Κυριακή, 31 Μαΐου 2009

Aντικαταθλιπτικά

Αντικαταθλιπτικά θα χρειαστεί να πάρει τουλάχιστον ένας άνθρωπος στους δέκα, καθώς, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά στοιχεία, το 10% του πληθυσμού θα νοσήσει από κατάθλιψη κάποια στιγμή στη ζωή του. Παρ’ όλα αυτά, το τοπίο γύρω από τα αντικαταθλιπτικά είναι μάλλον θολό και οι περισσότεροι έχουμε πάρα πολλές απορίες για το πότε τα χρειαζόμαστε, πόσο ασφαλή και αποτελεσματικά είναι, αν μπορεί να μας δημιουργήσουν άλλα προβλήματα… Για να λύσουμε τις απορίες μας, απευθυνθήκαμε στους ειδικούς.
1. Να τα πάρω ή όχι;
Ναι Αν εσείς νιώθετε ότι τα συμπτώματα σας «πνίγουν» και ο ψυχίατρος σας τα συνταγογραφήσει. Η κατάθλιψη είναι μια σοβαρή πάθηση που μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και χωρίς συγκεκριμένο λόγο και που αναστατώνει απόλυτα την καθημερινότητα του ανθρώπου που υποφέρει. Αν υποφέρετε από κατάθλιψη, μπορεί να δυσκολεύεστε να κάνετε πράγματα που πριν θεωρούσατε φυσικά, όπως το να σηκωθείτε το πρωί από το κρεβάτι· μπορεί, επίσης, να επηρεαστεί η όρεξη και ο ύπνος σας. Οι σχέσεις με τους άλλους περιορίζονται σημαντικά. Μπορεί να βαριέστε αβάσταχτα και να μη σας ευχαριστεί τίποτα, να έχετε παράλογους φόβους και να νιώθετε ανασφάλεια. Είναι, τέλος, πιθανό να κάνετε «μαύρες» σκέψεις που μπορεί να φτάνουν ακόμα και μέχρι τη σκέψη της αυτοκτονίας…
Όχι Αν θέλετε μόνο να ξεπεράσετε μία δυσκολία. Αν νιώθετε στενοχωρημένοι, αγχωμένοι ή ακόμη και δυστυχισμένοι, δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι πάθατε και κατάθλιψη. Στην περίπτωση της κατάθλιψης, νιώθετε να «βυθίζεστε» (αίσθημα απελπισίας), ενώ στην «απλή» στενοχώρια διατηρείτε ακόμη έναν έλεγχο πάνω στα πράγματα. Στη δεύτερη περίπτωση, τα αντικαταθλιπτικά δεν θα είναι αποτελεσματικά. Ίσως μία μορφή ψυχοθεραπείας ή υποστηρικτικής επικοινωνίας με έναν καλό ψυχοθεραπευτή θα μπορούσε να βοηθήσει.
2. Θα νιώσω αμέσως καλύτερα;
Όχι Τα αντικαταθλιπτικά χρειάζονται ορισμένες εβδομάδες (2 με 8, ανάλογα με τον ασθενή, το φάρμακο και τη σοβαρότητα της κατάστασης) για να νιώσετε καλύτερα. Δεν πρέπει να περιμένετε θαύματα. Τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν να βγείτε από τη «μαύρη τρύπα», αλλά δεν λύνουν όλα τα προβλήματα. Συχνά είναι απαραίτητη και η ψυχοθεραπεία, η λήψη και άλλων φαρμάκων (π.χ. αγχολυτικών) και επιπλέον η αντιμετώπιση των προβλημάτων που πιθανώς συνέβαλαν στην εκδήλωση της κατάθλιψης. Επίσης, η αλλαγή τρόπου ζωής, ο έλεγχος του στρες, τα ενδιαφέροντα, οι φίλοι, καθώς και η σωματική άσκηση βοηθούν στη βελτίωση της κατάστασης.
3. Μπορώ να τα παίρνω κάθε φορά που δεν νιώθω καλά;
Όχι Τα φάρμακα αυτά δεν συνιστώνται για περιστασιακή χρήση. Χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο ενός προγράμματος αντιμετώπισης της κατάθλιψης -το οποίο έχει σχεδιαστεί από τον ψυχίατρο και το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει και άλλες μεθόδους (π.χ. ψυχοθεραπεία). Τα αντικαταθλιπτικά δεν είναι φάρμακα όπως τα υπνωτικά ή τα αναλγητικά, που μπορεί να τα παίρνετε κάθε φορά που νιώθετε την ανάγκη.


Ο κίνδυνος να εμφανίσει κάποιος κατάθλιψη είναι 2 φορές μεγαλύτερος μετά από ένα διαζύγιο ή το θάνατο του/της συντρόφου του


4. Πώς επιδρούν στον οργανισμό μας;
Όταν κάποιος πάσχει από κατάθλιψη, στον εγκέφαλο δημιουργείται μια χημική ανισορροπία. Τα κυκλώματα που επιτρέπουν στους νευρώνες να επικοινωνούν μεταξύ τους δεν λειτουργούν σωστά και τα επίπεδα ορισμένων νευροδιαβιβαστών πέφτουν πολύ χαμηλά. Τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν να επανέλθει η χαμένη αυτή ισορροπία. Τα φάρμακα της νέας γενιάς δρουν κυρίως πάνω στο νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη, αυξάνοντας κατά κανόνα τις συγκεντρώσεις της στον εγκέφαλο.
5. Για πόσο διάστημα πρέπει να τα πάρω;
Αν και τα συμπτώματα της κατάθλιψης αντιμετωπίζονται συνήθως μέσα σε περίπου 4 εβδομάδες, έρευνες έχουν δείξει ότι η γρήγορη διακοπή των αντικαταθλιπτικών μπορεί να επαναφέρει τη συμπτωματολογία. Γι’ αυτό και πρέπει να συνεχίζεται η θεραπεία μέχρι τη συμπλήρωση 6 μηνών, σε ένα απλό επεισόδιο κατάθλιψης. Σε κάθε περίπτωση, ο αρμόδιος για τη θεραπεία είναι ο ειδικός ψυχίατρος. Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται να παραταθεί με σχετική ασφάλεια η θεραπεία ακόμα και για χρόνια!
6. Υπάρχουν ανεπιθύμητες παρενέργειες;
Ναι Στην αρχή της θεραπείας, μπορεί να υπάρχουν ήπιες παρενέργειες από το στομάχι ή το έντερο, αλλά περνούν γρήγορα. Τα πρώτα αντικαταθλιπτικά, που εμφανίστηκαν τη δεκαετία του ’50, είχαν περισσότερες παρενέργειες και σήμερα χρησιμοποιούνται μόνο σε δύσκολες και ανθεκτικές περιπτώσεις (διότι παραμένουν ισχυρά και αποτελεσματικά). Στις περισσότερες περιπτώσεις πλέον προτιμούνται τα αντικαταθλιπτικά νέας γενιάς, που δεν δημιουργούν σοβαρά προβλήματα. Σε ποσοστό 10% επηρεάζουν τη λίμπιντο και την εκσπερμάτιση των ανδρών. Σπανιότερα, έχουν και άλλες ανεπιθύμητες παρενέργειες, που εμφανίζονται συνήθως στην αρχή της θεραπείας και, στη συνέχεια, συνήθως υποχωρούν (π.χ. άγχος, αδυναμία, ναυτία, ξηροστομία, ζαλάδα, εφίδρωση). Το σωματικό βάρος δεν επηρεάζεται συνήθως από τα αντικαταθλιπτικά νέας γενιάς.



Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να πάρετε τα αντικαταθλιπτικά από
μόνοι σας ή μετά από την παρότρυνση κάποιου μη ψυχιάτρου, ακόμα κι αν είναι γιατρός!




7. Κινδυνεύω να εξαρτηθώ από τα αντικαταθλιπτικά;
Όχι Τα αντικαταθλιπτικά δεν ανήκουν στις εξαρτησιογόνους ουσίες και δεν προκαλούν αντοχή, με την έννοια ότι ένας άνθρωπος που τα παίρνει δεν τα συνηθίζει ώστε να χρειάζεται με την πάροδο του χρόνου να αυξάνει τη δόση για να έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Επίσης, οι ασθενείς δεν παρουσιάζουν συμπεριφορά αναζήτησης της ουσίας (craving) μετά τη διακοπή της. Αυτό, αντίθετα, συμβαίνει με τις βενζοδιαζεπίνες (ηρεμιστικά-υπνωτικά), που πολλές φορές συνταγογραφούνται μαζί με τα αντικαταθλιπτικά. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να σταματά κανείς τα αντικαταθλιπτικά απερίσκεπτα. Το 25% των ασθενών που σταματούν απότομα ορισμένα από τα νεότερα αντικαταθλιπτικά, μπορεί να βιώσουν δυσάρεστα συμπτώματα, όπως πονοκεφάλους, προβλήματα στον ύπνο, ναυτία, εκνευρισμό, πονοκέφαλο, ζαλάδα, ναυτία και άγχος. Γι’ αυτό και η θεραπεία πρέπει να σταματά σταδιακά και υπό την καθοδήγηση του ψυχιάτρου.
8. Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα, αλκοόλ, κάποια τρόφιμα κλπ.;
Ναι Τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να αλληλεπιδράσουν με πολλά άλλα φάρμακα (τόσο στο συκώτι όσο και στον εγκέφαλο) και να επηρεάσουν τη λειτουργία τους. Αλληλεπιδρούν με άλλα αντικαταθλιπτικά, με αντιισταμινικά, με ορισμένα αντιβιοτικά και φάρμακα για την καρδιά και την υπέρταση. Γενικά, η ήπια χρήση αλκοόλ δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά οι μεγάλες ποσότητες θα πρέπει να αποφεύγονται διότι, εκτός των άλλων, το αλκοόλ προκαλεί το ίδιο κατάθλιψη. Όπως και με πολλά άλλα φάρμακα, έτσι και με ορισμένα αντικαταθλιπτικά (κυρίως τη σερτραλίνη) δεν πρέπει να πίνετε χυμό γκρέιπφρουτ, διότι μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα του φαρμάκου στο αίμα σας και να προκληθούν παρενέργειες.
9. Μπορώ να τα πάρω και για την αϋπνία;
Όχι Όμως, αν η αϋπνία είναι σύμπτωμα κατάθλιψης, μπορεί να βοηθήσουν. Άλλωστε, τα αντικαταθλιπτικά κάνουν αρκετό χρόνο για να δράσουν, ενώ στην αϋπνία χρειάζεται κάτι με άμεση δράση, όπως είναι οι βενζοδιαζεπίνες, ή ορισμένα νεότερα υπνωτικά που προκαλούν λιγότερη αντοχή και εξάρτηση.
10. Μπορεί ο γιατρός να μου τα «γράψει» κι ας μην έχω κατάθλιψη;
Ναι Τα αντικαταθλιπτικά πολλές φορές δίνονται μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα για αγχώδεις διαταραχές (π.χ. τη διαταραχή πανικού), το χρόνιο νευροπαθητικό πόνο, την επιλόχεια κατάθλιψη, τις διαταραχές πρόσληψης τροφής, το προεμμηνορρυσιακό δυσφορικό σύνδρομο, την ενούρηση και την έλλειψη προσοχής στα παιδιά, τις διαταραχές της όρεξης, τη διακοπή του καπνίσματος (βουπροπιόνη) ή της κοκαΐνης (δεσιπραμίνη), τον αλκοολισμό (σιταλοπράμη, βενλαφαξίνη), την αϋπνία και τον πονοκέφαλο, την πρόωρη εκσπερμάτιση και τις συναισθηματικές διαταραχές μετά από εγκεφαλικά επεισόδια.

Είναι κατάλληλα για παιδιά και έφηβους;

Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει αύξηση της αυτοκτονικής διάθεσης σε εφήβους κατά τις πρώτες εβδομάδες της θεραπείας με αντικαταθλιπτικά. Γι’ αυτό, υπάρχει οδηγία από τους παγκόσμιους οργανισμούς φαρμάκων να δίνονται με προσοχή σε εφήβους και αυτοί να βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση. Επιπλέον, πειράματα σε ζώα έχουν δείξει ότι μπορεί τα εν λόγω φάρμακα να προκαλέσουν προβλήματα στη σεξουαλική ωρίμανση των παιδιών και των εφήβων. Γενικά, οι ειδικοί προτείνουν την ψυχοθεραπεία για τα παιδιά και τους εφήβους που παρουσιάζουν σημάδια κατάθλιψης, η οποία και φαίνεται να έχει πολύ καλά αποτελέσματα. Επίσης, προσοχή χρειάζεται όταν τα φάρμακα χορηγούνται σε ηλικιωμένους (άνω των 74 ετών) ή και σε ειδικές ομάδες που πάσχουν από στεφανιαία νόσο, σακχαρώδη διαβήτη κλπ.

ΚΑΝΤΟ ΜΟΝΟΣ ΣΟΥ

Για να ανακουφιστείτε από τον πονοκέφαλο
Στον αντίχειρα Ασκήστε κυκλικές πιέσεις σε όλη την περιοχή του αντίχειρα με τον αντίχειρα του άλλου χεριού, για 1-2΄. Επαναλάβετε στο άλλο χέρι. Ο αντίχειρας αντιστοιχεί στο κεφάλι.
Στο λοβό του αυτιού Με το δείκτη και τον αντίχειρά σας, πιέστε το λοβό του αυτιού για 30-40΄΄. Μπορείτε να πιέσετε και τους δύο λοβούς ταυτόχρονα ή, σε περίπτωση ημικρανίας, να επικεντρωθείτε στο αυτί που βρίσκεται από τη μεριά που πονάτε. Ο λοβός αντιστοιχεί στο κεφάλι.

Για να διώξετε το στρες
Στο κέντρο της παλάμης Πιέστε με το δείκτη του ενός χεριού στο κέντρο της παλάμης του άλλου για 1΄. Το σημείο αυτό αντιστοιχεί στο ηλιακό πλέγμα, την περιοχή κάτω από το στήθος, που συνήθως «σφίγγεται» όταν έχουμε άγχος.
Στο στήθος Πιέστε για 1΄ με τα τρία δάχτυλά σας στη μέση της νοητής ευθείας ανάμεσα στη θηλή και την κλείδα. Η πίεση αυτών των σημείων συμβάλλει στη συναισθηματική αποφόρτιση, στη διευκόλυνση της ανα- πνοής και συνιστάται για τον έλεγχο του τρακ!

Για να καταπολεμήσετε τη δυσκοιλιότητα
Στην καμάρα του ποδιού Με τον αντίχειρά σας ασκήστε πιέσεις στην καμάρα του ποδιού, με κατεύθυνση προς τη φτέρνα, για 2΄. Η περιοχή από το μέσο της καμάρας έως τη φτέρνα αντιστοιχεί στο έντερο.
Στη γάμπα Πιέστε δεξιά και αριστερά της γάμπας, με κατεύθυνση από το πάνω μέρος της προς τον αστράγαλο, για 2΄. Τα σημεία αυτά θεωρούνται αντανακλαστικές ζώνες των εντέρων. Εάν πάσχετε από φλεβίτιδα, μην πιέσετε τη γάμπα, αλλά την εσωτερική πλευρά του χεριού, από τον αγκώνα έως τον καρπό.

Για να ανακουφιστείτε από τους πόνους περιόδου
Πάνω από τον αστράγαλο Πιέστε δεξιά και αριστερά του αχίλλειου τένοντα, τρία δάχτυλα πάνω από τον αστράγαλο, για 1΄.
Στη φτέρνα Πιάστε και πιέστε τα πλαϊνά της φτέρνας και κάντε κυκλικές κινήσεις για 1΄. Η φτέρνα αντιστοιχεί στη λεκάνη και τα πλαϊνά της φτέρνας στα γεννητικά όργανα.

Για να απαλλαγείτε από τη δυσπεψία
Στο αυτί Ασκήστε πίεση με τα δάχτυλά σας στο πάνω μέρος του αυτιού -στο χόνδρο- για 30-60΄΄. Η περιοχή αυτή αντιστοιχεί στο πεπτικό σύστημα και η πίεσή της υποβοηθά την έκκριση πεπτικών ενζύμων.
Στο πέλμα Πιέστε με όλα σας τα δάχτυλα για 1΄ κάτω από την «μπάλα» στην περιοχή των μεταταρσίων του πέλματος. Αυτή η περιοχή της πατούσας αντιστοιχεί στο στομάχι.

Για να ξεκουράσετε τα πόδια σας
Στη ράχη του πέλματος
Πιέστε με τα δάχτυλά σας κατά μήκος της ράχης του πέλματος, από τον αστράγαλο έως τη βάση των δαχτύλων, για 2΄. Από τα σημεία αυτά περνά ο μεσημβρινός του στομάχου και η πίεσή τους συμβάλλει στην ανακούφιση των ποδιών.
Στο εξωτερικό πλάι του ποδιού Ασκήστε πίεση με τα δάχτυλα του χεριού σας στην εξωτερική πλαϊνή πλευρά του πέλματος για 1-2΄. Η περιοχή αυτή αντιστοιχεί σε όλο το πόδι.

Για να ξεπιαστεί η μέση σας
Στο εσωτερικό πλάι του ποδιού Πιέστε με τα δάχτυλά σας για 1-2΄ την περιοχή στο εσωτερικό πλάι του ποδιού, ξεκινώντας ακριβώς κάτω από τον αστράγαλο έως το μέσο της απόστασης μεταξύ αστραγάλου και δαχτύλων. Η περιοχή αυτή αντιστοιχεί στη μέση.
Πίσω από το γόνατο Πιέστε με τα τρία δάχτυλά σας για 1΄ στη λακκουβίτσα ακριβώς πίσω από το γόνατο. Από το σημείο αυτό περνά ο μεσημβρινός της ουροδόχου κύστης, ο οποίος διέρχεται από τη μέση.

Για να χαλαρώσετε τον αυχένα σας
Στο αυτί Με το δείκτη και τον αντίχειρά σας, πιέστε το σκληρό σημείο (χόνδρο) ακριβώς πάνω από το λοβό του αυτιού, για 30-40΄΄. Το σημείο αυτό θεωρείται αντανακλαστικό σημείο του αυχένα.
Στη βάση του σβέρκου Πιέστε με τα δάχτυλά σας τα δύο λακκουβάκια δεξιά και αριστερά του αυχένα, εκεί όπου ξεκινά το τριχωτό της κεφαλής. Η πίεση σε αυτά τα σημεία βοηθά στην απελευθέρωση της έντασης.

γαστροοισοφαγική παλινδρόμιση

Οδηγίες για άτομα που έχουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμιση.

- Πρέπει να αποφεύγονται τα λιπαρά διότι ως γνωστόν αναστέλλουν την γαστρική κένωση κυρίως κατά το δείπνο.

- Να αποφεύγονται ουσίες που ελαττώνουν την πίεση του κάτω οισοφαγικού σφικτήρα επιτρέποντας έτσι την παλινδρόμηση: λιπαρά, μέντα, σοκολάτες, αλκοόλ, κάπνισμα.

- Να αποφεύγονται τα θεοφυλλινούχα φάρμακα και οι Β- αγωνιστές καθώς και όσα φάρμακα ερεθίζουν το στομάχι σας.

- Να αποφεύγονται χυμοί πορτοκαλιού, λεμονιού και ντομάτας καθότι ερεθίζουν τον οισοφάγο κατά την παλινδρόμηση.

- Τα γεύματα πρέπει να είναι ελαφρά, μικρά και συχνά.

- Να αποφεύγετε ο καφές και το τσάϊ καθότι ερεθίζουν τον οισοφάγο και προκαλούν έκκριση γαστρικού οξέως.

- Να αποφεύγετε να ξαπλώνετε αν δεν έχουν περάσει τουλάχιστον δύο ώρες από το τέλος του φαγητού (ιδίως το βράδυ).

- Να αποφεύγετε να φοράτε στενά ρούχα, κορσέδες, σφικτές ζώνες και γενικά καταστάσεις που προκαλούν πίεση στο στομάχι.

- Όσον αφορά την προετοιμασία του φαγητού, προτιμάτε ελαφρά φαγητά χωρίς σάλτσες και αποφεύγετε τα πικάντικα με μπαχαρικά και κρεμμύδι καθώς επίσης τα τηγανιτά και τα τσιγαριστά.

- Να αποφεύγετε τα γλυκά με σιρόπι, το μέλι και το ξύδι.

- Προτιμάτε τα ώριμα φρούτα και αποφεύγετε τα ξυνά (ξυνόμηλα, πορτοκάλια μανταρίνια .

- Να αποφεύγετε όλα τα αλκοολούχα και αεριούχα ποτά.

- Προτιμάτε να τρωτε σε ήσυχο, καλά φωτιζόμενο χώρο, μασάτε καλά την τροφή σας και κυρίως μην έχετε άγχος.

Κυριακή, 24 Μαΐου 2009

Κεφαλαλγία (Πονοκέφαλος)

Ο πονοκέφαλος αποτελεί μία από τα πιο συχνά ενοχλήματα και από τους κύριους λόγους που οι άνθρωποι ζητούν ιατρική βοήθεια. Μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα μιας πολύ σοβαρής κατάστασης και να είναι έκφραση κάποιας πάθησης (κεφαλαλγίες με ιστική βλάβη-βλ. τον πίνακα 1). Τα σημεία κινδύνου ενός τέτοιου πονοκεφάλου φαίνονται στον πίνακα 1.

Πίνακας 1. Παθήσεις που προκαλούν κεφαλαλγία

Εγκεφαλικά επεισόδια
Μηνιγγίτιδα-εγκεφαλίιδα
Όγκοι εγκεφάλου
Παρραρινοκολπίτιδες
Οξύ γλαύκωμα
Ανευρύσματα σε αγγεία του εγκεφάλου
Μετατραυματικές κεφαλαλγίες
Κροταφική αρτηρίτιδα
Φάρμακα

Εννοείται ότι με την παραμικρή υποψία τέτοιου είδους πονοκεφάλου πρέπει να καλέσουμε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Ευτυχώς στο 95% των περιπτώσεων, οι κεφαλαλγίες είναι πρωτοπαθείς, δηλαδή δεν υποκρύπτουν κάποια πάθηση (κεφαλαγίες χωρίς ιστική βλάβη). Τα τελευταία έτη γίνονται πολλές έρευνες ώστε να διευκρινιστεί ο μηχανισμός πρόκλησης αυτών των κεφαλαλγιών.

Τύποι πρωτοπαθών κεφαλαλγιών

Πίνακας 2. Σημεία Κινδύνου στον πονοκέφαλο

Διαταραχές ύπνου και διαταραχές μνήμης
Ναυτία, έμετοι, δυσαρθρία, φωτοφοβία, νευρολογικά σημεία
Πυρετός, φαρυγγίτις, πνευμονία πριν την έναρξη
Αυχενική δυσκαμψία ευερεθιστότητα στα παιδιά
Κεφαλαλγία μετά από άσκηση, sex, βήχα, ψυχικό stress
Αιφνίδια εισβολή νέου πόνου ιδία σε άτομα άνω των 50 ετών

Γενικά διακρίνονται τρεις τύποι πρωτοπαθών κεφαλαλγιών, αλλά μπορεί να υπάρχουν και αλληλοεπικαλύψεις (ένας πονοκέφαλος δηλαδή να έχει στοιχεία και των τριών μορφών).

Κεφαλαλγία τάσης

  • Προσβάλλει το ίδιο άνδρες και γυναίκες

  • Αμβλύς, συνήθως ήπιος, αλλά επιμένων πόνος στον αυχένα, στο λαιμό, στο μέτωπο, αλλά και στο δέρμα του κρανίου. Αίσθημα βάρους, με κατανομή που μοιάζει με καπέλο.

Ημικρανία

H ημικρανία δεν είναι ένας απλός πονοκέφαλος. Είναι μία πολύ συχνή νευρολογική νόσος, που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα ζωής του ασθενή, την επαγγελματική, αλλά και την οικονομική του κατάσταση και να οδηγήσει σε πραγματική αναπηρία σε σοβαρές περιπτώσεις.

  • Ο πόνος είναι σοβαρός και προκαλεί ανικανότητα

  • Οι γυναίκες προσβάλλονται σε τριπλάσια συχνότητα από τους άνδρες

  • Αρχίζει κατά την εφηβεία και σπανιότερα μετά τα 40 έτη.

  • Ο πόνος είναι σφύζων, συνήθως πιάνει το ένα ημιμόριο της κεφαλής, μπορεί να συνοδεύεται από οπτικές διαταραχές (ο πάσχων μπορεί να βλέπει φώτα, λάμψεις) και σπανιότερα μπορεί να μουδιάσει ή και να παραλύσει το ένα χέρι και πόδι (ημικρανιακή ημιπληγία).

  • Συνοδεύεται από ναυτία, τάση για έμετο, αλλά και υπερευαισθησία στο φως (φωτοφοβία).

Αθροιστική κεφαλαλγία

  • Σταθερός, ισχυρός, και κουραστικός πόνος γύρω από το ένα μάτι, αλλά και μέσα σε αυτό.

  • Προκαλεί δακρύρροια και ερυθρότητα στο μάτι και ρινική καταρροή (από το σύστοιχο ρουθούνι).

  • Σχετίζεται με τις καιρικές αλλαγές και μερικές φορές παρουσιάζει περιοδικότητα. Έχει την τάση να εμφανίζεται την ίδια ώρα κάθε μέρα για μερικές εβδομάδες (αθροιστικά). Μπορεί να υπάρξουν πολύ μεγάλα διαστήματα ελεύθερα από κεφαλαλγία.

  • Οι άνδρες προσβάλλονται πιο συχνά, όπως και οι καπνιστές και οι πότες.

  • Μπορεί να διαγνωσθεί ως ιγμορίτις ή επιπεφυκίτις κατά λάθος.

  • Συνήθως διαρκεί κάπου 60 λεπτά.

Αντιμετώπιση

Κεφαλαλγίες τάσης

Πρώτα, δοκιμάζουμε τοπικό massage, κρύα ή ζεστά επιθέματα, τεχνικές χαλάρωσης ή ένα ζεστό ντους. Αν τα μέτρα αυτά δεν αποδώσουν μία μικρή δόση παρακεταμόλης μπορεί να βοηθήσει.

Για επαναλαμβανόμενες κεφαλαλγίες

  • Η καταγραφή των επεισοδίων, της διάρκειας του πόνου, αλλά και η συσχέτιση με γεγονότα που τα προκαλούν είναι χρήσιμη.

  • Αποφεύγουμε ότι έχουμε παρατηρήσει ότι μας προκαλεί πονοκέφαλο και προσπαθούμε να αλλάξουμε συνήθειες αλλά και τρόπο ζωής αν αυτός έχει κάποια σχέση με την κεφαλαλγία.

  • Ο επαρκής ύπνος αλλά και η σωματική άσκηση δρουν αποτρεπτικά στην εμφάνιση νέων κρίσεων.

Ειδικά για την ημικρανία

Τις πιο πολλές φορές καταλαβαίνουμε πότε έρχεται και αρχίζουμε την θεραπεία αμέσως. Αυτή η κίνηση είναι η καλύτερη για την αποτροπή του επεισοδίου όσο είναι νωρίς. Χρησιμοποιούμε ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη στις δόσεις που συστήνονται. Μερικοί σταματούν την κεφαλαλγία με το να κοιμηθούν σε ήσυχο και σκοτεινό δωμάτιο, ενώ άλλοι με το να πιούν καφέ ή cola.

Ιατρική βοήθεια-Πότε τη ζητάμε

Αν η αυτοβοήθεια δεν αποδώσει σε 1 με 2 ημέρες πρέπει να επισκεφτούμε ειδικό. Ο γιατρός θα πάρει ιστορικό, θα προβεί σε κλινική εξέταση, πιθανόν θα συστήσει κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις και θα συνταγογραφήσει κάποια φάρμακα.

Σε σοβαρές περιπτώσεις θα δοθούν και φάρμακα που δρουν προστατευτικά στην ημικρανία ( π.χ. β-αναστολείς όπως προπανολόλη).

Κεφαλαλγία στα παιδιά

Η κεφαλαλγία είναι συχνή στη σχολική ηλικία και συνήθως δεν αντικατοπτρίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.

Πολλές φορές σχετίζεται με ιογενείς λοιμώξεις. Αν τα επεισόδια είναι σχετικά συχνά χρειαζόμαστε ιατρική συμβουλή.

Η ημικρανία δεν είναι άγνωστη στην παιδική ηλικία, ιδιαίτερα αν υπάρχει και οικογενειακό ιστορικό. Στα παιδιά οι κρίσεις συνοδεύονται από ναυτία και έμετο αλλά και τάση υπνηλίας.

Ένας πονοκέφαλος μπορεί να σημαίνει ψυχική ένταση, προβλήματα με το σχολείο, την οικογένεια, τους φίλους κλπ. Μπορεί να αποτελεί και φαρμακευτική αντίδραση (παρενέργεια).

Αν ο πονοκέφαλος έρθει μετά από φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, πονόδοντο ή μέση ωτίτιδα τότε πρέπει να ζητηθεί άμεσα ιατρική συμβουλή.

Προδιαθεσικοί παράγοντες-αποφυγή

Τροφές, συνήθειες και καταστάσεις που σχετίζονται με έναρξη πονοκεφάλου είναι πολλές. Ενδεικτικά:

  • Aλκοόλ και ιδίως το κόκκινο κρασί.

  • Κάπνισμα.

  • Stress και κόπωση.

  • Ανωμαλίες στην όραση, κακή εφαρμογή γυαλιών.

  • Φυσική και σεξουαλική δραστηριότητα. (Ο πονοκέφαλος μετά τον οργασμό συνήθως είναι αθώος, αλλά αν είναι έντονος και επιμένει μπορεί να σημαίνει υπαρραχνοειδής αιμορραγία).

  • Αλλαγή στις ώρες ύπνου και φαγητού.

  • Mπανάνες, καφές, λιπαρά τυριά, σοκολάτα, ορισμένα εσπεριδοειδή όπως τα κίτρα, φυστικοβούτυρο, προσθετικά τροφίμων και βελτιωτικά γεύσης .

  • Αλλαγές της ώρας, πολύωρα ταξίδια.

  • Ορμονικές αλλαγές. Εμμηνόπαυση. Θεραπεία υποκατάστασης με οιστρογόνα.

  • Δυνατά φώτα, ισχυρός θόρυβος , έντονα αρώματα, μολυσμένος αέρας.

  • Η αρτηριακή υπέρταση αντίθετα με ότι πιστεύεται δεν προκαλεί συνήθως κεφαλαλγία, παρά μόνο όταν είναι εκσεσημασμένη και κακοήθης και οδηγεί σε επεισόδιο υπερτασικής εγκεφαλοπάθειας.

Η ημικρανία

Η ημικρανία χαρακτηρίζεται από σφοδρό πόνο που εντοπίζεται στο ένα από τα ημισφαίρια του κεφαλιού,επηρεάζει...περίπου το 10% του πληθυσμού και είναι συχνότερη στις γυναίκες. Ο πόνος που νιώθει το άτομο που πάσχει από ημικρανία μπορεί να είναι τόσο έντονος που επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή και τις δραστηριότητες του ασθενούς.

Σε τι οφείλεται η ημικρανία;

Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες πίστευαν ότι η ημικρανία οφείλεται σε τοπική διαταραχή της κυκλοφορίας του αίματος με διάταση και στη συνέχεια σύσφιξη των αιμοφόρων αγγείων της κεφαλής.

Σήμερα πιστεύουν ότι η ημικρανία προκαλείται από κληρονομικές ανωμαλίες ορισμένων κυττάρων του εγκεφάλου. Με τη χρήση ειδικών απεικονιστικών μεθόδων κατάφεραν να δουν τι συμβαίνει στον εγκέφαλο κατά την κρίση της ημικρανίας.

Διαπίστωσαν ότι οι νευρώνες που υπάρχουν σε μια περιοχή του στελέχους του εγκεφάλου, κατά το επεισόδιο ημικρανίας, ερεθίζονται και στη συνέχεια οδηγούν τα αιμοφόρα αγγεία σε διαταραχές διαστολής και σύσφιξης που δημιουργούν την ημικρανία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ημικρανίας;

Η κλινική εικόνα και τα συμπτώματα μπορεί να είναι διαφορετικά από ασθενή σε ασθενή και στον καθένα είναι δυνατόν να υπάρχουν διαφορετικοί συνδυασμοί συμπτωμάτων

Η αύρα είναι μια σειρά από νευρολογικές διαταραχές που εκδηλώνονται στον ασθενή 20 έως 60 λεπτά πριν από τον χαρακτηριστικό κεφαλόπονο της ημικρανίας.

Οι διαταραχές που χαρακτηρίζουν την αύρα είναι ορισμένα οπτικά φωτεινά ερεθίσματα που ονομάζονται φωταψίες. Ταυτόχρονα μπορεί να υπάρξει προσωρινή μείωση ή απώλεια της όρασης. Σπανιότερα είναι δυνατόν να υπάρχουν και ήχοι στα αυτιά όπως επίσης και αισθήματα μουδιάσματος. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η αύρα δεν υπάρχει σε όλα άτομα που παρουσιάζουν ημικρανία

Πονοκέφαλος που μπορεί να είναι μέτριας έντασης ή πάρα πολύ έντονος και που διαρκεί από 4 έως 72 ώρες και κάποτε περισσότερο

Ρυθμικός πόνος με σφύζοντα χαρακτήρα, που μπορεί να εντοπίζεται στο ένα ημισφαίριο του κεφαλιού, ιδιαίτερα πίσω από τα μάτια ή στην κροταφική χώρα. Μπορεί να αρχίζει από το ένα μέρος και να επεκταθεί στο άλλο ή ακόμη να υπάρχει και στις δύο μεριές.

Ναυτίες και εμετοί

Υπερευαισθησία στο φως (φωτοφοβία), στους ήχους και στις μυρωδιές

Ο πόνος επιδεινώνεται όταν ο ασθενής κινείται
Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι η ημικρανία είναι μόνο μια από τις κατηγορίες των πονοκεφάλων που υπάρχουν.

Για το λόγο αυτό τα συμπτώματα και σημεία που περιγράφονται πιο πάνω μπορεί να αντιστοιχούν με μια άλλη κατηγορία πονοκέφαλων.

Είναι λοιπόν αναγκαίο στις περιπτώσεις έντονου ή ασυνήθιστου πόνου στο κεφάλι, να ζητείται η γνώμη από το γιατρό διότι υπάρχει η πιθανότητα να συμβαίνει κάτι που να χρήζει άμεσης ή επείγουσας αντιμετώπισης.

Ποια είναι τα ερεθίσματα που προκαλούν την ημικρανία;

Υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις που πιθανόν να ερεθίζουν και να προκαλούν την ημικρανία:

Η έκθεση του ασθενούς σε πολύ έντονα φώτα ή δυνατούς θορύβους

Το αίσθημα της υπερκόπωσης

Οι ορμονικές αλλαγές στις γυναίκες

Η στέρηση ύπνου

Ορισμένα τρόφιμα όπως η σοκολάτα και κάποια τυριά

Μεριές προσθετικές ουσίες (nitrites, nitrates, monosodium glutamate)

Ορισμένα αλκοολούχα ποτά όπως το κόκκινο κρασί

Το στρες
Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς που πάσχουν από ημικρανία να διατηρούν ένα ημερολόγιο όπου θα καταγράφουν τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες είχαν το επεισόδιο ημικρανίας. Αυτό μπορεί να τους βοηθήσει να καταλάβουν ποια είναι τα ερεθίσματα που τους προκαλούν την ημικρανία και έτσι να μπορούν να τα αποφεύγουν.

Παράλληλα, παρακολουθώντας έτσι την ασθένειά τους, μπορούν να αντιληφθούν καλύτερα ποια είναι τα φάρμακα που τους βοηθούν και ποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής τους επιδρούν θετικά στην εξέλιξη της ασθένειάς τους.

Ποια είναι η θεραπεία της ημικρανίας;

Αρχικά είναι πολύ σημαντικό η παρακολούθηση και η χορήγηση των φαρμάκων να γίνεται από το γιατρό. Είναι αναγκαίο για σκοπούς διαγνωστικής διερεύνησης, αξιολόγησης και για τη χορήγηση και παρακολούθησης της κατάλληλης θεραπείας.

Υπάρχουν σήμερα αποτελεσματικά φάρμακα που καταπολεμούν τον πόνο και επιτρέπουν στον ασθενή να διατηρήσει τις καθημερινές του δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των επεισοδίων ημικρανίας.

Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται μπορεί να είναι τα συνήθη αναλγητικά όπως η ασπιρίνη, η παρακεταμόλη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη.

Για την ημικρανία ειδικά είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν εργοταμινικά παράγωγα ή σουματριπτάνη. Υπάρχει επίσης και προφυλακτική αγωγή.

Επιπρόσθετα μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά και οι τεχνικές καταπολέμησης του στρες όπως η η σωματική εξάσκηση και η χαλάρωση. Επίσης η αποφυγή των ερεθισμάτων που προκαλούν την ημικρανία στον κάθε ασθενή συμβάλλει στη μείωση των επεισοδίων της.

Σάββατο, 23 Μαΐου 2009

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ


Έχω κατάθλιψη;

Όλοι θα νιώσουμε κατά καιρούς αυτά τα ενοχλήματα. Είναι φυσιολογικό. Αν έχετε διαπιστώσει, όμως, ότι μερικά από τα συμπτώματα που ακολουθούν εμφανίζονται για δύο ή τρεις εβδομάδες ή και περισσότερο, επισκεφτείτε τον ψυχολόγο σας ή τον ψυχίατρο, για να αξιολογήσει αν έχετε κατάθλιψη.

Δείτε πιο αναλυτικά τα ερωτήματα που ακολουθούν και αναρωτηθείτε αν όντως σας συμβαίνουν τα παρακάτω:

Αλλαγή στη διάθεση
Νιώθετε συνεχώς λυπημένος, απογοητευμένος, απελπισμένος, άκεφος. Δακρύζετε με το παραμικρό, εκνευρίζεστε εύκολα. Είστε ανήσυχος, αγχωμένος, χωρίς πολλές φορές να ξέρετε το γιατί. Σας απασχολούν μικροπράγματα, για τα οποία στο παρελθόν θα αδιαφορούσατε. Δε χαίρεστε, δεν απολαμβάνετε πια δραστηριότητες και χόμπι που κάποτε σας ευχαριστούσαν. Τίποτα δε σας ευχαριστεί «σα να στέρεψε η χαρά της ζωής».

Αλλαγές στη σωματική ευεξία
Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε, ξυπνάτε συχνά τη νύχτα ή πολύ νωρίς το πρωί ή έχετε υπερβολική υπνηλία στη διάρκεια της μέρας. Η όρεξή σας και το βάρος έχουν μειωθεί, κάποιες φορές όμως μπορεί και να αυξηθούν. Έχετε πονοκεφάλους και ναυτία, ζαλάδες, πόνους στα πόδια στα χέρια. Δεν έχετε επιθυμία για σεξουαλικές σχέσεις. Όταν ξυπνάτε το πρωί, δεν νοιώθετε την ευεξία που ο ύπνος επιφέρει. Νοιώθετε νευριασμένος και κουράζεστε εύκολα. Δραστηριότητες που πριν λίγο καιρό τις πραγματοποιούσατε εύκολα, τώρα σας φαίνονται «βουνό». Πολλές φορές δεν έχετε διάθεση να σηκωθείτε από το κρεβάτι.

Αλλαγές στον τρόπο σκέψης
Όλα σας φαίνονται μάταια. Κατακλύζεστε από ιδέες ενοχής, τα βάζετε με τον εαυτό σας, νιώθετε ότι δεν αξίζετε, νιώθετε μόνος, αβοήθητος, εγκλωβισμένος σε αδιέξοδα. Το μέλλον σας τρομάζει, φαντάζει ζοφερό και απειλητικό. Νιώθετε τη σκέψη σας σα να μη λειτουργεί. Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε, με πολύ κόπο ανακαλείτε πληροφορίες που προσφάτως έχετε δεχθεί. Σκέπτεστε μόνο τις δυσάρεστες πτυχές των πραγμάτων και τις διογκώνετε.

Αλλαγές στην καθημερινοτητα
Δεν επιθυ
μείτε, πλέον, τη συναναστροφή με ανθρώπους που κάποτε σας ευχαριστούσαν. Δεν έχετε διάθεση να μιλήσετε. Όλα μοιάζουν πληκτικά, ανιαρά, χωρίς νόημα. Κλείνεστε στο σπίτι. Αδιαφορείτε για την προσωπική σας υγιεινή, δε μεριμνάτε για την εμφάνισή σας.

Τετάρτη, 6 Μαΐου 2009

Η ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΒΛΑΒΕΣ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ

by Dr D. Kountouris
ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΕΓΙΝΑΝ ΣΤΟ ΧΑΡΒΑΡΝΤ ΚΑΤΕΔΕΙΞΑΝ ΟΤΙ Η ΦΑΙΑ ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΡΟΣΒΑΛΛΕΤΑΙ ΝΩΡΙΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΛΕΥΚΗ. ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΕΠΕΡΧΕΤΑΙ ΜΙΑ «ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ» ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι η πιο γνωστή μοντέρνα αρρώστια του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τα συμπτώματά της είναι πλέον γνωστά και κυρίως είναι δυσλειτουργίες, όπως κινητικές, ακουστικές, οπτικές, ψυχικές διαταραχές που υποδηλούν βλάβη της φαιάς και της λευκής ουσίας.
Παρόλα αυτά, μέχρι πρότινος υπήρχε η βεβαιότητα ότι στην σκλήρυνση κατά πλάκας έχουμε μόνο βλάβες της λευκής ουσίας. Δηλαδή, των νευραξόνων που μεταβιβάζουν την μια πληροφορία από το ένα κύτταρο στο άλλο.
Τα τελευταία χρόνια εκτεταμένες έρευνες που έγιναν με βιοχημικούς και ακτινολογικούς δείκτες (MRI εγκεφάλου) κατέδειξαν με σαφήνεια ότι οι βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι τόσο από την λευκή, όσο και από την φαιά ουσία και άρχισαν να «αναπτύσσονται» σχεδόν παράλληλα, πολύ πριν μπορέσουν να πιστοποιηθούν με τις εξετάσεις.
Μεταξύ των αποτελεσμάτων των ερευνών ήταν το ότι και στοιχεία, όπως είναι η εύκολη κόπωση ή οι απώλειες γνωστικών δεξιοτήτων και εγκεφαλικών λειτουργιών μπορούν κάλλιστα να σηματοδοτούν την έναρξη της σκλήρυνσης κατά πλάκας, διότι τέτοια σημάδια παρουσιάζονται, όταν έχουμε βλάβη της φαιάς ουσίας.
Γενικά, το δίδαγμα από όλη αυτή την ιστορία είναι ότι η σκλήρυνση κατά πλάκας πρέπει να αντιμετωπίζεται πλέον σαν μια γενικευμένη πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος και να μην επιμερίζεται σε διάφορα σύνδρομα π.χ. οπισθοβολβική νευρίτιδα κτλ.
Αυτό θα βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση και σωστή αντιμετώπιση, διότι η διαγνωστική έρευνα θα αρχίζει πάρα πολύ γρήγορα και θα είναι πολύ εμπεριστατωμένη.
Δεν θα περιμένει, δηλαδή, ο γιατρός πλέον την απόλυτη ένδειξη ενός κλινικού συμπτώματος, π.χ. μίας πάρεσης, για να σκέφτεται την πιθανότητα της ύπαρξης της σκλήρυνση κατά πλάκας.
Η εύκολη κόπωση ή η απώλεια της μνήμης είναι στοιχεία που μπορούν να σηματοδοτούν την έναρξη της σκλήρυνσης κατά πλάκας και πρέπει να λαμβάνονται πάντα σοβαρά υπόψη.

Σάββατο, 2 Μαΐου 2009

Όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζετε για τη γρίπη των χοίρων

Τις τελευταίες ημέρες κατακλυζόμαστε καθημερινά με ειδήσεις γύρω από την εξάπλωση της γρίπης των χοίρων ανά τον κόσμο. Ωστόσο, πόσο καλά ενημερωμένοι είμαστε γύρω από την ασθένεια αυτή; Τί είνα τελικά η γρίπη των χοίρων; Είμαστε επαρκώς προστατευμένοι από αυτή; Το Enet.gr αναζήτησε και σας παρουσιάζει χρήσιμες συμβουλές και πληροφορίες για την αντιμετώπιση της νόσου.


Τι είναι η γρίπη των χοίρων και από πού προήλθε;

Η γρίπη των χοίρων είναι μια μολυσματική ασθένεια του αναπνευστικού συστήματος, η οποία προκαλείται από το στέλεχος H1N1 ή «ιό της γρίπης τύπου Α», όπως αλλιώς ονομάζεται. Πρόκειται για ένα νέο παθογόνο στέλεχος, το οποίο δημιουργήθηκε κατά πάσα πιθανότητα μέσω μετάλλαξης δύο παλαιότερων ιών που προσέβαλαν χοίρους στο Μεξικό.

Η μάσκα με προστατεύει απέναντι στην ασθένεια;

Κατά πάσα πιθανότητα, ναι. Πρόσφατη έρευνα Αυστραλών επιστημόνων κατέδειξε ότι οι προστατευτικές μάσκες μπορούν να περιορίσουν τις πιθανότητες μόλυνσης, αλλά μόνον εάν φοριούνται σωστά και για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γρίπης των χοίρων; Τα συμπτώματα της «γρίπης τύπου Α» δε διαφέρουν σε τίποτα με τα αντίστοιχα της κοινής γρίπης. Ο ασθενής εμφανίζει συνήθως υψηλό πυρετό, βήχα, έντονο πονόλαιμο, κεφαλαλγίες και πόνο στα οστά και τους μύες, ρίγη και κόπωση. Σε κάποιες περιπτώσεις ενδέχεται να εμφανιστεί εμετός και διάρροια.

Πώς θα ξέρω εάν θα πρέπει να συμβουλευτώ κάποιον γιατρό ή όχι;

Σε κάθε περίπτωση, εάν εμφανίσετε τα παραπάνω συμπτώματα και ζείτε ή έχετε ταξιδέψει πρόσφατα σε μέρη, όπου έχει επιβεβαιωθεί και επίσημα η εμφάνιση της γρίπης των χοίρων – λ.χ. στο Μεξικό- τότε σίγουρα θα πρέπει να αναζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή. Θα πρέπει πρωτίστως να αποφύγετε την επίσκεψη με δική σας πρωτοβουλία σε κάποιο νοσοκομείο, γιατί υπάρχει κίνδυνος να μεταδώσετε την ασθένεια και σε άλλα άτομα.

Η γρίπη των χοίρων θεραπεύεται;

Ναι, θεραπεύεται μέσω της χορήγησης των φαρμάκων Tamiflu ή Relenza.

Υπάρχει εμβόλιο για τη θεραπεία της ασθένειας;

Προς το παρόν, όχι. Ωστόσο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σε έξι μήνες θα υπάρξει εμβόλιο ικανό να προξενεί ανοσία στην ασθένεια.

Πόσο καλά προετοιμασμένη είναι η Ελλάδα απέναντι στη γρίπη των χοίρων;

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δημήτρη Αβραμόπουλου, η χώρα μας διαθέτει επάρκεια στο φάρμακο Tamiflu, ενώ σε επιφυλακή έχουν τεθεί όλες οι υγειονομικές υπηρεσίες της χώρας για την αντιμετώπιση τυχόν κρουσμάτων.

Πώς μπορώ να προστατευθώ από την ασθένεια;

Καταρχάς, δε θα πρέπει σε καμία περίπτωση να πανικοβάλλεστε. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος σε τέτοιες καταστάσεις. Καλύπτετε το στόμα και τη μύτη σας, όταν βήχετε ή φτερνίζεστε αντίστοιχα, με ένα μαντήλι ή χαρτομάντιλο, το οποίο στη συνέχεια θα πετάτε στα σκουπίδια. Πλένετε συχνά τα χέρια σας με σαπούνι και άφθονο νερό. Οι ενήλικες, εφόσον νοσήσουν να παραμένουν στο σπίτι, ενώ τα παιδιά που παρουσιάζουν συμπτώματα της γρίπης να παραμένουν στο σπίτι και να μην πηγαίνουν στο σχολείο, γιατί υπάρχει άμεσος κίνδυνος μετάδοσης της ασθένειας.

Βλαστοκύτταρα: Όσα πρέπει να ξέρουμε

Ο αιώνας της μοριακής βιολογίας θα είναι σύμφωνα με τους επιστήμονες αυτός που διανύουμε, και δεν μας κάνει εντύπωση. Η πρόοδος της Κυτταρικής Βιολογίας έχει κάνει άλματα σχετικά με τις νέες μορφές θεραπειών σε πολύ σοβαρές ασθένειες και μας δίνει μέρα με τη μέρα βάσιμους λόγους να ελπίζουμε ότι στο μέλλον θα έχουμε τη δυνατότητα να αποφύγουμε πολλές από αυτές.
Η μεγάλη συζήτηση που έχει γίνει τελευταία για τα βλαστικά κύτταρα (ή αλλιώς βλαστοκύτταρα) και τα θαύματα που υποστηρίζουν πολλοί επιστήμονες πως μπορούν να κάνουν, δεν θα μπορούσε να μας αφήσει αδιάφορους. Βασιζόμενοι, λοιπόν, μόνο σε επιστημονικά άρθρα και αξιόπιστες πηγές πληροφοριών, επιχειρήσαμε να ενημερωθούμε για το τι ακριβώς σημαίνει «βλαστοκύτταρο» και με ποιο τρόπο μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας γενικότερης θεραπείας που υπόσχεται να σώσει ζωές.

Τι είναι τα «βλαστοκύτταρα»;
Με πολύ απλά λόγια, τα βλαστοκύτταρα είναι αρχέγονα κύτταρα που υπάρχουν στο έμβρυο, στον ενήλικο και στο ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Ενώ, όμως, η πρόσβαση στα βλαστοκύτταρα του εμβρύου και του ενήλικα είναι δύσκολη, σε αυτά του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι πολύ ευκολότερη, αφού μπορούν να αποσπαστούν κατά τη γέννηση ενός μωρού μετά την αποκοπή του ομφάλιου λώρου από το αίμα που παραμένει στον πλακούντα.

Πού χρησιμεύουν;
Σύμφωνα με τον Γεώργιο Νασιούλα (Μοριακός Βιολόγος) και την Ευθυμία Βρακίδου (Αιματολόγος), «Το δεδομένο ότι τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος διέθεταν τις ίδιες ιδιότητες με τα αντίστοιχα του μυελού των οστών, με το επιπρόσθετο πλεονέκτημα της εύκολης απομόνωσης, οδήγησε αρχικά τον Hal Broxmayer, στη δεκαετία του 1980, να προτείνει την αντικατάσταση των πρώτων με τα δεύτερα σε μεταμοσχεύσεις.» Πολλές από αυτές στέφθηκαν με επιτυχία με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τράπεζες διατήρησης βλαστικών κυττάρων σε ειδικά δοχεία βαθιάς κατάψυξης (190 βαθμών Κελσίου υπό το μηδέν) με τη χρήση υγρού αζώτου.

Δεν χρησιμεύουν, όμως, μόνο εκεί. Σύμφωνα με τους γιατρούς, «Τα βλαστικά κύτταρα με την πλαστικότητα που διαθέτουν προσφέρουν τη δυνατότητα αντικατάστασης κυττάρων και ιστών, σε τραύματα της σπονδυλικής στήλης, σε εγκεφαλικά επεισόδια, σε εγκαύματα, σε καρδιακές παθήσεις, στο διαβήτη.» Διαφαίνεται έτσι μία δυνατότητα που αγγίζει το άπειρο και αφήνει απεριόριστες ελπίδες ζωής.

Πολλοί γονείς, λοιπόν, ακόμα και στην Ελλάδα, σπεύδουν να διαφυλάξουν τα βλαστικά κύτταρα των νεογέννητων παιδιών τους σε ιδιωτικές τράπεζες βλαστοκυττάρων, στις οποίες πληρώνουν υπέρογκα ποσά με σκοπό να εξασφαλίσουν την προστασία της υγείας τους –των ίδιων των παιδιών αλλά και όλης της οικογένειας- από ενδεχόμενες μελλοντικές παθήσεις.

Μας εξέπληξε δε το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει το 20% των ιδιωτικών τραπεζών βλαστοκυττάρων που λειτουργούν παγκοσμίως, ο ετήσιος τζίρος των οποίων φτάνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ!

Υπάρχει όμως πάντα ένα «αλλά»…
Από την άλλη, κάτι το οποίο πολλοί από αυτούς τους γονείς δεν γνωρίζουν όταν απευθύνονται σε κάποια ιδιωτική τράπεζα σπέρματος είναι ότι σε ποσοστό έως 70% το αίμα που συλλέγεται από τον πλακούντα του νεογέννητου πρέπει να απορριφθεί, ότι ακόμα και αυτό που θα καταψυχθεί είναι σχεδόν απίθανο να χρησιμοποιηθεί ποτέ ιατρικώς στο παιδί τους –ακολουθεί το γιατί, ενώ η προσφυγή στις ιδιωτικές τράπεζες δεν βοηθά στο να χρησιμοποιηθούν αυτά τα βλαστοκύτταρα από άλλα παιδιά που ενδεχομένως να τα χρειαστούν, ενώ μπορεί και το δικό τους παιδί να μη βρίσκει τα κατάλληλα βλαστοκύτταρα από άλλα παιδιά γιατί αυτά θα βρίσκονται σε άλλη τράπεζα.

Γιατί να μην χρησιμοποιηθούν αυτά τα κύτταρα; Είναι απλό. Σύμφωνα με τους βιολόγους, αν ένα παιδί, του οποίου τα βλαστοκύτταρα έχουν καταψυχθεί για να χρησιμεύσουν σε θεραπεία, εμφανίσει κάποια στιγμή λευχαιμία, τότε και τα κύτταρα αυτά θα εξελιχθούν αργότερα σε λευχαιμικά. Θα χρειαστεί, λοιπόν, το παιδί αυτό βλαστοκύτταρα ενός άλλου παιδιού, τα οποία είναι άγνωστο κατά πόσο και πού θα βρεθούν, αφού οι ιδιωτικές τράπεζες δεν ασχολούνται με την ιστοσυμβατότητα των κυττάρων που φυλάσσουν (ή στο λεγόμενο διεθνές δίκτυο αναζήτησης μοσχευμάτων netcord).

Ιδιωτικές και δημόσιες τράπεζες διατήρησης βλαστοκυττάρων
Και ενώ οι ιδιωτικές τράπεζες διατήρησης βλαστοκυττάρων βρίθουν πλέον στην Ελλάδα, τα αντίστοιχα βήματα στον δημόσιο τομέα βαίνουν βραδέως. Προς το παρόν, λοιπόν, στη χώρα μας υπάρχει μία δημόσια Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος στο Ιδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ από τον περασμένο Νοέμβρη, όταν εγκαινιάστηκαν και τα εργαστήρια της Τράπεζας Αρχέγονων Κυττάρων του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΤΑΚ ΕΙΕ), το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών συνέπραξε με την ιδιωτική εταιρία φύλαξης αρχέγονων κυττάρων «Biohellenika», με σκοπό την κοινή φύλαξη και προώθηση της έρευνάς τους.