική λειτουργία και αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις δυσκολίες ανάπτυξης ή διατήρησης της στύσης.


ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ (BURN OUT) ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ.

ΣΤΙΣ ΩΡΕΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΡΙΣΗΣ, ΚΥΡΙΩΣ ΣΕ ΥΠΕΡΔΡΑΣΤΗΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΡΑΓΜΟΝΕΣ, ΠΟΛΥΑΣΧΟΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ, ΕΜΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΥΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑΣ (BURN OUT) ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ.
Πρόκειται για μια συλλογή ποικίλων και διάχυτων συμπτωμάτων της κόπωσης και της πλήρους δραστικής αδυναμίας, που συνοδεύονται από υψηλή πίεση, ανησυχία, ευερεθιστότητα, κυνισμό, πόνους στην πλάτη, διαταραχές του ύπνου, πόνους στην κοιλιά και στην καρδιά, κατάθλιψη με ιδέες αυτοκτονίας.
Σαν τέτοιο σύνδρομο το περιέγραψε πρώτα ένας διάσημος ψυχαναλυτής το 1974, ο Ρίτσαρντ Φροιντενμπέργκερ, και από τότε παρέμεινε. Βέβαια, όπως ήδη αναφέραμε, προϋπήρχε και πριν σαν έννοια της κατάθλιψης σε υπερκόπωση, αλλά, ο εν λόγω ερευνητής το διασκεύασε με πιο σαφή όρια ακόμη και το συνέδεσε με κοινωνικούς παράγοντες, όπως τα αισθήματα ανταγωνισμού, την πίεση για απόδοση, την ανασφάλεια σε πρόσωπα που είναι πάντοτε προγραμματισμένα για αυτές τις δυνατότητες.
Σε αντίθεση με την κατάθλιψη σε υπερκόπωση, που μπορεί να έχει «ποικιλία» ασθενών, στο σύνδρομο burn out οι ασθενείς είναι κατά κανόνα επιτυχημένοι. Είναι άνθρωποι που εργάζονται από το πρωί μέχρι το βράδυ, θέλουν να τα κάνουν όλα σωστά, να αποδίδουν πολύ και να κερδίζουν πολλά χρήματα, τα οποία θεωρούν σαν ύψιστο στόχο, διότι αυτό είναι και ο σκοπός της ζωής τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που όταν «στραβώσει» κάτι και χαθούν τα χρήματα ή δεν είναι τόσα όσα επιθυμεί κάποιος, προκειμένου να εκτιμήσει την κοινωνική του αναγνώριση, του καίγεται ο εγκέφαλος.
Αυτοί οι άνθρωποι εισέρχονται σταδιακά στην κατάσταση της πνευματικής υπερκόπωσης και μια μέρα παρουσιάζεται το σύνδρομο burn out, όπου αποφεύγουν, ή πιο σωστά είναι αδύναμοι, να κάνουν οτιδήποτε και απομονώνονται κοινωνικά, χωρίς να έχουν τη δύναμη να προσφέρουν το παραμικρό, αν δε είναι και καταθλιπτικοί, αυτοκτονούν κιόλας.
Το φαινόμενο αυτό, βέβαια, δεν υπήρχε τον παλιό καιρό, γιατί τότε οι δραστήριοι κατά κύριο λόγο συστοιχίζονταν γύρω από πολιτικές ιδεολογίες, όπου εύρισκαν και την έννοια του χρησίμου ατόμου για τον εαυτό τους ή ακόμη και του επαναστάτη. Σε μία κοινωνία άκρως εγωιστική και εξειδικευμένη, όπου σημεία κάθε συμπεριφοράς είναι ο ατομικισμός, η εμφάνιση του burn out, ιδιαίτερα σε εποχές κρίσης, είναι πολλαπλασιαστική και άκρως επίκαιρη.
Πλέον ειδικές κλινικές ή ιδιαίτερα προγράμματα με μείγματα φαρμάκων και ψυχικής υποστήριξης, καθώς επίσης αυτοαναγνώρισης, ανύψωσης αυτοπεποίθησης και ενίσχυσης του Εγώ έχουν πληθήνει σε όλη την Ευρώπη, προκειμένου να δοθούν σε αυτούς τους ανθρώπους οι «πρώτες βοήθειες».
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ενός ασθενούς μας πολυεκατομμυριούχου, που χάνοντας τεράστια ποσά με την κρίση και ευρισκόμενος σε αυτό το σύνδρομο, η πρώτη του μεγάλη αληθινή χαρά ήταν να ζωγραφίζει και να μιλά ατελείωτες ώρες για άσχετα πράγματα που τον ηρεμούσαν.
Δηλαδή, αναζητούσε στοιχεία συμπεριφοράς χωρίς ευθύνη. Με τον τρόπο αυτό ξαναβρήκε πίσω την χαμένη υγειά του, αλλά, όχι και τα λεφτά του, γιατί δυστυχώς δεν υπάρχουν ιατρικές συνταγές για αυτό.