Κυριακή, 5 Απριλίου 2009

Αντισύλληψη

1. Επείγουσα αντισύλληψη (Το χάπι της επόμενης ημέρας
Το φάρμακο που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα για επείγουσα αντισύλληψη περιέχει λεβονοργεστρέλη (Norlevo ή Postinor). Θα πρέπει να χορηγείται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και να μην γίνεται συστηματική χρήση, αφού μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στον κύκλο και η αποτελεσματικότητά του περιορίζεται στο 85%.

Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται το Νorlevo;

Χορηγείται για την παρεμπόδιση της σύλληψης και της εμφύτευσης του γονιμοποιημένου ωαρίου στο ενδομήτριο, σε απρόοπτες και έκτακτες περιπτώσεις όπως πχ βιασμός, κακή χρήση ή σπάσιμο προφυλακτικού, απερίσκεπτα ελεύθερη σεξουαλική επαφή. Το Norlevo δεν θα δράσει έναντι μιας ήδη εδραιωμένης εγκυμοσύνης και για το λόγο αυτό θα πρέπει να χορηγείται όσο το δυνατόν συντομότερα από την ελεύθερη επαφή.

Πότε θα πρέπει να χορηγείται;

Η χορήγηση γίνεται σε 1 δόση. Το χάπι θα πρέπει να χορηγείται μέσα στο 1ο 24ωρο από την επαφή.

Υπάρχουν παρενέργειες από τη χρήση;

Αν η χρήση είναι περιστασιακή, τότε δεν αναφέρονται σοβαρές παρενέργειες εκτός ίσως από λίγο ναυτία. Ωστόσο υπάρχουν νεαρές συνήθως γυναίκες που δεν έχουν κανένα μέτρο στη χρήση του συγκεκριμένου φαρμάκου και το χρησιμοποιούν αρκετές φορές μέσα στο χρόνο, ακόμα και μέσα σε 1 μήνα. Τότε μπορεί να απορυθμιστεί εντελώς ο μηνιαίος κύκλος και να παρουσιαστούν ακανόνιστες αιμόρροιες. Για το λόγο αυτό η χορήγηση του φαρμάκου θα πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με το γυναικολόγο.

Άλλοι τρόποι επείγουσας αντισύλληψης;

Η τοποθέτηση σπειράματος (σπιράλ) από το γυναικολόγο το συντομότερο από την ερωτική επαφή και όχι πριν παρέλθουν 72 ώρες, προσφέρει συνήθως αποτελεσματική αντισύλληψη.

2. Αντισυλληπτικά χάπια

Είναι δισκία που περιέχουν τεχνητές γυναικείες ορμόνες (οιστρογόνο και προγεστερινοειδές) σε χαμηλή δοσολογία. Τα αντισυλληπτικά καταστέλλουν την ωοθυλακιορρηξία. Αυτό σημαίνει ότι δεν παράγονται ωάρια, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η γονιμοποίηση και η σύλληψη, ενώ μετατρέπουν το ενδομήτριο σε μη φιλόξενο για το έμβρυο. Τα αντισυλληπτικά ρυθμίζουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την περίοδο, μειώνουν το αίμα σε κάθε περίοδο και μειώνουν τους πόνους της περιόδου (δυσμηνόρροια). Επιπλέον έχουν πολλές άλλες ευεργετικές δράσεις που αναφέρονται παρακάτω.

Υπάρχουν άλλοι λόγοι για τους οποίους χορηγούνται αντισυλληπτικά;

Τα αντισυλληπτικά όπως αναφέρθηκε είναι ορμόνες που χρησιμοποιούνται εκτός από την αντισύλληψη και σε άλλες καταστάσεις όπως: (1) υπερανδρογοναιμία και θεραπεία ακμής και δασυτριχισμού, (2) δυσμηνόρροια και διαταραχές περιόδου, (3) Ενδομητρίωση, (4) Κύστεις ωοθηκών, (5) Προεμμηνορυσιακό σύνδρομο.

Ποια τα πλεονεκτήματα των αντισυλληπτικών;

Τα αντισυλληπτικά προσφέρουν υψηλή αντισυλληπτική προστασία υπό την προϋπόθεση ότι χρησιμοποιούνται σωστά. Ρυθμίζουν απόλυτα την περίοδο σε γυναίκες ή έφηβες που παρουσιάζουν αραιομηνόρροια ή μηνομητρορραγίες, ενώ μειώνουν τον πόνο της περιόδου (δυσμηνόρροια). Δεν επηρεάζουν τη γονιμότητα, η οποία επανέρχεται αμέσως μετά τη διακοπή της λήψης. Τα αντισυλληπτικά έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου των ωοθηκών και του ενδομητρίου, μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, ενώ θεωρείται ότι προστατεύουν από την οστεοπόρωση.

Τα αντισυλληπτικά προστατεύουν από τον καρκίνο;

Οι χρήστριες των αντισυλληπτικών έχουν κατά 40% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο των ωοθηκών ακόμα και αν χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά για 3 έως 6 μήνες. Η προστασία αυτή διατηρείται για πολλά χρόνια μετά τη διακοπή της χρήσης (10 με 15). Το ίδιο ισχύει για τον καρκίνο του ενδομητρίου. Οι χρήστριες αντισυλληπτικών για 4 χρόνια έχουν 60% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο ενδομητρίου τα επόμενα 15 χρόνια. Ωστόσο, τα αντισυλληπτικά έχει βρεθεί ότι αυξάνουν ελαφρώς την πιθανότητα καρκίνου του μαστού. Η ελαφρά αυτή αύξηση μηδενίζεται 4 χρόνια μετά τη διακόπη της χρήσης των αντισυλληπτικών. Τα σύγχρονα αντισυλληπτικά περιέχουν πολύ μικρότερες δόσεις οιστρογόνων και αναμένεται αυτή η αύξηση να είναι πολύ μικρότερη αν όχι μηδενική σε μελλοντικές μελέτες.

Ποιες είναι οι παρενέργειες των αντισυλληπτικών;

Τα αντισυλληπτικά μπορεί να προκαλέσουν διάφορα συμπτώματα στην έναρξη της χρήσης τους, όπως ελαφρά ναυτία, κεφαλαλγία, μικρό πρήξιμο του στήθους και μερικές φορές αιμόρροια. Η αύξηση του σωματικού βάρους, που συχνά αναφέρεται, οφείλεται σε μικρή κατακράτηση υγρών και δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1 κιλό. Οποιαδήποτε επιπλέον αύξηση οφείλεται στις διατροφικές συνήθειες της γυναίκας και μόνο.

Τι ισχύει για τις σοβαρές παρενέργειες των αντισυλληπτικών;

Παραδοσιακά τα αντισυλληπτικά είχαν ενοχοποιηθεί για αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης εμφράγματος του μυοκαρδίου, εγκεφαλικού επεισοδίου και εν τω βάθει φλεβοθρομβώσεως. Αυτά τα δεδομένα έχουν μερικώς αλλάξει. Σε ό,τι αφορά το έμφραγμα, η συσχέτιση με παρούσα ή παλαιά χρήση αντισυλληπτικών δεν επιβεβαιώνεται. Ωστόσο, τα αντισυλληπτικά μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφράγματος σε γυναίκες που καπνίζουν. Το ίδιο ισχύει για τα εγκεφαλικά επεισόδια. Τα νεότερα χαμηλής δοσολογίας αντισυλληπτικά δεν έχουν συσχετισθεί με εγκεφαλικά επεισόδια, παρά μόνον σε γυναίκες που έχουν επιπλέον παράγοντες κινδύνου (κάπνισμα, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση). Τα αντισυλληπτικά όμως αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης φλεβοθρόμβωσης και πνευμονικής εμβολής. Η αύξηση αυτή ωστόσο είναι μικρότερη από την αύξηση που παρατηρείται στην εγκυμοσύνη.

Ποιες γυναίκες δεν πρέπει να λαμβάνουν αντισυλληπτικά;

Γυναίκες με ιστορικό εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης-πνευμονικής εμβολής, ιστορικό εγκεφαλικού ή καρδιακού ισχαιμικού επεισοδίου, διαβήτη, γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του στήθους, υπέρταση, ημικρανίες με νευρολογικά συμπτώματα, γυναίκες με ηπατική νόσο (ηπατίτιδα, ικτερο) καθώς και γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό υπερπηκτικότητας του αίματος (οικογενής θρομβοφιλία κλπ).

Πως λαμβάνονται τα αντισυλληπτικά;

Τα αντισυλληπτικά λαμβάνονται από ένα χάπι κάθε ημέρα για 21 ημέρες και μετά διακόπτονται και ακολουθεί περίοδος. Η γυναίκα για 7 ημέρες δεν παίρνει αντισυλληπτικά και από την 8η ημέρα και μετά ξεκινάει νέο κουτί με 21 χάπια. Υπάρχουν και συσκευασίες με 28 χάπια. Με αυτές τις συσκευασίες η γυναίκα δεν χρειάζεται να σταματάει τη λήψη των αντισυλληπτικών και το ένα κουτί διαδέχεται το άλλο.

3. Ανδρικό προφυλακτικό

Είναι η μοναδική μέθοδος που προστατεύει αποτελεσματικά από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. To προφυλακτικό πρέπει να τοποθετείται στο πέος όταν βρίσκεται σε πλήρη στύση και πριν εισχωρήσει στον κόλπο.

Η κάλυψη του πέους πρέπει να είναι πλήρης σε όλο το μήκος του. Κατά την τοποθέτηση πρέπει να πιέζεται ο χώρος συλλογής σπέρματος ώστε αυτός να μην περιέχει καθόλου αέρα που θα μπορούσε να συμβάλλει στο σπάσιμο του προφυλακτικού κατά την εκσπερμάτιση.

Πιθανότητα αποτυχίας: 14% (στη συνήθη χρήση από το μέσο ζευγάρι). Οι περιπτώσεις αποτυχίας αφορούν σε κακή τοποθέτηση που οδηγεί σε σπάσιμο του προφυλακτικού κατά τη διάρκεια της επαφής.

Συχνά στα νοσοκομεία έρχονται γυναίκες που αναφέρουν ότι το προφυλακτικό έχει εισχωρήσει και παραμείνει βαθιά μέσα στον κόλπο, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η αφαίρεσή του. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο γυναικολόγος μπορεί πολύ εύκολα να το απομακρύνει με τη βοήθεια ενός κολποδιαστολέα.

4
. Ενδομητρικό σπείραμα (σπιράλ) ή ΙUD

IUD Intrauterine device

Πρόκειται για πλαστικές ράβδους σε σχήμα Τ που περιέχουν χαλκό ή λεβονοργεστρέλη και τοποθετούνται από το γυναικολόγο μέσα στη μήτρα. Το σπιράλ προκαλεί αντίδραση ξένου σώματος μέσα στο ενδομήτριο και έτσι αφ'ενός εμποδίζει την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων και αφ'ετέρου εμποδίζει την εμφύτευση του εμβρύου στη μήτρα.

Έχουν πολύ υψηλα επίπεδα αντισυλληπτικής προστασίας και μπορούν να χρησιμοποιηθούν επίσης για άμεση και επείγουσα αντισύλληψη μετά την ερωτική επαφή.

Μειονεκτούν στο ότι δεν προσφέρουν καμία προστασία έναντι των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Πρέπει να αποφεύγεται η χρήση τους σε γυναίκες με ιστορικό σαλπιγγίτιδας. Το σπιράλ χαλκού μπορεί να τοποθετηθεί στη μήτρα οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου της γυναίκας, προτιμάται όμως η τελευταία ημέρα της περιόδου για πιο εύκολη τοποθέτηση. Το σπιράλ λεβονοργεστρέλης τοποθετείται την 7η ημέρα του κύκλου.

Πιθανότητα αποτυχίας: 0.8%

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα του ενδομητρικού σπειράματος;

Το ενδομητρικό σπείραμα είναι πολύ αποτελεσματικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε όλες τις περιπτώσεις όπου αντενδείκνυνται τα αντισυλληπτικά δισκία. Η αποτελεσματικότητά του δεν εξαρτάται από παράγοντες όπως η συμμόρφωση της γυναίκας, όπως γίνεται με τα αντισυλληπτικά δισκία. Το σπείραμα δεν αλληλεπιδρά με φάρμακα και ενδείκνυται η χρήση του κατά τη διάρκεια του θηλασμού.

Ποια είναι τα μειονεκτήματα του ενδομητρικού σπειράματος;

Ορισμένες γυναίκες αναφέρουν πόνο και μικρή αιμόρροια μετά την τοποθέτηση του ενδομητρικού σπειράματος. Τα συμπτώματα αυτά τις περισσότερες περιπτώσεις είναι παροδικά, όμως σε κάποιες γυναίκες ο πόνος είναι αρκετά ενοχλητικός ώστε να οδηγούνται σε αφαίρεση του σπειράματος από το γυναικολόγο.

Ένα επιπλέον μειονέκτημα των σπειραμάτων είναι ότι αυξάνουν την πιθανότητα λοιμώξεων και φλεγμονών των εσωτερικών γεννητικών οργάνων (ενδομητρίτιδες, σαλπιγγίτιδες), ιδιαίτερα σε γυναίκες με προϋπάρχουσες φλεγμονές κόλπου. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα σπειράματα δεν προστατεύουν από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα υπαγορεύει ότι θα πρέπει να μην χρησιμοποιούνται σε γυναίκες με πολλαπλούς ερωτικούς συντρόφους. Δεν είναι υπερβολή να τονισθεί σε αυτές τις γυναίκες ότι θα πρέπει ο εκάστοτε σύντροφός τους να χρησιμοποιεί προφυλακτικό, διότι είναι η μοναδική μέθοδος αντισύλληψης που προστατεύει από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

5.Κολπικό-τραχηλικό διάφραγμα

Δεν είναι συχνή αντισυλληπτική μέθοδος, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα ελαστικό δίσκο σε κυπελοειδές σχήμα που τοποθετείται μπροστά από τον τράχηλο της μήτρας και με αυτόν τον τρόπο εμποδίζει την είσοδο σπερματοζωαρίων στην μήτρα. Χρησιμοποιείται από γυναίκες που θέλουν οι ίδιες να έχουν τον έλεγχο της αντισύλληψης κατά τη διάρκεια του σεξ, χωρίς όμως να χρησιμοποιούν ορμονική αντισύλληψη. Σημασία στην αποτελεσματικότητα της αντισύλληψης έχει το ιδανικό μέγεθος του διαφράγματος που είναι διαφορετικό για κάθε γυναίκα και καθορίζεται σε συνεργασία με το γυναικολόγο. Το μειονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι δεν προσφέρει αποτελεσματική προστασία έναντι των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Επιπλέον αν τοποθετηθεί λάθος ή αν χρησιμοποιηθεί μικρό διάφραγμα η ασφάλεια ως προς την αντισύλληψη είναι μικρή

6. Τεχνητή διακοπή της κύησης (έκτρωση)

Πως γίνεται η διακοπή της εγκυμοσύνης;

Σε κυήσεις στα αρχικά στάδια (μέχρι 12 εβδομάδες) η συνηθέστερη επέμβαση είναι η τεχνητή απόξεση του ενδομητρίου και η έξοδος του κυήματος μετά από διαστολή του τραχήλου. Μετά τις 12 εβδομάδες η διακοπή της εγκυμοσύνης γίνεται για ιατρικούς λόγους που έχουν να κάνουν με το έμβρυο και προτιμάται η μέθοδος της πρόκλησης τοκετού με προσταγλανδίνες και οξυτοκίνη.

H γυναίκα προγραμματίζεται για απόξεση με βάση την ηλικία της κύησης. Η ηλικία της κύησης προσδιορίζεται με βάση την τελευταία έμμηνο ρύση και με βάση μετρήσεις που πραγματοποιούνται σε υπερηχογραφικό έλεγχο. Η επέμβαση της απόξεσης αφορά συνήθως κυήσεις σε αρχικά στάδια (μέχρι 12 εβδομάδες) και έχει ως εξής;

Οι επεμβάσεις διακοπής εγκυμοσύνης γίνονται σε ειδικά εξοπλισμένο χώρο νοσοκομείου. Η γυναίκα τοποθετείται σε γυναικολογική εξεταστική θέση και της χορηγούνται από τον αναισθησιολόγο ενδοφλεβίως φάρμακα που της προκαλούν αναισθησία. Ο γυναικολόγος αφού βεβαιωθεί ότι η γυναίκα κοιμάται και δεν αντιδρά σε επώδυνα ερεθίσματα διαστέλλει σταδιακά το στόμιο του τραχήλου της μήτρας και μετά με ειδικό αναρροφητήρα που εισάγει με προσοχή στην κοιλότητα της μήτρας εξάγει το κύημα και τους υμένες του (διακοπή της εγκυμοσύνης). Μετά μπορεί ο γυναικολόγος να μπει με ειδικά ξέστρα και να ελέγξει την κοιλότητα της μήτρας για τυχόν υπολειμματικούς ιστούς του εμβρύου. Η όλη επέμβαση διαρκεί συνήθως μερικά λεπτά, εκτός από τις περιπτώσεις όπου υπάρχουν δυσκολίες (πχ ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας). Η γυναίκα ξυπνάει μετά από λίγο και σε 1 με 2 ώρες μπορεί να φύγει για το σπίτι.

Ποιες είναι οι επιπλοκές μιας διακοπής εγκυμοσύνης;

Οι άμεσες επιπλοκές είναι σπάνιες και είναι σχετικές με την τεχνική που ακολουθείται κατά την επέμβαση. Διάτρηση της μήτρας και αιμορραγία παρατηρούνται σε λιγότερο από 1% των περιπτώσεων και συνήθως πρόκειται για καταστάσεις που υποχωρούν από μόνες τους υπό ιατρική παρακολούθηση. Οι λοιμώξεις (ενδομητρίτιδα και σαλπιγγίτιδα) είναι πιο συχνές (μέχρι 4%) και αντιμετωπίζονται με αντιμικροβιακά φάρμακα. Οι απώτερες επιπλοκές δεν μπορούν να καταγραφούν και να περιγραφούν με ευκολία διότι απαιτούν ειδικές επιδημιολογικές μελέτες. Σίγουρα αν μια γυναίκα υποβάλλεται συχνά σε επεμβάσεις διακοπής εγκυμοσύνης αυξάνει κατά πολύ τις πιθανότητες να καταστρέψει μέρος του ενδομητρίου της και να αναπτύξει ενδομητρικές συμφύσεις που επηρεάζουν την μελλοντική γονιμότητά της.

Σε ποιες περιπτώσεις γίνεται πρόκληση τοκετού σε κυήσεις μεγαλύτερες της 13ης εβδομάδας;

Η διακοπή της εγκυμοσύνης σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται για καθαρά ιατρικούς λόγους που έχουν σχέση με το έμβρυο. Για παράδειγμα αν βρεθεί χρωμοσωμική ανωμαλία μετά από βιοψία χοριακής λάχνης ή αν βρεθεί κάποια σοβαρή συγγενής ανωμαλία με το υπερηχογράφημα της εγκυμοσύνης ο γυναικολόγος συνιστά διακοπή της εγκυμοσύνης. Η αλήθεια είναι ότι έχει αναπτυχθεί μια φιλοσοφία ευγονικής στην ελληνική κοινωνία η οποία δεν επιτρέπει την γέννηση σε νεογνά που θα είχαν κάποια σοβαρή καθυστέρηση και τα οποία δεν θα μπορούσαν να επιβιώσουν στις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου. Βέβαια η τακτική αυτή γλυτώνει τους γονείς αλλά και το νεογνό από απίστευτη ταλαιπωρία σε νοσοκομεία και ειδικές θεραπείες και δίνει τη δυνατότητα στο ζευγάρι να ξαναπροσπαθήσει για μια νέα εγκυμοσύνη περισσότερο υγιή.

Πως γίνεται η πρόκληση τοκετού για τη διακοπή της εγκυμοσύνης;

Η πρόκληση τοκετού γίνεται με τη χρήση ουσιών όπως οι προσταγλανδίνες, οι οποίες χορηγούνται από το στόμα και από τον κόλπο. Επιπλέον, στη γυναίκα τοποθετείται ενδοφλέβιος ορός με μεγάλες δόσεις οξυτοκίνης, μιας ορμόνης που προκαλεί έντονες συστολές της μήτρας. Σταδιακά αρχίζουν ρυθμικές συστολές της μήτρας οι οποίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα επώδυνες, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα την διαστολή του τραχήλου και την έξοδο του κυήματος. Σε αρκετές περιπτώσεις θα πρέπει η γυναίκα να υποβληθεί σε επιπρόσθετη απόξεση του ενδομητρίου για την αφαίρεση υπολειμματικών ιστών από τους υμένες και τον πλακούντα.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου