Κυριακή, 8 Μαρτίου 2009

Η Νευρογενής Στυτική Δυσλειτουργία και η Θεραπευτική Αντιμετώπισή της

Εισαγωγή

Ως νευρολογική στυτική δυσλειτουργία μπορεί να ορισθεί η αδυναμία επίτευξης και/ή διατήρησης στύσης για τη πραγματοποίηση ικανοποιητικής σεξουαλικής επαφής, λόγω νευρολογικής βλάβης ή δυσλειτουργίας. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα κεντρικής ή περιφερικής νευροπάθειας, ή ακόμα και τραυματικής βλάβης του νωτιαίου μυελού.

Παθοφυσιολογία της νευρογενούς στυτικής δυσλειτουργίας

Οι οδοί και οι μηχανισμοί ελέγχου της στυτικής λειτουργίας στο Κ.Ν.Σ. δεν είναι ακόμα πλήρως ξεκαθαρισμένοι. Υπάρχουν 2 νευρικές οδοί για την έναρξη της στύσης. Η ψυχογενής, που εμπεριέχει οπτικά ή ακουστικά δεδομένα ή φαντασιώσεις σχετιζόμενα με τον φλοιό του εγκεφάλου και η αντανακλαστική, που αφορά γεννητικά αισθητικά ερεθίσματα, που ενεργοποιούν αντανακλαστικά τον νωτιαίο μυελό. Πρόκειται για 2 διαφορετικές οδούς που επάγουν το ίδιο αποτέλεσμα.
Περιφερικά την ευόδωση της στύσης προάγει το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, ενώ το συμπαθητικό έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, προκαλώντας χάλαση του πέους. Οι νευρικές απολήξεις του παρασυμπαθητικού και του συμπαθητικού ξεκινούν από το νωτιαίο μυελό, καταλήγουν στο πέος μέσω του πυελικού νευρικού πλέγματος και νευρώνουν τα αγγεία, που πορεύονται στα σηραγγώδη σώματα του πέους, που αποτελούν και τις βασικές μονάδες στύσης. Η αύξηση της ροής του αίματος, λόγω χαλάρωσης των αγγείων αυτών με τη νευρική επίδραση, προκαλεί διόγκωση του πέους. Ο αποκλεισμός του αίματος μέσα στο πέος δημιουργείται από τη πίεση των φλεβών αποχέτευσης από τα διογκωμένα αγγεία επάνω στον ισχυρό και ακλόνητο ινώδη χιτώνα, που καλύπτει εξωτερικά τα σηραγγώδη σώματα, με αποτέλεσμα σκληρή στύση (Φλεβοαποκλειστικός μηχανισμός). Εικόνα 1α και 1β .
Από τα παραπάνω γίνεται προφανές, ότι κάθε νευρολογική βλάβη μπορεί να επηρεάσει τη στύση σε ανάλογο βαθμό και τρόπο ανάλογα με το επίπεδο της, αφού προκαλεί διαταραχές στη ροή του αίματος μέσα στο πέος. Έτσι ο τραυματισμός του νωτιαίου μυελού πάνω από το Ι2-Ι4 νευροτόμιο έχει διαφορετική κλινική εκδήλωση σε σχέση με τραυματισμό του νωτιαίου μυελού σε χαμηλότερο επίπεδο ή σε επίπεδο περιφερικών νεύρων. Σημαντικό πρόβλημα απώλειας στύσης δημιουργείται συνήθως στη τελευταία περίπτωση, ενώ στις ανώτερες και στις κεντρικές βλάβες μπορεί να υπάρχει αυτόματη στύση, χωρίς σεξουαλικό ερεθισμό και απουσία στύσης κατά τη προσπάθεια της πράξης, διαταραχές οργασμού, εκσπερμάτισης κλπ. Ο τραυματισμός του πυελικού πλέγματος κατά την διάρκεια ριζικών πυελικών επεμβάσεων ή πυελικών κακώσεων αποτελεί μαζί με το σακχαρώδη διαβήτη τις συχνότερες αιτίες σοβαρής οργανικής στυτικής δυσλειτουργίας.

Αιτιολογία της νευρογενούς στυτικής δυσλειτουργίας

Η νευρολογική στυτική δυσλειτουργία μπορεί να προκληθεί από διάφορα αμιγή ή μη νευρολογικά αίτια, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η σκλήρυνση κατά πλάκας, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, νόσος Parkinson, κληρονομικές περιφερικές νευροπάθειες, δισχιδής ράχη, ριζική πυελική επέμβαση, τραυματισμός του νωτιαίου μυελού, κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, αυτόνομες νευροπάθειες κλπ. Μπορεί παθοφυσιολογικά να ταξινομηθεί σε δύο κατηγορίες:
Α) Χρόνια πάθηση σαν επιπλοκή νευροπάθειας, νευρικής αποδιοργάνωσης ή νευρικής ανωμαλίας κατά την ανάπτυξη. (Π.χ Σακχαρώδης διαβήτης, νόσος Parkinson, σκλήρυνση κατά πλάκας, δισχιδής ράχη)
Β) Μετά τραυματισμό ή χειρουργική κάκωση (κατάγματα πυέλου, τραυματισμός νωτιαίου μυελού, κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, μείζονες πυελικές επεμβάσεις)

Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται στο λεπτομερές ιστορικό και τη φυσική εξέταση.
Συνήθως υπάρχει ιστορικό, που θα οδηγήσει στη διάγνωση της νευρολογικής στυτικής δυσλειτουργίας. Η παρουσία ωστόσο, συγκεκριμένου ιστορικού δεν αποκλείει τη συνύπαρξη και άλλων καταστάσεων, που προκαλούν στυτική δυσλειτουργία και για αυτό το λόγο ο βασικός έλεγχος της πάθησης θα πρέπει να γίνεται πάντα. Από γενικές εξετάσεις, ένας πλήρης αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος, πρέπει να πραγματοποιούνται πάντοτε, καθώς και έλεγχος για την ακεραιότητα του καρδιαγγειακού συστήματος.
Σε περίπτωση δυσχέρειας διάκρισης της αιτίας της στυτικής δυσλειτουργίας, αιτήματος του ασθενούς, προγραμματισμού χειρουργικής αντιμετώπισης του προβλήματος και ιατρονομικού λόγου, μπορεί να απαιτείται η εφαρμογή και πιο εξειδικευμένων μορφών ελέγχου του προβλήματος, όπως είναι η καταγραφή της νυχτερινής στυτικής δραστηριότητας (nocturnal penile tumescence and rigidity, NPTR), που διακρίνει την οργανική από τη ψυχολογική αιτία της στυτικής δυσλειτουργίας Εικόνα 2, η έγχρωμη Doppler υπερηχοτομογραφία πέους μετά από προκλητή στύση με ένεση αγγειοδιασταλτικής ουσίας στο πέος (αλπροσταδίλη), που ελέγχει την ακεραιότητα της αρτηριακής παροχής και τη πιθανότητα φλεβικής διαφυγής.
Ο ανδρολόγος τέλος, πρέπει πάντα να γνωρίζει, ότι οποιαδήποτε και αν είναι η πρωταρχική αιτία της στυτικής δυσλειτουργίας, ο ψυχολογικός παράγοντας εμπλέκεται πάντοτε, προκαλώντας επιβάρυνση της κατάστασης, δυσκολία αποκατάστασης και ενίοτε απομόνωση και αποφυγή της σεξουαλικής πράξης.
Η παρουσία συγκεκριμένου νευρολογικού ιστορικού και η απουσία ή η ρύθμιση άλλων επιβαρυντικών παραγόντων της στύσης με παραμονή του προβλήματος, βάζουν τη διάγνωση της νευρογενούς στυτικής δυσλειτουργίας.
Πρόβλημα διάγνωσης μπορεί να υφίσταται, όταν δεν υπάρχει γνωστό νευρολογικό ιστορικό, ιδιαίτερα εάν δεν υπάρχουν ακόμη άλλες εμφανείς εκδηλώσεις νευρολογικής νόσου. Για το λόγο αυτό, όταν το ιστορικό δεν κατευθύνει κάπου τον ανδρολόγο, πρέπει να υπάρχει υψηλός δείκτης υποψίας συχνότερα βέβαια για αγγειακή νόσο, αλλά και για νευρολογική. Ο αποκλεισμός της ψυχογενούς και αγγειακής στυτικής δυσλειτουργίας σε ασθενή χωρίς ιδιαίτερο ιστορικό, καθιστά απαραίτητο το πλήρη νευρολογικό έλεγχο, τόσο κλινικά, όσο και εργαστηριακά.

Ποιότητα ζωής ασθενών με νευρολογική στυτική δυσλειτουργία

Τα άτομα με νευρολογική στυτική δυσλειτουργία συνήθως έχουν υποενεργό σεξουαλική συμπεριφορά, η οποία συχνά συνδέεται και με δυσαρέσκεια στη σχέση. Η πιο συχνή συμπτωματολογία των ασθενών με νευρολογική στυτική δυσλειτουργία συμπεριλαμβάνει ελαττωμένη libido, αλλοιωμένη αίσθηση στα γεννητικά όργανα και ελαττωμένη συχνότητα και ένταση των οργασμών. Δευτεροπαθώς οι ασθενείς μπορεί να έχουν αλλαγές στην αυτοεκτίμηση, στη διάθεση, θυμό, κατάθλιψη, φόβο σεξουαλικής απόρριψης από τη σύντροφό τους και φόβο απομόνωσης και εγκατάλειψης. Πολλές φορές σε ασθενείς με νευρολογική στυτική δυσλειτουργία συνυπάρχει και δυσλειτουργία του κατώτερου ουροποιητικού με συνέπεια τη μεγαλύτερη επιβάρυνση τους.

Θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία ξεκινάει με τη λιγότερο επεμβατική θεραπεία και φθάνει μέχρι την χειρουργική αντιμετώπιση, συνήθως με την ακόλουθη σειρά:

Α) Από του στόματος θεραπεία (αναστολείς της 5 φωσφοδιεστεράσης)

Οι αναστολείς της 5 φωσφοδιεστεράσης είναι φάρμακα, που παρατείνουν το αποτέλεσμα της νευρικής διέγερσης του πέους, που είναι η αγγειοδιαστολή και άρα η στύση, υπό την προϋπόθεση, ότι η φυσιολογική οδός της στύσης λειτουργεί, τουλάχιστον μερικά, ώστε με τη παρουσία σεξουαλικής διέγερσης να ενισχύεται το υπάρχον ερέθισμα. Τα φάρμακα αυτά είναι η σιλδεναφίλη, η βαρδεναφίλη και η ταδαλαφίλη. Έτσι οι αναστολείς της 5 φωσφοδιεστεράσης μπορούν να βελτιώσουν τη στυτική δυσλειτουργία σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες μορφές ατελούς νευρικής βλάβης, τουλάχιστον σε πρώιμα στάδια της νόσου. Σε πρόσφατη μελέτη από την Fowler και συνεργάτες η χορήγηση σιλδεναφίλης σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας βελτίωσε το δείκτη ποιότητας ζωής κατά 43% και τη ποιότητα των στύσεων κατά 89%, σε σχέση με 13% και 24% αντίστοιχα, στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Ωστόσο, καμιά συστηματική θεραπεία δεν μπορεί να διορθώσει σημαντικές οργανικές βλάβες των σηραγγωδών σωμάτων, της νεύρωσής τους ή της αγγείωσής τους . Για παράδειγμα στη ριζική προστατεκτομή, όπου οι παράμετρες της πρωτοπαθούς νόσου δεν επιτρέπουν τη διατήρηση των αγγειονευρωδών δεματίων, που πορεύονται παράλληλα με τον αδένα, η εκτομή αυτών, κατά την αφαίρεση του όγκου, συνοδεύεται από στυτική δυσλειτουργία, που ανταποκρίνεται κατά λιγότερο από 10% στη θεραπεία από το στόμα. Τέλος η χορήγηση των φαρμάκων αυτών αντενδείκνυται απόλυτα στους ασθενείς με στεφανιαία νόσο, ιδιαίτερα εάν λαμβάνουν νιτρώδη, γιατί μπορεί να προκληθεί κλινικά σημαντική υπόταση, που μπορεί να οδηγήσει σε μυοκαρδιακή ισχαιμία. Για παρόμοιους λόγους απαιτείται προσοχή με τη συγχορήγηση αντιυπερτασικών και ανταγωνιστών των α’ συμπαθητικών υποδοχέων, που χορηγούνται σε ασθενείς με υπερπλασία προστάτου.

Β) Συστήματα δημιουργίας αρνητικής πίεσης.

Πρόκειται για αντλίες δημιουργίας κενού που διατείνουν το πέος και προκαλούν είσοδο αίματος στα σηραγγώδη σώματα. Είναι εναλλακτική λύση σε ασθενείς στους οποίους έχει αποτύχει η από του στόματος θεραπεία αλλά δεν επιθυμούν περισσότερο επεμβατικές μεθόδους για τη δημιουργία στύσης. Σε ασθενείς με τραυματισμό του νωτιαίου μυελού, όπου η αισθητικότητα είναι ελαττωμένη, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται προσεκτικά, διότι μπορεί να επέλθουν ισχαιμικές αλλοιώσεις λόγω περιορισμού της αιματικής ροής. Η χρήση της συσκευής κενού μπορεί να είναι αρκετά αποτελεσματική, αλλά είναι σχετικά δύσχρηστη, γιατί απαιτεί προετοιμασία για την επαφή και συνεπώς δεν ενδείκνυται για νεώτερους ασθενείς, ιδιαίτερα, εάν δεν έχουν μόνιμη σχέση. Γενικά δε τυχαίνουν ευρείας αποδοχής στο κοινό των ελλήνων ασθενών.

Γ) Ενδοσηραγγώδης και Ενδοουρηθρική θεραπεία

Η ενδοσηραγγώδης και ενδοουρηθρική χορήγηση αγγειοδραστικών ουσιών χαρακτηρίζεται από την πρόκληση ασφαλούς, προβλέψιμης και αναστρέψιμης στύσης. Εικόνα 3 Η προσταγλανδίνη Ε1 (PGE1) προκαλεί χάλαση στα αγγεία του πέους, ανεξάρτητα από τον βαθμό λειτουργικότητας των νεύρων του πέους και έτσι προκαλεί στύση, χωρίς η νευρική λειτουργία να είναι απαραίτητα φυσιολογική. Χορηγείται, είτε με ενδοπεϊκές ενέσεις είτε με το ενδοουρηθρικό υπόθετο (MUSE), που, όμως δεν κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά. Η αποτελεσματικότητα της αλπροσταδίλης (PGE1) φθάνει το 73%. Οι κυριότερες επιπλοκές είναι η παρατεταμένη επώδυνη στύση (πριαπισμός), το πεϊκό άλγος και οι τοπικές επιπλοκές (εκχυμώσεις, ίνωση, σκλήρυνση και κάμψη του πέους). Ας σημειωθεί, ότι σε ασθενείς με κεντρικές νευρολογικές βλάβες, ή βλάβες πάνω από το ιερό κέντρο του νωτιαίου μυελού, η πρόκληση σοβαρού πριαπισμού με τη χρήση ενδοπεϊκών ενέσεων είναι πολύ συχνότερη από το γενικό πληθυσμό και εάν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως, οδηγεί σε μόνιμη απώλεια στύσης. Επί αποτυχίας στη δράση της αλπροσταδίλης η χορήγηση Trimix (σε κάθε ml διαλύματος 29,4mg Παπαβερίνης, 0,98mg Φαιντολαμίνης, 9,8mg Αλπροσταδίλης) παρουσιάζει καλύτερα αποτελέσματα.
Το βασικό μειονέκτημα των ενδοσηραγγωδών ενέσεων είναι η προοδευτική δημιουργία αντίστασης στο φάρμακο, με συνέπεια τη διακοπή λειτουργίας του (plateau). Όταν αυτό αφορά νέα άτομα, αποτελεί σημαντικό πρόβλημα και οι ασθενείς αναγκάζονται να προχωρήσουν σε τοποθέτηση πεϊκής πρόθεσης. Ωστόσο, η παρατεταμένη χρήση των ενέσεων δημιουργεί ίνωση των σηραγγωδών, με συνέπεια δυσχερή ή ανεπιτυχή χειρουργική επέμβαση. Για το λόγο αυτό είναι σκόπιμο σε σχετικά νεώτερους ασθενείς με σοβαρής μορφής στυτική δυσλειτουργία, όπου η από του στόματος θεραπεία δεν αποδίδει και η βλάβη τους δεν είναι αναστρέψιμη, να αποφεύγεται η χρήση των ενδοσηραγγωδών ενέσεων και να προτείνεται απευθείας η τοποθέτηση πεϊκής πρόθεσης.

Δ) Πεϊκή πρόθεση

Η πεϊκή πρόθεση είναι ένα χειρουργικό εμφύτευμα, το οποίο έχει εξαιρετική αποτελεσματικότητα και η χρήση του μιμείται τη φυσιολογική αυθόρμητη στύση. Τρία είδη πεϊκών προθέσεων κυκλοφορούν στην ευρύτερη αγορά, οι υδραυλικές, οι ημιάκαμπτες και της μαλακής σιλικόνης. Οι υδραυλικές προθέσεις, που αποτελούν και το καλύτερο τεχνολογικό επίτευγμα, κυκλοφορούν σε προθέσεις δύο και τριών τμημάτων. Οι προθέσεις τριών τμημάτων αποτελούνται από δύο κυλίνδρους, που τοποθετούνται μέσα στα σηραγγώδη σώματα του πέους, ένα ρεζερβουάρ, που γεμίζει με φυσιολογικό ορό και τοποθετείται πίσω από την ηβική σύμφυση περνώντας μέσα από το δεξιό ή τον αριστερό βουβωνικό πόρο και μία βαλβίδα χειρισμού, που τοποθετείται μέσα στο όσχεο, Εικόνα 4, ενώ στις δύο τμημάτων τα ρεζερβουάρ είναι ενσωματωμένα στους κυλίνδρους. Οι ημιάκαμπτες προθέσεις είναι απλούστερες τεχνικά στη τοποθέτηση τους, αλλά αφενός διατηρούν το πέος μόνιμα σε στύση και αφετέρου είναι καλό να αποφεύγονται στους νευρολογικούς ασθενείς, γιατί συνοδεύονται από μεγαλύτερο κίνδυνο διάβρωσης των σηραγγωδών και εξόδου της πρόθεσης από τη διάτρηση.
Οι προθέσεις τριών τμημάτων λειτουργούν υδραυλικά. Ο ασθενής εφαρμόζοντας τη κατάλληλη πίεση στην ειδική «φούσκα» της αντλίας, που εμφυτεύται στο όσχεο, προκαλεί κίνηση του φυσιολογικού ορού, που υπάρχει στο ρεζερβουάρ της πρόθεσης, που εμφυτεύεται μπροστά από την ουροδόχο κύστη, στους κυλίνδρους της πρόθεσης, που έχουν εμφυτευτεί μέσα στα σηραγγώδη σώματα του πέους. Εικόνα 5. Έτσι προκαλείται σκληρή στύση απόλυτα ικανοποιητική για επαφή και με απόλυτα φυσιολογική αίσθηση ηδονής, οργασμού και εκσπερμάτιση, εφόσον βέβαια οι λειτουργίες αυτές διατηρούνται από τη πρωτοπαθή νευρολογική νόσο. Μετά το τέλος της επαφής η εφαρμογή πίεσης από τον ασθενή στο ανάλογο τμήμα της αντλίας προκαλεί αντίστροφη μετακίνηση του φυσιολογικού ορού και πτώση του πέους.
Η χειρουργική προσπέλαση για τη τοποθέτηση της πρόθεσης είναι τέτοια, ώστε αν συνυπάρχει ακράτεια ούρων από νευρολογική δυσλειτουργία του έξω σφιγκτήρα να είναι δυνατή από την ίδια οδό προσπέλασης να τοποθετηθεί και τεχνητός σφιγκτήρας. Από την ίδια αυτή τομή τοποθετούνται όλα τα τμήματα της πρόθεσης. Ο ασθενής νοσηλεύεται για 2 ημέρες υπό ισχυρή αντιβιοτική αγωγή και εν συνεχεία επανέρχεται σε 4 εβδομάδες για έναρξη χρήσης του εμφυτεύματος.
Η συχνότερη επιπλοκή της επέμβασης είναι η λοίμωξη, αφού το εμφύτευμα δεν αιματώνεται, ώστε τα αντιβιοτικά να φθάνουν στην εστία της λοίμωξης. Ωστόσο, το ποσοστό λοίμωξης ανέρχεται μόνο σε 1%-3% και έχει μειωθεί δραματικά με την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων πρόληψης της λοίμωξης και τη κυκλοφορία ειδικών προθέσεων καλυμμένων με αντιβιοτικό στρώμα. Η μηχανική δυσλειτουργία μπορεί να είναι ένα άλλο πρόβλημα, που να απαιτεί αντικατάσταση του εμφυτεύματος. Ωστόσο σε πρόσφατη μελέτη η μηχανική επιβίωση των προθέσεων εντός δεκαετίας φθάνει το 81,3% και εξάλλου επί ανάγκης αντικατάστασης, αυτή γίνεται το σχεδόν το ίδιο εύκολα τεχνικά με την αρχική τοποθέτηση, ενώ το υλικό καλύπτεται από εφόρου ζωής εγγύηση. Το κόστος του υλικού, που θα μπορούσε να αποτελεί επίσης μειονέκτημα καλύπτεται για τη τεκμηριωμένη, ανθεκτική σε συντηρητικές μεθόδους στυτική δυσλειτουργία, πλήρως από τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία.
Οι υδραυλικές πεϊκές προθέσεις αποτελούν και τη καλύτερη λύση για το πρόβλημα της στυτικής δυσλειτουργίας στην ειδική ομάδα των νευρολογικών ασθενών με κακώσεις του νωτιαίου μυελού, γιατί εκτός του, ότι συνοδεύονται από υψηλά ποσοστά επιτυχίας και ικανοποίησης (82,6%), είναι ασφαλής και βιώσιμη λύση και έχουν το μικρότερο ποσοστό επιπλοκών (λοιμώξεις, διάτρηση των σηραγγωδών, μηχανική βλάβη) από τις ημιάκαμπτες προθέσεις. Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα τους σε αυτούς τους ασθενείς είναι η καλύτερη αντιμετώπιση της ακράτειας τους, μια που η μέτρια διάταση των κυλίνδρων πιέζει την ουρήθρα μειώνοντας έτσι την ακράτεια και επίσης διευκολύνεται η χρήση πεοκαλύπτρας για τη παροχέτευση των ούρων, ιδιαίτερα στους ασθενείς με αντανακλαστική συστολή του πέους.
Η σύγκριση των τριών μεθόδων αντιμετώπισης της στυτικής δυσλειτουργίας (PDE 5 αναστολείς, ενδοσηραγγώδεις ενέσεις και υδραυλικές προθέσεις τριών τμημάτων) αναλύθηκε στη μελέτη των Rajpurkar και Dhabuwala. Η συνολική ικανοποίηση και τα scores της σεξουαλικής λειτουργίας, ήταν σημαντικά υψηλότερα στους ασθενείς, που τοποθετήθηκε η πρόθεση σε σχέση με τις άλλες ομάδες. Εικόνα 6.
Συμπερασματικά η νευρογενής στυτική δυσλειτουργία αποτελεί μία σημαντική επιβαρυντική παράμετρο στην ήδη επιβαρημένη ποιότητα ζωής των ασθενών, λόγω της πρωτοπαθούς νόσου. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπισθεί πλήρως και αποτελεσματικά, πράγμα σημαντικό, αφού η πραγματική αποκατάσταση των νευρολογικών ασθενών έχει περιορισμένες δυνατότητες. Έτσι, όπως η συνεργασία νευρολόγου και ουρολόγου μείωσε δραματικά τη νοσηρότητα και τη θνητότητα των ασθενών αυτών από ουρολογικές επιπλοκές, έτσι και η συνεργασία στο επίπεδο της στυτικής δυσλειτουργίας μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη ποιότητα ζωής τους.

ΕΙΚΟΝΕΣ


1α)

1β)

Εικόνα 1α: Μετά από νευρική διέγερση η εισροή αίματος μέσα στους κόλπους του στυτικού ιστού, που υπάρχει μέσα στο κυλινδρικό σηραγγώδες σώμα του πέους, προκαλεί διόγκωση των κόλπων και άρα και των σηραγγωδών σωμάτων και άρα και του πέους και στύση. Ταυτόχρονα οι φλέβες, που αποχετεύουν το αίμα από το πέος συμπιέζονται πάνω στο σκληρό περίβλημα του σηραγγώδους σώματος και έτσι κλείνουν αποκλείοντας το αίμα στο πέος, ώστε να διατηρείται η στύση
Εικόνα 1β: Ο ίδιος μηχανισμός σε σχηματική παράσταση. Στην αριστερή εικόνα το κόκκινο είναι το αυξημένο εισρέον αίμα μετά τη διαστολή της αρτηρίας μέσα στο στυτικό ιστό, ενώ το μπλε το περιορισμένο λόγω πίεσης εξερχόμενο φλεβικό αίμα.


Εικόνα 2: Η συσκευή Rigiscan καταγράφει τις νυκτερινές στύσεις με τη βοήθεια των 2 δακτυλιδιών, που τοποθετούνται στο πέος κατά τον ύπνο. Η ανάλυση γίνεται από ηλεκτρονικό υπολογιστή και η σύγκριση με τις φυσιολογικές τιμές διαχωρίζει την οργανική από τη ψυχογενή στυτική δυσλειτουργία.

Εικόνα 3: Η ένεση ουσίας, που προκαλεί αγγειοδιαστολή απευθείας στο πέος, προκαλεί στύση, που δεν εξαρτάται από τη νευρική δράση. Ωστόσο, απαιτείται να γίνεται κάθε φορά, που ο ασθενής επιθυμεί στύση.

Εικόνα 4: Η πεϊκή πρόθεση αποτελείται από τους δύο κυλίνδρους, το σφαιρικό ρεζερβουάρ και την αντλία χειρισμού.

Εικόνα 5: Η πρόθεση εμφυτεύεται από μία μικρή τομή στη κάτω επιφάνεια του πέους και λειτουργεί υδραυλικά. Όταν επιθυμείται στύση, ο ασθενής πομπάρει τη «φούσκα» της αντλίας, που βρίσκεται στο όσχεο και ο ορός μετακινείται από το ρεζερβουάρ στους κυλίνδρους, προκαλώντας έτσι σκληρή στύση. Όταν ο ασθενής επιθυμεί να χαλαρώσει το πέος, πιέζει παρατεταμένα το κάτω ορθογώνιο τμήμα της αντλίας και έτσι ο ορός ακολουθεί αντίστροφη πορεία προς το ρεζερβουάρ.

Εικόνα 6: Στη παραπάνω μελέτη η συνολική ικανοποίηση και τα scores της σεξουαλικής λειτουργίας, ήταν σημαντικά υψηλότερα στους ασθενείς, που τοποθετήθηκε η πρόθεση σε σχέση με τις άλλες ομάδες ασθενών, που έλαβαν χάπια ή ενέσεις

Δρ. Ιωάννης Βακαλόπουλος
Χειρουργός Ουρολόγος
Λέκτορας Ουρολογίας Α.Π.Θ
Υπεύθυνος Ανδρολογικού Ιατρείου
Α’ Παν/κη Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ
Γ. Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γ. Γεννηματάς»
Email: vakalj@otenet.gr

Η Οστεοπόρωση στο άτομο με Κάκωση Νωτιαίου Μυελού

Κατανοώντας τα βασικά χαρακτηριστικά της νόσου για την κάκωση νωτιαίου μυελού (ΚΝΜ).

Εισαγωγή

Η οστεοπόρωση αποτελεί το πιο συχνό μεταβολικό νόσημα στη σύγχρονη κοινωνία. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική απώλεια οστικής μάζας, διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής του οστού και αυξημένο κίνδυνο κατάγματος.

Η οστεοπόρωση έχει συνδεθεί με την τρίτη ηλικία και με το γυναικείο φύλο, ειδικά την περίοδο μετά την εμμηνόπαυση. Είναι όμως αναγκαίο να στρέψει η ελληνική επιστημονική κοινότητα την προσοχή της και στις κακώσεις νωτιαίου μυελού. Η εξειδικευμένη ιατρική συμβουλή και παρακολούθηση μπορεί να είναι ευεργετική. Δεν θα ήταν ακραίο να ειπωθεί ότι κάθε άτομο με ΚΝΜ κάθε 1-2 χρόνια συνίσταται να ελέγχει την πορεία της οστεοπόρωσής του (ή οστεοπενίας - που είναι η παρουσία απώλειας οστικής μάζας σε μικρότερο βαθμό απ’ότι στην οστεοπόρωση) και να παρακολουθείται/αντιμετωπίζεται αναλόγως.

Η οστεοπόρωση στην κάκωση νωτιαίου μυελού

Η κάκωση νωτιαίου μυελού οδηγεί σε συνταρακτικές αλλαγές στο μεταβολισμό του οργανισμού του ατόμου που έχει υποστεί την κάκωση. Το σώμα αρχίζει να αποβάλλει μεγάλες ποσότητες ασβεστίου και άλλων ιχνοστοιχείων μέσω της ούρησης. Η απώλεια οστικής μάζας είναι τόσο εκτεταμένη που είναι ορατή ακτινογραφικά ακόμη και από την 6η εβδομάδα μετά την κάκωση(6) και αυξάνεται σταδιακά(1-7). Η απώλεια οστικής μάζας είναι ταχεία τον πρώτο χρόνο και σταδιακά σταθεροποιείται μετά τους πρώτους 18 μήνες. Η απώλεια οστικής μάζας υποστηρίζεται ότι επιβραδύνεται 2 χρόνια μετά το ατύχημα, καθώς φαίνεται ότι αποκαθίσταται ισορροπία οστεοβλαστών και οστεοκλαστών(1, 11).

Γιατί η οστεοπόρωση ενδείκνυται να παρακολουθείται ιατρικά σε ανθρώπους με ΚΝΜ

Η ΚΝΜ εμπεριέχει διάφορα χαρακτηριστικά που καθιστούν αναγκαία την ενασχόληση του ιατρού με την οστεοπόρωση.

- Βασικό στοιχείο είναι η ηλικία, καθώς η ΚΝΜ συναντάται σε μεγάλο βαθμό σε νεαρά άτομα, επομένως τα άτομα αυτά ζουν με τη νόσο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

- Όσον αφορά στη γενικότερη υγεία του ατόμου με ΚΝΜ, αντιμετωπίζει περισσότερες ιδιαιτερότητες και δυσκολίες απ’ότι ο μέσος άνθρωπος.

- Ο κίνδυνος κατάγματος είναι μάλλον μεγαλύτερος λόγω της περιορισμένης κινητικότητας και συνδέεται με τον αυξημένο κίνδυνο κατάγματος.

Οι ιδιαιτερότητες της οστεοπόρωσης στην ΚΝΜ

Η οστεοπόρωση στο άτομο με ΚΝΜ παρουσιάζει ιδιομορφίες. Η απώλεια οστικής μάζας περιορίζεται κάτω από το επίπεδο της νευρολογικής βλάβης. Στην τετραπληγία εμφανίζεται στα άνω άκρα, την πύελο και τα κάτω άκρα, ενώ στην παραπληγία μόνο στην πύελο και τα κάτω άκρα(7, 8, 9). Η απώλεια οστικής μάζας παρατηρείται κυρίως στα μακρά οστά, όπως το περιφερικό τμήμα του μηριαίου οστού και το κεντρικό τμήμα της κνήμης(10). Η απώλεια οστικής μάζας στην οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης παρουσιάζεται μειωμένη, πιθανώς λόγω φόρτισης(11).

Σημαντικό είναι να υπογραμμιστεί ότι η οστική απώλεια επηρεάζεται από το επίπεδο της βλάβης και από την σοβαρότητα της βλάβης - δηλαδή από το εάν πρόκειται για ατελή ή τέλεια βλάβη, με την τελευταία να συντελεί σε μεγαλύτερη απώλεια οστικής μάζας(4,7).

Όσον αφορά στα κατάγματα, τα υπερκονδύλια κατάγματα του περιφερικού τμήματος του μηριαίου οστού είναι χαρακτηριστικά, και συναντώνται σε άτομα με παραπληγία(6).

Δεν έχει διαπιστωθεί ο λόγος για τον οποίο παρατηρούνται λιγότερα οστεοπορωτικά κατάγματα στην σπονδυλική στήλη (ΣΣ) των ανθρώπων με ΚΝΜ σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό. Μερικές εκδοχές είναι ότι πιθανώς η εκφύλιση που λαμβάνει μέρος σταθεροποιεί την ΣΣ ή ότι η μειωμένη κινητικότητα συντελεί στον περιορισμό του κινδύνου κατάγματος.

Η επίδραση της άσκησης δυνάμεων και φόρτισης στο ρυθμό απώλειας οστικής μάζας

Η διάρκεια της μετατραυματικής ακινησίας έχει βρεθεί ότι επηρεάζει την απώλεια οστικής μαζας(11).

Η άσκηση δυνάμεων στα οστά από τους μύες μέσω της σπαστικότητας, φαίνεται να συντελεί στη διατήρηση της οστικής μάζας, αν και η άποψη αυτή παραμένει υπό διερεύνηση(12 13, 14). Δεν έχει ακόμη διαπιστωθεί εάν η εκούσια σύσπαση επηρεάζει την οστική πυκνότητα διαφορετικά από ό,τι η σύσπαση λόγω σπαστικότητας.

Στις γυναίκες με ΚΝΜ έχει βρεθεί ότι η απώλεια οστικής μάζας δεν εξαρτάται από το βάρος στο άνω τριτημόριο του μηριαίου, σε αντίθεση με τις γυναίκες που δεν έχουν αναπηρία(4, 15, 16).

Πρόληψη

Η απώλεια οστικής μάζας μετα την ΚΝΜ είναι δύσκολο να αποφευχθεί. Πρωτόκολλο αντιμετώπισης δεν υπάρχει, οπότε όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η περίπτωση κάθε ατόμου με ΚΝΜ πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, καθώς οι συνέπειες της ΚΝΜ είναι πολυσυστηματικές.

Συνοπτικά, συνιστώνται τα παρακάτω, που σε συνεννόηση με τον ιατρό μπορούν να συνεισφέρουν στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης.

Φαρμακευτική αγωγή

Η αλενδρονάτη ή τα διφωσφωνικά, αποτελούν συχνά τον άξονα της αντιμετώπισης της οστεοπενίας ή οστεοπόρωσης.

Φόρτιση

Η φόρτιση των οστών (π.χ. σε ορθοστάτη) είναι αναγκαίο να λαμβάνει μέρος το νωρίτερο δυνατό μετά την ΚΝΜ, παρόλο που η διεθνής βιβλιογραφία δεν έχει να επιδείξει σημαντικά οφέλη. Στην χρόνια φάση δεν έχει βρεθεί να είναι ιδιαίτερα ευεργετική η φόρτιση, ούτε η βάδιση με ορθοτικά(17, 18, 3, 5). Αυτό δεν σημαίνει ότι η φόρτιση των οστών -όπως στην ορθοστάτηση- δεν έχει νόημα στην χρόνια φάση, καθώς το πόρισμα των ερευνών δεν είναι οριστικό και υπάρχει αριθμός ερευνών που παρουσιάζει αντίθετα ευρήματα (δηλαδή ότι η φόρτιση περιορίζει την απώλεια οστικής πυκνότητας). Επίσης, πρέπει καθε άνθρωπος με ΚΝΜ να λαμβάνει υπ’όψιν του ότι η ορθοστάτηση δρα ευεργετικά σε πλήθος άλλων συστημάτων του σώματος. Όμως το βάρος για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης μετατίθεται μάλλον στην φαρμακευτική αγωγή και την διατροφή.

Άσκηση

Η άσκηση, ανεξαρτήτως έντασης, δεν έχει βρεθεί ότι αναστέλλει την απώλεια οστικής μάζας(19). Η βιβλιογραφία όμως δεν έχει καταλήξει οριστικά στην επίδραση της άσκησης στην οστική μάζα, επομένως καλό είναι να λαμβάνει μέρος, καθώς είναι ευεργετική και σε πολλά άλλα επίπεδα. Ο φυσικοθεραπευτής και ο εργοθεραπευτής πρέπει να μεριμνούν ώστε το πρόγραμμα ασκήσεων και δραστηριοτήτων να μην οδηγούν σε υπερκόπωση και τραυματισμούς υπέρχρησης, ειδικά στην ωμική ζώνη.

Παρατηρούνται πολλές φορές σε θεραπευτικούς χώρους λανθασμένοι χειρισμοί που αυξάνουν τον κίνδυνο κατάγματος. Μεγάλη προσοχή χρειάζεται στις στροφικές κινήσεις του ισχίου (έξω στροφή και έσω στροφή) και την υπερέκταση του γόνατος. Στις λεγόμενες «διατάσεις» με τον φυσικοθεραπευτή, στην ύπτια θέση (ανάσκελα) με κάμψη ισχίου και γόνατος, καλό είναι να μην γίνονται απότομα και/ή με δύναμη οι διατάσεις των προσαγωγών (λαμβάνει μέρος σημαντική έξω στροφή του ισχίου), καθώς ασκείται μεγάλη στροφική δύναμη στο μηριαίο, με κίνδυνο κατάγματος. Πρέπει επίσης να υπογραμμίσουμε ότι ένα κάταγμα μπορεί να επέλθει απο συνεχόμενη επιβάρυνση και όχι απλά από μεγάλη στιγμιαία καταπόνηση. Τα κατάγματα αυτά ονομάζονται κατάγματα κοπώσεως.

Παροχή ασβεστίου και βιταμίνης D

Το ασβέστιο συνεπικουρεί στην αντοχή των οστών, ενώ η βιταμινη D βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου. Πρέπει όμως να αποφεύγονται οι μεγάλες ποσότητες που μπορεί να οδηγήσουν στην παρουσία λίθων στο ουροποιητικό σύστημα.

Διακοπή Καπνίσματος

Το κάπνισμα μειώνει την ικανότητα του οργανισμού να απορροφά το ασβέστιο και επομένως μπορεί να επιταχύνει την απώλεια οστικής μάζας.

Περιορισμός καφεΐνης

Η καφεΐνη είναι διουρητική ουσία και επιταχύνει την αποβολή ασβεστίου μέσω της ενούρησης μέχρι και 10 mg/μέρα(20).

Τέλος, σημαντικός είναι ο περιορισμός του αλκοολ και η ισορροπημένη διατροφή.

Ο άνθρωπος με ΚΝΜ μπορεί εφόσον το επιθυμεί να παρακολουθεί την υγεία των οστών του και να συμμετέχει ενεργητικά σε αυτή την προσπάθεια. Σημαντικό είναι να γνωρίζει ότι η οστεοπόρωση δεν είναι αναστρέψιμη, αλλά μπορεί να επιβραδυνθεί, καθώς και ότι τα κατάγματα δεν είναι συχνό φαινόμενο, όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία στις χώρες όπου υπάρχουν διαθέσιμες πληροφορίες.

Του Κωνσταντίνου Μπαλακατούνη, PT, MSc, email: balakatounis@gmail.com

δύο ΙΠΠΟΤΕΣ

Ξέρω απλώς πως η μοναξιά είναι αυτή που σε ωθεί φορές να κάνεις αλλόκοτα πράγματα, να βυθίζεσαι μέσα στο είναι σου και να κλειδώνεσαι μέσα στα πιο σκοτεινά δωματιάκια της καρδιάς σου ώστε να μη μπορεί να σε δει κανείς, ούτε καν εσύ να μπορείς να δεις τον ίδιο σου τον εαυτό!
Ξέρω πως η μοναξιά σε κάνει να παραληρείς τις νύχτες και να βιώνεις ένα εναλλακτικό παρόν, μακριά από τον πραγματικό κόσμο κι οτιδήποτε μπορεί δυνητικά να σε πληγώσει.

Σαν οχυρό με τάφρο, με τους τοξοβόλους παρατεταγμένους κι ετοιμοπόλεμους στις επάλξεις, θωρακίζεις τον εαυτό σου γιατί αδυνατείς να ζήσεις τ’ όνειρο, αυτό τουλάχιστον που καθιστά ολόδικό σου όνειρο, ένα όνειρο απατηλό που απλώς υπάρχει και ζει βαθιά μέσα σου ίσα-ίσα για να σε βασανίζει…και που μοναδικό λόγο ύπαρξης έχει να κατατρώγει σπιθαμή-σπιθαμή τα σωθικά σου υπενθυμίζοντάς σου πως το ταξίδι της ζωής καλά κρατεί, οι χοροί δεν έχουν τελειώσει ακόμη και πως ο ξέφρενος ρυθμός της ζωής απλώς είναι για «ζέσταμα»!

Αντικρύζεις λοιπόν την αδυσώπητη πραγματικότητα, η οποία ουδεμία σχέση έχει με αυτήν την οποία οραματιζόσουν ως παιδί. Ακόμη, θυμάμαι τότε, ονειρευόμασταν ν’ αλλάξουμε τον κόσμο με τους αγώνες μας, ότι το πάθος μας για τη ζωή θα επηρέαζε το σύμπαν, πως θ’ αλλάζαμε ο ένας τον άλλον μ’ ένα χαμόγελο και πως σαν το θελήσεις πραγματικά- οτιδήποτε κι αν είναι αυτό- ολάκερο το σύμπαν θα συνομωτούσε για να το αποκτήσεις! Μύθος ή παραμυθάκια της Χαλιμάς, μ’ αυτά παραμυθιαζόμασταν τόσα χρόνια, μ’ αυτά και πορευόμασταν! Κατηγορούσαμε τους στυγνούς ρεαλιστές πως στερούνται φαντασίας, πως έχουν απωλέσει κάθε ίχνος ρομαντισμού και πως οι πραγματικές τους ευαισθησίες εδράζονται κάτω από τη ζώνη τους είτε αυτό έχει να κάνει με πρωτόγονα ένστικτα είτε απλώς με το περιεχόμενο στις τσέπες τους!
Αντικρύζεις έναν κόσμο όπου τα ίσα δικαιώματα αποτελούν πλέον θεωρητική έννοια- πόσω μάλλον για όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως- κι όπου ο καθένας μας σκίζει τις σάρκες του άλλου «με το γάντι» ή και πιο βάναυσα αν χρειαστεί. Έναν κόσμο στον οποίο οι διαχωριστικές γραμμές είναι ορατές, υπαρκτές και σαφείς κι ουδεμία παρέκκλιση επιτρέπουν από τον γενικό κανόνα. Εξαιρέσεις επιτρέπονται μονάχα εάν συμφέρουν το άτομο και ποτέ το γενικότερο σύνολο-«το κοινό καλό»- κι οι οποίες προσομοιάζουν πλέον με πορνεία σ’ όλα τα επίπεδα, καθώς όλα έχουν την τιμή τους κι όλα πωλούνται σ’ έναν κόσμο υλιστικό κι εμπορεύσιμο!

Ποθείς την αλλαγή το ίδιο μέσα σου όσο και στην κοινωνία αλλά δεν την βλέπεις! Περισσότερο η κοινωνία την οποία δημιουργήσαμε όλοι μας μοιάζει αυτοκτονική παρά μια κοινωνία με μέλλον: συζητήσεις επί συζητήσεων σχετικά με το μέλλον κι αυτό που μας επιφυλάσσει, υποσχέσεις πολιτικών, παιχνίδια της τέταρτης εξουσίας για λόγους τηλεθέασης ή απλώς λόγω επιπολαιότητας, αυτή με την οποία χειρίζονται τα πράγματα και φυσικά κι ΕΜΕΙΣ…με την απάθειά μας και τη μη συμμετοχή μας στα κοινά πλέον προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινώς.
Ποθείς, σ’ έναν κόσμο που δείχνει προχωρημένος κι εξελιγμένος, έναν άνθρωπο στον οποίο θ’ αναγνωρίσεις το άλλο σου μισό, ένα ταίρι για να συμπορευθείς, μια ψυχή που θ’ ακουμπήσει πάνω στη δική σου όταν το έχεις ανάγκη…και που δεν έχει πάντοτε σεξουαλική υπόσταση, μα την ποθείς κι αυτή! Ώσπου, ο πόθος γίνεται πυρκαγιά και κυριεύει το κορμί σου, το κρεββάτι σου καίγεται και τα όνειρά σου θρυμματίζονται μιας κι απλώς υπάρχουν κωλύματα. Εμπόδια αναρίθμητα, άλλα αληθινά άλλα ανυπόστατα-αποκυήματα της νοσηρής σου φαντασίας- σου λένε «ΟΧΙ», πως δηλαδή δεν μπορείς να ζήσεις το δικό σου όνειρο, δεν το επιτρέπει η κατάστασή σου. Θέμα απλώς ψυχρού ρεαλισμού και τίποτε περισσότερο, σου αφαιρέθηκε-είτε εκ γενετής είτε μετέπειτα, για όποιον λόγο-το περιθώριο της επιλογής και του δικαιώματος να υπάρξεις σεξουαλικώς ή απλώς να διεκδικήσεις το ταίρι σου όπως όλοι οι υπόλοιποι!
Ποθείς λοιπόν το θαύμα αρχικά, παλεύεις μέχρις εσχάτων μήπως κι αντιστρέψεις την ήδη υπάρχουσα κατάσταση, αρνείσαι πεισματικά ότι πάσχεις κι έπειτα, αφού διέλθεις κι από τη φάση της ψυχολογικής ερήμωσης και της κατάθλιψης, αρχίζεις να ελπίζεις στο θαύμα! Ένα θαύμα ωστόσο που αργεί να έρθει όσο κι αν το περιμένεις. Ένα θαύμα στο οποίο ποντάρεις ό,τι έχεις και δεν έχεις σαν το άλογο του ιπποδρόμου το πιο δυνατό, το πολλά υποσχόμενο. Και κάπου ανάμεσα στη μέθη της κούρσας και στα γκανιάν, σαν τζογαδόρος εθισμένος απλώς προσδοκάς μια έξοδο από τον απατηλό κόσμο των στοιχημάτων…καθώς κάθε απόπειρα συνοδεύεται από παταγώδη αποτυχία. Κι ύστερα, μόνος και πάλι, με τη μοναξιά να σου χαρακώνει την καρδιά και με κατακερματισμένη ψυχολογία βυθίζεσαι και πάλι καθώς δε βλέπεις φως πια. Υπάρχει πάντοτε μια ισχνή φλόγα που τρεμοσβήνει στο βάθος ενός τούνελ μα κάθε που την πλησιάζεις χάνει κι αυτή τη δύναμή της κι έτσι παραμένεις στο σκοτάδι.
Ποθείς μια μέρα να έρθει κάποιος, να σπάσει το γυαλί που σε περιβάλλει και να δώσει χρώμα στη ζωή σου. Κι αυτό το πρόσωπο αργεί!
Ποθείς να κάνεις το βήμα ώστε να γίνεις τουλάχιστον ορατός, μα κι αυτό φαντάζει ακατόρθωτο! Στον κυκεώνα των δυσκολιών και των αναστολών σου σκέφτεσαι, μονάχα, τι θα πει ο κόσμος! Κι όταν αισθανθείς πως μπορείς να σταθείς στα πόδια σου έστω και για λίγο, αποτολμάς το βήμα, μικροσκοπικό-ωσάν μωρού- για να γίνεις αποδέκτης της απαξιωτικής ματιάς του κόσμου. Κι έτσι, βεβαίως, να καταρρεύσει κι ο μύθος περί ισότητος και ίσων δικαιωμάτων ακόμη και στον έρωτα!

Σαν το μίτο της Αριάδνης, το μοναδικό μέσο που ξετυλίγεται για να σε βγάλει από το λαβύρινθο…η παιδεία! Ο άλλος μύθος, αυτός που έχει μεγαλώσει γενεές επί γενεών και στην ουσία μονάχα αυτός που σε οδηγεί πάντοτε από το σκοτάδι στο άπλετο φως. Ο λαβύρινθος πάντοτε υπάρχει εκεί κι ο Μινώταυρος, μισός άνθρωπος μισός ταύρος, φυσική απόρροια μιας ανίερης πράξης, μιας «αμαρτίας»- να περιπλανιέται μέσα στο κατασκεύασμα του Δαιδάλου αναζητώντας το επόμενο θύμα, τιμωρημένος όπως είναι για μία πράξη για την οποία στην ουσία δεν ήταν ο ίδιος ποτέ υπεύθυνος! Κατηγορείται όμως με σθένος από την κοινωνία κι είναι κατάπτυστος, τέλειο εξιλαστήριο θύμα σε μια ακόμη προσπάθεια συγκάλυψης των αμαρτιών μας. Γιατί πάντοτε πρέπει κάποιος να θυσιάζεται στο βωμό της δικής μας αναισθησίας και των δικών μας αμαρτιών! Αρκεί μονάχα να τον κατασπαράξει το «θεριό» για να εξιλεωθούν οι υπόλοιποι, να μηδενιστούν τα κοντέρ και να ξαναρχίσουν τη ζωή τους όλοι, χωρίς λάθη δήθεν! Μονάχα που η στιγμή εκείνη έρχεται και νικιέται το «κτήνος», ο νικητής βγαίνει στο φως και διεκδικεί αυτό που του αντιστοιχεί, αυτό που η κοινωνία του είχε εξ’ αρχής υποσχεθεί. Για να μην του αποδοθεί ωστόσο ποτέ! Για ν’ αποδειχθεί ο συνάνθρωπος γι’ άλλη μια φορά σταυρωτής κι αυτός που πλέον είναι ήρωας- αυτός που κατέθεσε στην ιστορία έναν ακόμη άθλο- έναν άλλο Χριστό. Μία ακόμη Σταύρωση, χωρίς αυτήν τη φορά να σχισθεί ο ναός του Σολομόντως στα δύο, δίχως να γίνει σκοτεινιά και χωρίς να «ξυπνήσουν» τα σώματα των κεκοιμημένων αγίων! Τα καιρικά φαινόμενα να μαίνονται κι εμείς, αποσβολωμένοι, να τα χαζεύουμε μ’ απορία και να τ’ αναλύουμε μονάχα τόσο όσο χρειαστεί για να έχουμε την ψευδαίσθηση πως ευαισθητοποιηθήκαμε και πως κατανοήσαμε τη γενεσιουργό αιτία τους! Ουδεμία μνεία για την ανίερη πράξη που βαραίνει όλους μας, ουδεμία αναφορά στο Θύμα που δεν έφταιξε σε τίποτε αλλά πληρώνει τις αμαρτίες μας, ουδεμία νύξη γύρω από το όνομα αυτού που θα περάσει στην Ιστορία με μεγάλα γράμματα. Μονάχα μερικά πικάντικα αστεία, ώστε ν’ αποσυμφορηθεί το συναίσθημα και να ξεπεραστεί, όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα, το στυγερό έγκλημα κι ίσως μία υποκριτική έκφραση όψιμου ενδιαφέροντος εκφρασμένη με τον πιο χυδαίο τρόπο: «τον ΚΑΚΟΜΟΙΡΗ»!

Μέσα από τα κατάβαθα της μοναξιάς λοιπόν ξεπηδά η απόγνωση, η απογοήτευση, η πίκρα που δηλητηριάζει την ψυχή κι η κατάθλιψη που καταπνίγει συστηματικά κάθε διάθεση δημιουργίας κι ουσιαστικής αλλαγής.
Τα παραδείγματα αναρίθμητα κι όλα τριγύρω μας:

Διαβάσεις γι’ άτομα με ειδικές ανάγκες που χρησιμοποιούνται με πολύ μεγάλη επιτυχία από όλους τους μηχανόβιους πλέον οι οποίοι με το πρόσχημα ότι δεν έχουν που να παρκάρουν ανεβάζουν τη μηχανή στο πεζοδρόμιο και φυσικά επειδή δε μπορούν να βγουν κινούνται επάνω στα πεζοδρόμια και μπαίνουν στο ρεύμα του δρόμου κατεβαίνοντας από τη ράμπα, την προορισμένη (αποκλειστικά και μόνον!) για τα ΑΜΕΑ…όπως κι από μηχανόβιους-delivery (κι όχι μόνον) σε σημεία όπου απαγορεύεται η αναστροφή, εκμεταλλευόμενοι τις ράμπες για ΑΜΕΑ για να φθάσουν στον προορισμό τους γρηγορότερα…

Ειδικές ράμπες για τα ΑΜΕΑ όπου μπροστά τους σταθμεύουν όλα τα αυτοκίνητα καθόσον δεν επαρκούν οι χώροι στάθμευσης και φυσικά καθώς η δικαιολογία στον Έλληνα είναι πάντοτε σε πρώτη γραμμή…

Ειδικοί οδηγοί για τα άτομα με προβλήματα οράσεως ή/και τυφλά, που σε σημεία όπου γίνονται έργα ουδείς εκ των εργατών/εργολάβων/πολιτικών μηχανικών φιλοτιμείται να αντικαταστήσει προσωρινά με αντίστοιχες παρακάμψεις ακόμη και για τους υπόλοιπους πεζούς ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια όλων μιας κι η παράκαμψη μοιραίως θα πρέπει να γίνει από το δρόμο…όπως επίσης κι αντίστοιχοι οδηγοί τους οποίους, αν τους ακολουθήσεις προσκρούεις με βεβαιότητα- και χωρίς να είσαι αναγκαία τυφλός- επάνω σε κολώνες της ΔΕΗ, μηχανές ποικίλλου κυβισμού κ.ο.κ και που φυσικά εξασφαλίζουν μία άκρως «ενδιαφέρουσα» διαδρομή μετ’ εμποδίων, με τα σχετικά σλάλομ…

Κι αν αναρωτιέται κανείς γιατί τα γράφω όλα αυτά… είναι απλό:
Γιατί όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε, είμαστε στην ουσία ίδιοι, είμαστε οι ίδιοι εμείς που τα κάνουμε, οι ίδιοι αδιόρθωτοι, αμετανόητοι και, στην τελική, οι παντελώς ανόητοι! Ουδεμία εξαίρεση!

Υ.Γ.: Όλα τα ανωτέρω εγράφησαν ως ελάχιστος φόρος τιμής προς κάποιον συνάνθρωπό μας μ’ εμφανές κινητικό πρόβλημα, ο οποίος περίμενε στη στάση του λεωφορείου και που μ’ όλην την καλοσύνη της καρδιάς του άφησε κάποιον αλλοδαπό να προηγηθεί παρότι κι εκείνος -κι είναι προς τιμήν του αυτό- κοντοστάθηκε για να προηγηθεί ο εν λόγω φίλος μας.
Τιμή και στους δύο ΙΠΠΟΤΕΣ!

ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ;

Η ΣκΠ είναι μία νόσος με την οποία πρέπει να μάθεις να ζεις μαζί της σε καθημερινή βάση και για όλη σου τη ζωή. Εάν έχεις μικρή, ή καθόλου σωματική αναπηρία, ο τρόπος ζωής σου καθώς και των συγγενών σου, μπορεί να μην αλλάξει καθόλου. Παρόλα αυτά, η γνώση για την νόσο και οι ενδεχόμενες συνέπειες αυτής, μπορεί να βασανίζουν πολύ το άτομο και τους συγγενείς που τον περιβάλουν. Όλα βασίζονται στα συμπτώματα που βιώνεις και ο τρόπος με τον οποίο τα αντιλαμβάνεται. Τα συμπτώματα μπορεί συνεχώς να παρουσιάζονται ή να χειροτερεύουν σε διαφορετικές περιόδους. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων συνοδεύεται από την έκταση που θα επηρεάσει η ΣκΠ την ζωή σας.

Πολλοί ασθενείς με ΣκΠ λένε ότι κάνουν πολύ περισσότερα σχέδια απ’ ότι έκαναν στο παρελθόν και ότι πρέπει να αλλάξουν τις δραστηριότητες και το πρόγραμμά τους. Για παράδειγμα, εάν η κόπωση είναι το κύριο πρόβλημα, πολλές μικρές περίοδοι ξεκούρασης κάθε μέρα σας επιτρέπουν να συνεχίσετε τις καθημερινές δραστηριότητές σας, αλλά σε ελαφρώς βραδύτερο ρυθμό.

Άσκηση
Η φυσιοθεραπεία και η κανονική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στο να σας κρατήσει όσο το δυνατόν σε πιο καλή κατάσταση. Εσείς και ο γιατρός σας μπορείτε να συζητήσετε ποια θεραπεία ή πρόγραμμα άσκησης θα σας βοηθήσουν. Μπορείτε να κάνετε φυσιοθεραπεία σε κανονική βάση ή άσκηση στο σπίτι σας. Άλλες δραστηριότητες που μπορεί να βοηθήσουν είναι η κολύμβηση, η γιόγκα και η ιππασία. Είναι ευεργετική οποιαδήποτε άσκηση σας διασκεδάζει και αισθάνεστε άνετα με αυτήν. Εκτός του ότι διατηρείτε καλό μυϊκό τόνο, η άσκηση είναι ένας υπέροχος τρόπος να απομακρύνεται την ένταση και να χαλαρώνετε. Η τοπική ή εθνική σας εταιρία για την ΣκΠ μπορεί να σας προσφέρει ψυχαγωγία ή προγράμματα άσκησης που μπορεί να είναι ευεργετικά ή να προτείνει ευκολίες ή ειδικό προσωπικό που μπορεί να σας προσφέρει αυτές τις δραστηριότητες.

Διατροφή
Με το πέρασμα των χρόνων, έχει προταθεί για τους ασθενείς με ΣκΠ, ένας μεγάλος αριθμός από δίαιτες, οι οποίες πιθανόν είναι φυσικές για νόσο με άγνωστη αιτία και θεραπεία. Ενώ κάποιες προτεινόμενες δίαιτες έρχονται σε αντίθεση με κάποιες άλλες, είναι αναγκαίο να υπάρχει μία ισορροπημένη διατροφή η οποία θα εξασφαλίσει την λήψη απαιτούμενων βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Κάποιοι άνθρωποι βρήκαν ότι βοηθάει η διατροφή με λίγα ζωικά λίπη και πολλά πολυακόρεστα λίπη. Παρακαλώ δείτε το τμήμα «Εναλλακτικές θεραπείες που χρησιμοποιούνται για ασθενείς με ΣκΠ» από το βιβλίο: Multiple Sclerosis The Guide to Treatment and Management. Είναι καλό να συζητήσετε με τον γιατρό και τον διαιτολόγο σας οποιεσδήποτε αλλαγές στην διατροφή σας.

Εργασιακές αλλαγές
Επειδή, με τον καιρό, μπορεί η ΣκΠ να δημιουργήσει διάφορες σωματικές και γνωστικές αναπηρίες, είναι λογικό να αξιολογήσετε την τωρινή σας εργασία σε αυτές τις πιθανές αλλαγές. Εάν η εργασία σας απαιτεί σωματική κούραση, θα πρέπει να σκεφτείτε εναλλακτικές εργασίες ή να ελαττώσετε το τμήμα αυτής που δημιουργεί σωματική κούραση. Σε περισσότερο καθιστικές εργασίες, η σωματική αναπηρία σας μπορεί να μην επηρεάζεται τόσο πολύ και μπορείτε να έχετε την δυνατότητα να παραμείνετε στην εργασία για περισσότερα χρόνια. Μπορεί να είναι διαθέσιμα στην χώρα σας συμβουλές για τους φροντιστές καθώς και επαγγελματική εκπαίδευση.

Οικογενειακές αλλαγές
Ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν τα ζευγάρια μετά την διάγνωση της ΣκΠ είναι οι πιθανές αλλαγές στους ρόλους τους. Οι πιθανότητες για το μέλλον θα πρέπει να εξεταστούν μαζί. Μία οικογένεια με δύο εισοδήματα θα πρέπει να μάθει να τα βγάζει πέρα με ένα. Ένας από τους δύο θα πρέπει να αναλάβει συμπληρωματικές ευθύνες για την διαχείριση του σπιτιού και την φροντίδα των παιδιών. Ολοκληρωμένες και ανοιχτές συζητήσεις είναι το κλειδί για να αντιμετωπίσετε, με επιτυχία, αυτές τις σημαντικές αλλαγές.

ΤΥΠΟΙ ΤΗΣ ΣΚΠ

Η εξέλιξη της ΣκΠ είναι απρόβλεπτη. Μερικά άτομα επηρεάζονται ελάχιστα από την νόσο, ενώ άλλα έχουν ραγδαία επιδείνωση έως ολική ανικανότητα, όμως η πλειοψηφία αυτών βρίσκεται στο ενδιάμεσο. Ωστόσο το κάθε άτομο αντιμετωπίζει διαφορετικό συνδυασμό συμπτωμάτων, και υπάρχουν οι παρακάτω τύποι αυτής που έχουν να κάνουν με την εξέλιξη της νόσου:

ΕΞΑΡΣΕΙΣ - ΥΦΕΣΕΙΣ

Σε αυτόν τον τύποι εμφανίζονται απρόβλεπτες εξάρσεις (επιδείνωση) κατά την διάρκεια της οποίας, νέα συμπτώματα παρουσιάζονται ή υπάρχοντα γίνονται περισσότερο έντονα. Η διάρκεια αυτής της φάσης ποικίλλει (μέρες ή μήνες) και υπάρχει μερική ή ολική αποκατάσταση. Η νόσος μπορεί να είναι ανενεργή για μήνες και χρόνια.
• Συχνότητα – περίπου 25%

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΣΚΠ

Μετά από μία ή δύο επιθέσεις με ολική αποκατάσταση, αυτός ο τύπος της ΣκΠ δεν χειροτερεύει με τον χρόνο και δεν υπάρχει μόνιμη ανικανότητα. Η καλοήθης ΣκΠ μπορεί να αναγνωριστεί μόνο όταν υπάρξει ελάχιστη ανικανότητα μετά από 10-15 έτη από την έναρξή της, και αρχικώς μπορεί να οριστεί ως ΣκΠ εξάρσεων – υφέσεων. Η καλοήθης ΣκΠ τείνει να συνδέεται στην έναρξή της με λιγότερα εκτεταμένα συμπτώματα (π.χ. αισθητικά με μουδιάσματα).
• Συχνότητα – περίπου 20%

ΔΕΥΤΕΡΟΠΑΘΗΣ ΠΡΟΪΟΥΣΑ ΣΚΠ

Για κάποια άτομα που αρχικώς παρουσιάζουν των τύπο εξάρσεις – υφέσεις, υπάρχει η εξέλιξη της προοδευτικής επιδείνωσης στα μετέπειτα στάδια της νόσου με υποτροπές που αφήνουν υπόλειμμα και στην συνέχεια με γραμμική επιδείνωση .
• Συχνότητα – περίπου 40%.

ΠΡΩΤΟΠΑΘΗΣ ΠΡΟΪΟΥΣΑ ΣΚΠ

Αυτός ο τύπος χαρακτηρίζεται από την έλλειψη έντονων υποτροπών, αλλά με αργή έναρξη και συνεχή επιδείνωση των συμπτωμάτων. Υπάρχει συσσώρευση των ελλειμμάτων και της ανικανότητας, η οποία μπορεί να σταματήσει σε κάποιο σημείο ή να συνεχιστεί για μήνες και χρόνια.
• Συχνότητα – περίπου 15%

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΣΚΠ

Είναι πιθανό να προβλεφθεί με ακρίβεια η πορεία της ΣκΠ για κάθε άτομο, αλλά τα πρώτα πέντε χρόνια δίνουν κάποια ένδειξη για το πως θα συνεχιστεί η νόσος γι’ αυτό το άτομο. Αυτό βασίζεται στην πορεία της νόσου με το πέρασμα του χρόνου καθώς και στον τύπο της ΣκΠ (π.χ. εξάρσεις-υφέσεις ή προοδευτική). Το μέγεθος της ανικανότητας φτάνει στην κορύφωσή του μέσα σε πέντε με δέκα έτη κάτι το οποίο είναι μία αξιόπιστη πρόβλεψη για την μελλοντική πορεία της νόσου.

Εντούτοις, υπάρχουν πολλοί παράγοντες για αυτό το σενάριο:
• Ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών με ΣκΠ (περίπου 45%) δεν επηρεάζονται σοβαρά από την νόσο και συνεχίζουν να ζουν μία φυσιολογική και παραγωγική ζωή.
• Υπάρχει ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών (40%) των οποίων η νόσος αναπτύσσεται προοδευτικά μετά από μια περίοδο μερικών χρόνων όπου χαρακτηριζόταν ως τύπος εξάρσεων – υφέσεων.

Η ηλικία κατά την έναρξη και το φύλο μπορεί επίσης να είναι δείκτες για την μακροπρόθεσμη πορεία της νόσου. Κάποια έρευνα έδειξε ότι η έναρξη της νόσου σε νεαρή ηλικία (κάτω των 16 ετών) συνεπάγεται μία καλύτερη πρόγνωση, αλλά αυτό μπορεί να χαλάσει την διάθεση με την γνώση ότι ένα νεαρό άτομο θα ζει με την ΣκΠ για 20 ή 30 έτη και μπορεί κάποια στιγμή να παρουσιάσει μία σημαντική ανικανότητα, ακόμη και όταν η πρόοδος για την ανικανότητα είναι αργή και τα πρώτα 10 ή 15 χρόνια αυτός ή αυτή επηρεάζονται σχετικά ήπια από την νόσο. Άλλη έρευνα έδειξε ότι η έναρξη της νόσου σε μεγαλύτερη ηλικία ( πάνω από 55 ετών), κυρίως στους άνδρες, μπορεί να παρουσιάσει μία προϊούσα πορεία.

Η πιθανότητα για την θεραπεία της νόσου είναι ενθαρρυντική για τους νεοδιαγνωσθέντες με ΣκΠ. Φάρμακα όπως η ιντερφερόνη βήτα είναι πιθανές θεραπείες γι’ αυτούς που έχουν τον τύπο με εξάρσεις- υφέσεις και είναι περιπατητικοί. Οι ιντερφερόνες μπορεί να επιβραδύνουν την ανάπτυξη της αναπηρίας καθώς και να μειώσουν την σοβαρότητα και την συχνότητα των υποτροπών. Σ’ αυτό το στάδιο δεν είναι γνωστό εάν η ιντερφερόνη βήτα έχει επίδραση στην πρωτογενώς προϊούσα ΣκΠ. Ο τομέας της έρευνας που στοχεύει στην ΣκΠ δίνει ελπίδα ότι η θεραπεία η οποία θα εμποδίσει την επιδείνωση της ΣκΠ (ακόμη και αν δεν θεραπεύσει την νόσο) δεν είναι μία εξωπραγματική προσδοκία στο κοντινό μέλλον.

Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ασθενείς με ΣκΠ αντιμετωπίζουν την ζωή με μία ελεγχόμενη αναπηρία (π.χ. κόπωση, άκρα, κυστικά προβλήματα). Τουλάχιστον 15% ασθενών με ΣκΠ, εντούτοις, γίνονται σοβαρά ανίκανοι (όπως το να χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο συνεχώς). Η διάρκεια ζωής για τους περισσότερους ασθενείς με ΣκΠ είναι σχεδόν κανονική.

Διαγνωστικά Τεστ γιά ΣΚΠ

Σας παραθέτουμε έναν γρήγορο οδηγό με τα πιο διαδεδομένα διαγνωστικά τεστ, τι περιλαμβάνουν και πόσα μπορούν να σου πουν. Ο γιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει να υποβληθείτε σε όλες τις παρακάτω εξετάσεις προτού κάνει την κλινική διάγνωση.


Ιατρικό Ιστορικό

Ο γιατρός θα σας ρωτήσει για το αναλυτικό ιατρικό ιστορικό σας το οποίο θα περιλαμβάνει παλαιότερες καταγραφές σημείων και συμπτωμάτων και την τωρινή κατάσταση της υγείας σας.

Όταν τα συμπτώματα που αντιμετωπίζετε, πιθανόν για μεγάλο χρονικό διάστημα, εξετάζονται στην βάση τους μπορεί να υποκρύπτεται η ΣκΠ. Ωστόσο, θα χρειαστεί μία ολοκληρωμένη εξέταση και ιατρικά τεστ για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση.


Νευρολογική Εξέταση

Η νευρολογική εξέταση δείχνει το πόσο καλά λειτουργεί το νευρικό σύστημα. Ο νευρολόγος ψάχνει για ανωμαλίες που τυχόν να εμφανίζονται στα νεύρα που μεταφέρουν μηνύματα από τον εγκέφαλο στα άλλα μέρη του σώματος. Επίσης ψάχνει για αλλαγές στην κίνηση των ματιών, στον συντονισμό των άκρων, μυϊκή αδυναμία, ισορροπία, αισθητικότητα, λόγος και αντανακλαστικά.

Αυτή η εξέταση μπορεί επίσης να αποκαλύψει συμπτώματα που να υποδεικνύουν ΣκΠ, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προσδιορίσει την αιτιολογία των προϋπάρχοντα προβλημάτων. Θα πρέπει να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις που πιθανόν παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα με την ΣκΠ.


Δοκιμασίες Οπτικών, Ακουστικών και Αισθητικών Προκλητών Δυναμικών

Παρά την πολυπλοκότητα του ονόματος, το νόημα αυτών των δοκιμασιών είναι ξεκάθαρο. Χρησιμοποιούνται για την μέτρηση της ταχύτητας μετάδοσης των μηνυμάτων από τα νεύρα στον εγκέφαλο.

Η ταχύτητα των μηνυμάτων που περνούν από το νευρικό σύστημα μετριέται με την τοποθέτηση μικρών ηλεκτροδίων στο κεφάλι, όπου ελέγχεται η αντίδραση του εγκεφάλου σε οπτικά, ακουστικά ή αισθητικά ερεθίσματα. Η πιο χρήσιμη δοκιμασία από τις τρεις είναι τα οπτικά προκλητά δυναμικά ωστόσο στις μέρες μας, με την αυξημένη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας (MRI), είναι λιγότερο απαραίτητες οι δοκιμασίες προκλητών δυναμικών. Αυτές οι δοκιμασίες δεν είναι επικίνδυνες ή επώδυνες και δεν απαιτούν διαμονή στο νοσοκομείο.

Ο χρόνος που θέλουν τα νεύρα να φθάσουν τα μηνύματα στον εγκέφαλο, είναι ένας δείκτης της κατάστασης του νευρικού συστήματος, και χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει κατά πόσο έχει εξαπλωθεί η απομυελίνωση


Μαγνητική Τομογραφία

Η μαγνητική τομογραφία είναι ένα πρόσφατο διαγνωστικό τεστ και δίνει πολύ λεπτομερείς εικόνες ‘’τομών’’ του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, δείχνοντας περιοχές σκλήρυνσης (ελλείμματα ή πλάκες).

Κατά την διάρκεια της μαγνητικής τομογραφίας το άτομο το οποίο εξετάζεται ξαπλώνει εντελώς ακίνητο σε ένα τραπέζι που κινείται μέσα σε έναν μεγάλο σωλήνα, ο οποίος είναι τμήμα του μηχανήματος, που εμπεριέχει τον μαγνήτη. Το άτομο το οποίο εκτελεί το τεστ κάθεται σε ξεχωριστό δωμάτιο, ελέγχοντας την λήψη των εικόνων από το μηχάνημα; Ωστόσο μπορούν να δουν το άτομο το οποίο εξετάζεται συνήθως μέσα από ένα μεγάλο παράθυρο.

Η μαγνητική τομογραφία δεν είναι καθόλου επώδυνη, αλλά μερικοί άνθρωποι την βρίσκουν αρκετά ασυνήθιστη εμπειρία, και μπορεί να είναι κλειστοφοβική και θορυβώδης. Οποιαδήποτε δυσφορία μπορεί να ανακουφιστεί με ένα ήπιο ηρεμιστικό. Μερικές φορές χορηγείται ενδοφλέβια ένεση με σκιαδικό έτσι ώστε να γίνουν διακριτές νέες βλάβες που φλεγμαίνουν βοηθήσει και στην ολοκληρωμένη διάγνωση.

Είναι καλό να θυμόμαστε ότι το άτομο το οποίο εκτελεί την μαγνητική τομογραφία δεν είναι συνήθως ικανό για να δώσει άμεση απάντηση και τα αποτελέσματα στέλνονται στον γιατρό για ανάλυση.

Μολονότι αυτό είναι το μοναδικό τεστ στο οποίο μπορούν να φανούν τα ελλείμματα της ΣκΠ, δεν μπορεί να θεωρηθεί καθοριστικό. Μπορεί να μην εντοπίσει όλα τα ελλείμματα, ειδικά στα αρχικά στάδια της νόσου, και κάποιες άλλες καταστάσεις μπορεί να δημιουργήσουν πανομοιότυπες αλλαγές στο νευρικό σύστημα.

Η μαγνητική τομογραφία δείχνει το μέγεθος, την ποσότητα και την κατανομή των ελλειμμάτων και, μαζί με τα πορίσματα από το ιατρικό ιστορικό και την νευρολογική εξέταση, είναι πολύ σημαντικός δείκτης για την επιβεβαίωση της διάγνωσης για ΣκΠ. Είναι θετικό για το 95% των ατόμων με οριστική κλινική διάγνωση. Η μαγνητική τομογραφία είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο στις κλινικές δοκιμασίες όπου εκτιμάτε η αξία νέων θεραπειών, που οφείλονται στην εμφάνιση μεταβολών κατά την δραστηριότητα της νόσου.


Οσφυονωτιαία Παρακέντηση

Υπάρχουν πολλές δοκιμασίες που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (που κυλά γύρω από τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό) αλλά συνήθως για την ΣκΠ εξετάζονται οι πρωτεΐνες.

Το υγρό λαμβάνεται από την σπονδυλική στήλη με την εισαγωγή βελόνας χαμηλά στην πλάτη. Δίνεται τοπική αναισθησία για να μουδιάσει το δέρμα, συνεπώς ενώ είναι δυσάρεστη αίσθηση, συνήθως δεν είναι επώδυνο.

Αυτή η εξέταση απαιτεί από το άτομο να ξαπλώσει για αρκετές ώρες μετά από αυτήν, και μία συνέπεια είναι οι πονοκέφαλοι που προκαλούνται λόγω της αφυδάτωσης; Αυτό μπορεί να αποφευχθεί με την κατάποση υγρών αμέσως μετά την διαδικασία της εξέτασης, έτσι ώστε να βοηθήσει το σώμα να αντικαταστήσει άμεσα τα υγρά που έχασε. Μπορεί να απαιτεί παραμονή μίας νύχτας στο νοσοκομείο και μία μικρή περίοδο ανάρρωσης.

Στην πλειοψηφία των ατόμων (90%), η ηλεκτροφόρηση των πρωτεϊνών του εγκεφαλονωτιαίου υγρού με εγκατεστημένη ΣκΠ είναι παθολογική, και αυτή η εξέταση μπορεί να επιβεβαιώσει την διάγνωση της ΣκΠ. Ωστόσο, οι πρωτεΐνες του εγκεφαλονωτιαίου υγρού ατόμων με αρχική ή ήπια ΣκΠ δεν έχουν επηρεαστεί, έτσι ξανά μπορεί να μην είναι ξεκάθαρο το αποτέλεσμα. Συνήθως χρησιμοποιείται όταν τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας δεν είναι σαφή.

Οδηγός Υγείας



Κατηγορίες:
Νοσοκομείο
Κέντρο Υγείας
Περιφερειακά Ιατρεία
Π.Ι. Αεροδρομίου
Π.Ι. Φυλακών
Περιφερειακό Ιατρείο
Πολυδύναμο Π.Ι.
ΕΚΑΒ
ΙΚΑ
Ιδιωτική κλινική
Διαγνωστικό κέντρο
Διεύθυνση Υγείας Νομαρχιών
Ιατρικός Σύλλογος
Φαρμακευτικός Σύλλογος
Οδοντιατρικός Σύλλογος

Συμπτώματα και Σημεία

Η έγκυρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση είναι βασική προϋπόθεση, ώστε οι πολίτες να μπορούν να λαμβάνουν συνειδητές αποφάσεις που αφορούν την προάσπιση και προαγωγή της υγείας τους. Εδώ μπορείτε να βρείτε χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα συμπτώματα και τον τρόπο αντιμετώπιση ασθενειών και καταστάσεων που απειλούν την υγεία μας.
ΑIDS
Αιμορροΐδες
Ακμή
Ακράτεια ούρων
Αλκοoλισμός
Αλτσχάιμερ
Αμυγδαλίτιδα
Ανεύρυσμα αορτής
Άνθρακας
Αρθριτικά - Οστεοαρθρίτιδα
Αρρυθμίες
Αρτηριακή Υπέρταση
Άσθμα
Αυτισμός