Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2009

Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος

Ένα νέο «όπλο» έχουν στα χέρια τους οι γιατροί, προκειμένου να μπορούν να αναγνωρίσουν και κατ’ επέκταση να αντιμετωπίσουν τη φλεβική θρομβοεμβολική νόσο – μία ύπουλη πάθηση που μπορεί να είναι μοιραία για τους ασθενείς. Πρόκειται για τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες πρόληψης και θεραπείας της νόσου, που συντάχθηκαν με πρωτοβουλία της Ερευνητικής Μονάδας Θρόμβωσης και Βιολογίας των Αγγείων της Α΄ Πανεπιστημιακής Χειρουργικής Κλινικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μαζί με 80 ειδικούς στη Θρόμβωση ιατρούς, διαφόρων ειδικοτήτων (χειρουργοί, ορθοπεδικοί, αγγειολόγοι, γυναικολόγοι, ογκολόγοι, αναισθησιολόγοι, αιματολόγοι) από όλες τις βαθμίδες υγείας. Το βιβλίο, που εκδόθηκε με την υποστήριξη μεγάλης φαρμακευτικής εταιρείας, θα διανέμεται δωρεάν στους γιατρούς, με στόχο να σωθεί το 50% των Ελλήνων ασθενών, που κινδυνεύει να εκδηλώσει την πάθηση.

Όπως τόνισαν ο Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής του Α.Π.Θ., Διευθυντής της Α’ Πανεπιστημιακής Χειρουργικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης, κος Δημήτριος Κισκίνης, ο αναπληρωτής Καθηγητής Αιματολογίας και Αιμόστασης του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Curie (Paris IV) και υπεύθυνος της ερευνητικής μονάδας Θρόμβωσης και Βιολογίας των αγγείων της Α’ Πανεπιστημιακής Κλινικής του Α.Π.Θ., κος Γρηγόρης Γεροτζιάφας, ο Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Διευθυντής της Αγγειοχειρουργικής Κλινικής του Περιφερειακού Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου κος Αστέριος Κατσαμούρης, ο Καθηγητής Ορθοπεδικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας κος Κωνσταντίνος Μαλίζος και ο αναπληρωτής Καθηγητής, Διευθυντής του Κέντρου Θρόμβωσης του New Mexico των ΗΠΑ κος Αλέξανδρος Σπυρόπουλος: «Η Ελλάδα είναι η πέμπτη χώρα στον κόσμο που βγάζει αυτό το βιβλίο, την ώρα που περίπου 20.000 ασθενείς καταλήγουν από την ασθένεια κάθε χρόνο. Υπολογίζεται, μάλιστα, ότι το 30% των αιφνιδίων θανάτων οφείλεται σε πνευμονική εμβολή. Στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης 543.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους ετησίως (το 12% των θανάτων) εξαιτίας της πνευμονικής εμβολής (θρόμβωση των πνευμονικών αρτηριών). Εν ολίγοις, η Φλεβική Θρομβοεμβολική Νόσος σκοτώνει κάθε χρόνο διπλάσιο αριθμό ανθρώπων σε σχέση με το άθροισμα των θανάτων που οφείλονται στο AIDS (6.000), στον καρκίνο του προστάτη (63.000), στον καρκίνο του μαστού (86.000) και στα τροχαία ατυχήματα (55.000)».

Τι έδειξαν οι μελέτες

Διακεκριμένοι Έλληνες επιστήμονες προτείνουν τη σύσταση Επιτροπής Θρόμβωσης, που θα λειτουργεί με πρότυπα των Επιτροπών Μετάγγισης Αίματος, σε κάθε νοσοκομείο.
Εξάλλου ενδιαφέρον παρουσιάζει η μελέτη ENDORSE, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Lancet το 2007 και από την οποία προέκυψε ότι, σε παγκόσμια κλίμακα, το 42% των νοσηλευόμενων σε Παθολογικές Κλινικές και το 64% των νοσηλευόμενων σε Χειρουργικές Κλινικές διέτρεχαν κίνδυνο Φλεβικής Θρομβοεμβολής. Ωστόσο μόλις οι τέσσερις στους δέκα ασθενείς που νοσηλεύονταν στις παθολογικές κλινικές και οι έξι στους δέκα χειρουργικούς ασθενείς έλαβαν κάποια μορφή προφύλαξης για την αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος.
Η εν λόγω μελέτη έγινε σε δείγμα 70.000 ασθενών από 32 χώρες και από την Ελλάδα συμμετείχαν 1.845 ασθενείς. Σε ότι αφορά στη χώρα μας προέκυψε ότι για το 70% των ασθενών που κινδύνευαν να χάσουν τη ζωή τους από Φλεβική Θρομβοεμβολή δεν είχε ληφθεί μέριμνα! Αυτό και μόνο το στοιχείο δείχνει ότι ο κίνδυνος της φλεβικής θρόμβωσης δεν εκτιμάται σωστά από τους γιατρούς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Λίγα λόγια για τη νόσο

Με τον όρο φλεβική θρόμβωση εννοούμε τον σχηματισμό θρόμβων και πηγμάτων αίματος μέσα σε φλεβικά αγγεία. Φλεβική θρόμβωση παρουσιάζεται σε πιο βαθιές φλέβες των κάτω άκρων και μπορεί να μην προκαλέσει καθόλου συμπτώματα και να μην γίνει αντιληπτή από τον ασθενή, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη στο πόδι, γνωστή και ως μεταθρομβωτικό σύνδρομο, σε χρόνια φλεβική ανεπάρκεια ή σε δυνητικά θανατηφόρο πνευμονική εμβολή.
Τα συμπτώματα είναι ενόχληση ή πόνος όταν ο ασθενής είναι σε όρθια στάση ή βαδίζει, που υποχωρεί με ανάπαυση και με ανύψωση του κάτω άκρου, ευαισθησία, οίδημα (πρήξιμο) και θερμότητα.

Πού οφείλεται

Τα τρία βασικά αίτια της θρόμβωσης είναι οι διαταραχές της πηκτικότητας του αίματος, ο τραυματισμός των αγγείων και η αλλαγή στην αιματική ροή. Σε περίπτωση παρακώλυσης της αιματικής ροής, λόγω ασθένειας, τραυματισμού και αδράνειας των βαλβίδων, το αίμα λιμνάζει και ευνοείται η δημιουργία θρόμβων.

Παράγοντες κινδύνου

  • Γενετική προδιάθεση -μεταλλάξεις γονιδίων που ελέγχουν τον μηχανισμό της πήξης του αίματος
  • Ιστορικό προηγηθείσας φλεβικής θρόμβωσης ή οικογενειακό ιστορικό του ασθενούς με αναφερόμενα τέτοια περιστατικά
  • Πρόσφατη χειρουργική επέμβαση
  • Ηλικία άνω των 40 ετών
  • Ορμονοθεραπεία ή λήψη αντισυλληπτικών
  • Κύηση ή πρόσφατος τοκετός
  • Προηγηθείς καρκίνος ή ήδη υπάρχων καρκίνος
  • Τραυματισμός άκρου ή ορθοπεδικές επεμβάσεις
  • Πολύωρη ακινησία ή καθιστική ζωή
  • Παχυσαρκία.

Τρόποι αντιμετώπισης

Η δημιουργία θρόμβων στις πιο βαθιές φλέβες (εν τω βάθει) των κάτω άκρων (μετά από σοβαρές εγχειρήσεις, τραυματισμούς ή κατάγματα, που κρατούν τον ασθενή σε ακινησία για μεγάλο χρονικό διάστημα) είναι σοβαρή και απαιτεί εισαγωγή στο νοσοκομείο για στενή παρακολούθηση, θεραπεία και εξετάσεις. Ο κυριότερος κίνδυνος της μη έγκαιρης διάγνωσης ή της πλημμελούς αντιμετώπισης είναι η «μετανάστευση» του θρόμβου προς τους πνεύμονες (πνευμονική εμβολή), η οποία μπορεί να είναι ακόμη και θανατηφόρος. Συνήθως, η νοσηλεία διαρκεί 5-10 ημέρες, αλλά στη συνέχεια απαιτείται παρακολούθηση και θεραπεία για 4 έως 6 μήνες. Η θνητότητα της πνευμονικής εμβολής αν δεν αντιμετωπιστεί φθάνει μέχρι και 30%.
Η κυριότερη μορφή αντιμετώπισης της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης και πρόληψης της Πνευμονικής εμβολής είναι με φαρμακευτική αντιπηκτική αγωγή.

Η πρόληψη

Η πρόληψη των θρομβώσεων στις ομάδες υψηλού κινδύνου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Γενικά συνιστάται η κατά το δυνατόν αποφυγή παρατεταμένων χρονικών διαστημάτων ακινησίας. Κατά τη διάρκεια ενός πολύωρου αεροπορικού ταξιδιού συνιστάται καλή ενυδάτωση, αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ και άσκηση των ποδιών, είτε με μυϊκή σύσπαση των μυών της γάμπας είτε με περπάτημα στο διάδρομο του αεροπλάνου, κάθε 30 λεπτά. Στους υπέρβαρους ασθενείς, συνίσταται η απώλεια βάρους, καθώς η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης. Το σημαντικότερο είναι να ελέγχονται οι παράγοντες κινδύνου έτσι ώστε να αξιολογείται σωστά ο ασθενής και να χορηγείται η κατάλληλη αγωγή προφύλαξης.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου